... Teknik Bilgi 2. 3 Ortak (şönt) bacalar Zeminden çatıya kadar yükselen ana baca ve buna bağlanan her birime ait branşmanlardan meydana gelen bacaya ortak (şönt) baca denir. Bu tip bacalara doğalgaz cihazları bağlanmaz. 3. Yanma Teorisi Nedir? Tam veya Eksik Yanma Sonucu Oluşan Baca Gazları Emisyon Değerleri ve Özellikleri CH4 +2(02 +4N2) � co2 +2Hp+BN2 +ENERJi Şekil 3. Yanma denklemi Yakıt gazları tutuşturuldukları zaman havanın oksijeni ile birleşerek yanarlar. Bir gazın yanması, gaz içerisinde bulunan 3. l Baca Gazı Emisyonları Değerleri Baca gazlarından tüm canlılar etkilenmektedir. Tehlike yaratan emisyonların zararlı olmaması için max. değerler belirlenmiştir. Bu değerler ppm yada mg/ m3 olarak endüstriyel kaynaklı hava kirliliğinin kontrolü yönetmeliğinde verilmiştir (Şekil 4). Tehlike yaratan baca gazı emisyonları: a)Yakıta bağlı emisyonlar; Tozlar, halojenler ve ağır metaller Karbondioksit (CO2) Kükürtdioksit (SO2) b)Prosese bağlı emisyonlar; Karbonmonoksit (CO) Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz olup başlangıç aşamasında hissedilmez, kandaki hemoglobin ile hızla birleşerek karboksihemoglobin oluşturur. Solunum halinde, hayati önem taşıyan kandaki oksijeni bloke ederek ani bayılmalara neden olur. Solunum havasında 300 PPivı değerinde CO olması halinde 2 saat içerisinde kandak i hemoglobinin % 20'si ile bir l eşir ve iş göremez hale gelinmesine neden olur (Şekil 5). Çalışma durumunda veya ağır çalışma durumunda insanın daha fazla solumaya ihtiyacı olacağı için zehirlenme süresi kısalır. Bu oran % 60'a ulaştığında ölümcül Karbonhidrojen (CxHvl olur. c)Yakıt ve prosese bağlı emisyonlar; Tozlar, halojenler ve ağır metaller Azot oksitler ( NOxJ şeklindedir. 3. 2 Karbondioksit Karbondioksitin yüksek konsantrasyonu beyin hücrelerini uyuşturur. Düşük konsantrasyonu ise nefes alma zor l uğuna sebep olur. Azot Oksitler • Azot renksiz ve tatsız bir gazdır • Çok yavaş reaksiyon gösterir. • Yanma olayına katılmaz • Belli sıcaklıklarda 02 ile birleşerek NOX'leri oluşturur • NOX'ler çok zehirlidir • NO2 için çalışılan ortamlarda max. sınır değeri 5 PPM'dir. kimyasal enerjinin kuwetli bir sıcaklık ve Atmosferde % 0,0314 (314 PPM) olan ışık üreterek ortaya çıktığı kimyasal ve fiziksel bir olaydır. Doğalgaz başlıca metan gazından oluşmuştur. Metan (CH4) havanın oksijeni ile birleşerek karbondioksit gazı ve su buharı oluşturur. Eğer baca kesiti, konstrüksiyonu, malzemesi ve yalıtımı yeterli değerleri sağlamıyorsa; baca gazındaki su buharının baca içinde yoğuşmasına neden olur. 1 kg odunun yanması sonucu 1 kg, 1 litre fuel-oilin yanması sonucu 1 kg, 1 m3 doğalgazın yanması sonucunda 2 kg su buharı çıktığı göz önüne alındığında doğalgaz kullanılması halinde bacada yoğuşmanın daha fazla meydana geleceği anlaşılır. Doğalgazlı yakıcı cihazların bağlandığı baca konstrüksiyonu standartlara uygun olması ve standartlara uygun hesaplanması çok önemlidir. değer, çalışılan ortamlarda % 0,5 (5000 PPM) olduğunda insan organizması için zararlıdır. Karbonmonoksit Doğalgaz yapısı gereği zehirlenme özelliği olan bir gaz türü değildir. Ancak tam yanmanın oluşmaması halinde, yüksek zehirleyici özelliğe sahip karbonmonoksit gazı oluşur. Çalışılan ortamlarda CO sınır değeri; 30 PPM yani, %0,003'tür. 4. Baca Gazı Zehirlenme Olaylarının Nedenleri Bu çalışmalar kapsamında İgdaş'ın sorumluluk alanı dahilinde meydana gelen baca gazı zehirlenme olaylarının nedenleri araştırıldığında aşağıda belirtilen verilere rastlanılmaktadır. 4. 1 . Doğalgaz yakıcı cihazlarının bağlandığı kagir bacaların temizlenmemesi, bakımı yapılmaması veya baca malzemelerinin standartlara Yakma ısıl Gücü 100 MW'ın Yakma lsıl Gücü 100 MW'ın Altında Olan Tesislerde Üstünde Olan Tesislerde (% 3 02 ) (% 3 02) CO (Karbonmonoksit) 100 mg/m3, 80 ppm, 0,008 % 100 mg/m3, 80 ppm, 0,008 % miktarı NOx (Azot Oksitleri) 800 mg/m, 390 ppm 500 mg/m3 , 243 ppm, 0,024 % miktarı SOx (Kükürt Oksitleri) 100 mg/m3 , 34 ppm, 0,0034 % 60 mg/m3 , 21 ppm, 0,0021 % miktarı Aldenit (Formaldehi 20 mg/m3 Herhangi bir sınırlama yoktur olarak, HCHO miktarı) Şekil 4. Baca gazı emisyon sınır değerleri ►
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=