PANORAMA Büyük Şir�etler Kimlik Arayışı içerisinde Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Dr. Fatih Birol 28 Aralık 2007 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi'nde World Energy Outlook 2007 Raporu Türkiye (Asya'nın artan talebi çerçevesinde iklim değişikliği ve enerjide arz güvenliğine ilişkin değerlendirme ve öneriler) adlı bir sunum gerçekleştirdi. Birol konuşmasında, dünya petrol ve gaz piyasasına ilişkin öngörülerini aktarıp Türkiye'nin enerji politikasına ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Fatih Birol'un bu ilgi çekici sunumunu Doğal Gaz Dergisi okuyucuları için aynen yayınlıyoruz. Konuşmamda Kasım ayı başında yayınladığımız "Dünya Enerjisine Bakış 2007" adlı kitapta yer alan bazı noktaların altını çizmek istiyorum. Ben sizlere dünyadaki enerji sektörü nasıl gelişebilir, Çin ve Hindistan'ın buradaki rolü nelerdir, çevre ve özellikle iklim değişikliği konusunda bizi nasıl tehlikelerin beklediğini anlatacağım. Fakat bunlara geçmeden önce kitabımızın verdiği 3 ana mesajı aktarmak istiyorum. Enerjide Rol Değişikliği Birinci mesaj yeni bir dünya enerji düzeni arifesindeyiz. Hem talep hem arz anlamında dünya enerji düzeni tamamıyla değişiyor. Eski aktörler yerlerini yeni aktörlere bırakıyorlar. Arz tarafında, üretim açısından baktığımız zaman, OECD ülkeleri dediğimiz gelişmiş batılı ülkelerdeki yerli petrol ve gaz üretimi çok hızlı bir şekilde düşüşe geçiyor. Bundan sonra hem dünyada hem OECD ülkelerinde hem de Asya'da petrol ve gaz üretimdeki artışı ancak ve ancak 6-7 tane önemli ülke- Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Rusya - evet derse, 'keyiflerine gelirse' ve politik konjonktür de uygun olursa görebiliriz. Geçmişte; enerji üretimi anlamında petrol ve gazdaki büyüme, fiyatlar ve üretimin ne kadar olacağı gibi pazar 2 500�-----------------------, aw 1-- ı 2000 1 500 1 000 500 o ■ Kömür ■ Biyokütle 1 980-2005 2005-2030 ■ Petrol ■ Gaz Nükleer ■ Diğer yenilenebilirler Grafik 1. Yakıt Senaryolarına Göre Dünya Enerji Talebindeki Artış 68 Doğal Gaz Dergisi 2008 / 132 ■ Hidra Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Dr. Fatih Birol şartlarını belirleyen ana faktörlerden bir tanesi uluslararası şirketlerdi. Ancak bugün enerji endüstrisinde yeni gelişmeler söz konusu. Günümüzde bu uluslararası enerji şirketlerinin rolleri giderek küçülmeli. Buna karşılık ulusal enerji şirketlerinin petrol ve gaz tüketimi üzerindeki rolleri hızlı bir şekilde büyümelidir. Şu anda dünya üzerinde rezervlere sahip ülke sayısı oldukça sınırlı. Bu ise hangi şartlarda ne kadar petrol ve gaz artışı olacağının 3-5 ülke ve 3- 5 ulusal enerji şirketi tarafından belirleneceği anlamına geliyor. Buradaki rol değişikliği yeni dünya enerji düzeninin bir parçası. OECD Ülkeleri Geride Kaldı Dünyadaki enerji talebinin ritmini belirleyen ülkeler Çin ve Hindistan olacak. Geçtiğimiz son iki yıla baktığımız zaman dünyadaki petrol tüketimindeki artışın % 7 0'i Hindistan'dan geldi. Son 2 yılda dünya kömür tüketimindeki artışın % I>
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=