l"?t Teknik Bi l gi Gaz Yakmada Emniyet ve Elektronik Donanı mlar Haluk SÖZER Önder Mühendislik Endüstriyel tesislerdeki gaz yakma sistemlerinde, işletme emniyetini ve kontrollü yanmayı sağlayan elektronik donanımların otomasyon uygulamaları, belirlenmiş standartlara uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Ülkemizde, gaz dağıtımı ve uygulamalarını düzenleyenşartnamelerde "gaz yakmada alev kontrolü"nün emniyetli bir biçimde nasıl yapılacağı açıkça tanımlandığı halde, uygulamada bunların gerçekleştirildiği varsayılarak gaz açılmasına izin verilmektedir. Sonuç olarak, gaz yakma sistemlerinde, emniyet ve kontrol cihazlarının proje ve Standardlara uygun konulup konulmadığının kontrolü ile yetinmeyip, bu cihazların uygulamada "emniyet zincirini" sağlayıp sağlamadığından emin olunmalıdır. Gaz yakmada emniyet, gaz hattı kontro- başına yanıyorsa gaz akışı devam eder. lünden sonra alev kontrolü ile devam Alev oluşmazsa gaz girişi anında kapatılır, eder. Gaz yakmada, alev kontrolünün he- tekrar start vermek gerekir. Brülörün ilk yakışı defi arıza hallerinde dahi yanma ve pat l a- bir pilot bekle veya küçük alevle başlar, maları önlemektir. Ayrıca çalışma emniye- sağlıklı alev oluşumundan sonra gerekiyorti, imalat seyri ve imalat neticesini etkiler, sistemin her an kullanılabilir ve çalışabilir olmasını sağlar. Modern imalat tesislerinin proses ve yanmay ı kontrol eden tam otomatik elektronik donanımlara ihtiyacı vardır. Emniyet nedeniyle gaz ısıtmalı sanayi fırınları ve yanma hücresi sıcaklıklarının 750 °C altında olması halinde alevin kontrol edilmesi şarttır. Yanma hücre sıcaklığının 750 °C üzerinde olması halinde alev kontrol ilk ısıtmada gereklidir. Alev kontrol iyonizasyon elektroduveya ultraviole fotosel ile yapılır. Genel deyimle beyin olarak adlandırılan gaz ateşleme otomatları IFS, PFS tipleri alev kontrolü yanı sıra brülör start programı ve gerekli emniyet fonksiyonlarını da üstlenirler. Beyinlerin yapıları bünyesindeki bir elemanın arızası halinde en emniyetli yolu [gaz girişinin kapatılması) seçecek şekilde hazırlanmıştır. Gazlı bir brülörün yakılması ve yakma süresince devamlı alev kontrolü gaz yakma kontrol cihazı [beyin) ile yapılır. Brülör yakma için start verildiğinde beyin ateşleme trafosu üzerinden ateşleme elektroduna yüksek gerilim vererek kıvılcım oluşturur ve aynı anda, gaz manyetik ventilini de açarak gaza yol verir. Alev oluştuğunda ateşleme durur, emniyet süresinde alev kendi sa büyük aleve geçilir. Gaz brülörünün ilk ateşlemesinde fırın içine fazla yanmamış gaz dolmasını önlemek için 3, 5, ı O saniye gibi sisteme bağlı emniyet sürelerinin garantiye alınması şarttır. Başlangıç emniyet süresi : Gaz manyetik ventilinin açılmasıyla başlayan ve alev oluşmadığı için gaz girişinin kapatılması arasında geçen süredir. Çalışma emniyet süresi: Alev söndü sinyalinin gelmesi ile başlayan ve gaz girişinin kapatılmasına kadar geçen süredir. Gaz Yakma Otomatı (Beyin) Brülörün çalışmasını başlatır ve devamlı kontrol eder. İlk ateşlemede 3-l O saniye emniyet süresinde alev oluşmazsa gaz girişini kapatır, arıza sinyali verir. ön süpürmeli, tekrar ateşlemeli tipleri de vardır. Alev sensörü, alçak ve yüksek basınç gaz prezostatları, hava prezostatı ve ısı kontrol e l emanlarından oluşan emniyet zincirine göre yakmayı başlatır. Zincirin bir elemanının açması halinde gaz girişini kapatır, arıza sinyali verir. Beyinler yakma sisteminin kapasitesi ve ateşleme şekline göre farklı emniyet sürelerine haizdirler. Emniyet süresi ateşlemenin başlatılması ve gaz ventilinin açılması ► / Doğal Gaz Dergi si, 2006/6
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=