Doğalgaz Dergisi 138. Sayı (Temmuz 2008)

\2) UGcTAffl T5 EN 287 - ı :200TE CORE KAYNAKÇIYETERl.Jlh(S&NAVBElGESI We:lder's Quı.Urtc.ııtion Tut Cutıflc.ııte. -.ctıvo, o...-,,...,._,c;ı:;-101, �-......... ıtıow- - - �---- ııTI.Uı- ==.=.-. ===- :.-:::... ..,.._.._,o-,_...,.,,_ ,ı.M.ı•ı .---U ·-- ....1--C.lf..-.- ...... ...., ..... _..., '---- --ııı-•..... -----'"'""'- ı .,.___,__ııı.ı İ6ı,,o_Oiııt.....,.._,._.._..__ □ ·- -· �,--.. - lM=l.aJ.Hlt ·-- -- -� .,,_ ___,...,_ llf•Uıl'l' ..,.ıf-U'l'-t .....,_ ... ıı-:::::==-,--�=-'-===--, -­ _ı .. ::..-=--- Jt-.-,...___..,_ l�_,.,._..,.. ,_ - c,,c.c ,-, -c : :-,,,,�-- :-_ :,,. a:rl ı,-,,"'":"..",...,-�,_-,.,,........ıı .....,,..._.. ....._.,.._. _., --- --- .�-=·-=_.__--'----'-� e•c-=-----'------'I Standartta "Yeterlik sınavı sırasında kaynakçı, yeterliliğini göstermek zorunda olduğu kaynak işlemleri, malzemeleri ve iş güvenliği ile ilgili uygulamaya yönelik yeterli deneyime ve mesleki bilgiye sahip olduğunu ispatlamak mecburiyetindedir" ifadesi yer almaktadır. Dolayısıyla kaynakçıyı sınav yapacak olan kişi veya kuruluşların da standardın istediği şartlara sahip olmaları gerekir ki, sınav EN 287-1:2007 standardına uygun olarak gerçekleşebilsin. Standard, sınav yapacak olan kişi veya kuruluşları şu şekilde tarif etmiştir; Sınavı Yapan Kişi veya Kuruluş "Bu standarda uygunluğu doğrulayan kişi veya kuruluştur. Sınavı yapan kişi veya kuruluş, sözleşmeye taraf olanlarca kabul edilebilir olmalıdır." Sınav belgesinin doldurulmasında, açık ifadelerin yazılmadığı yerlerde, örnek belgede görüldüğü gibi sembol ve kısaltmalar kullanılır. Standart içerisinde kaynak yöntemlerinde kullanılacak olan ilave dolu metalleri tanımlanmıştır. Kaynakçının kaynak şarlarına göre seçebileceği dolgu sarf malzemesi ve o sarf malzemenin kullanılabileceği yetki aralığı belirtilmiştir. EN 287-1 :2007 standardına göre düzenlenmiş belgelerde kullanılacak sarf malzemesi ile ilgili bölüm anlaşılabilir 70 Doğal Gaz Dergisi 2008 / 1 38 Tablo 1.Örtülü Elektrot Geçerlilik Alanlan Yetkilendirme Sınavda aralığı Kaynak kullanılan A, RA, yöntemi sarf RB, malzeme RC, B C RR, R A, RA, RB, X - RC, RR, R 11 1 B X X - C - - X AB :: AB saizdi ki k öörrttüü, , CR :: RSeutlüilloözrtiük,örtü , R R A B : : R R u u t til-asidik örtü, il-bazik örtü, RRCR :: RRuuttiill-ksaelılünloözrtikü,örtü, SX::KEaletıktterol tun geçerli olduğu alanı gösterir -: Elektrotun geçerli olduğu alanı gösterir şekilde ifade edildiğinden, kaynakçının kullanabileceği sarf malzemesi konusunda tereddüt oluşmamaktadır. 311 -Oksiasetilen kaynağında kullanılacak dolgu malzemesistandardauygun olup, belge içerisinde açık bir şekilde belirtildiğinden, uygun olmayan dolgu malzemesine müsaade edilmemelidir. Kaynakçı hangi kaynakyönteminden sınava girmişse ancak o kaynak yöntemiyle çalışabilir. Yani verilecek bir kaynakçı belgesi ile sadece o belgenin kapsamı çalışma alanıdır. 111 - Örtülü elektrot metal - ark kaynağı belgesine sahip bir kaynakçı, 311 -Oksi-asetilen kaynağı belgesi istenen yerdeki çalışmalar için benim belgem yeterlidir diyemez. Kaynak işlemleri, TS 5596 (ISO 857-1). da belirtilmiş ve sembolik gösterişlerine ait kaynak işlemi numaraları, TS 7307 (EN 2406)'de verilmiştir. Standartta belirtilen kaynak işlemlerinden bazıları şunlardır. t 111 - Örtülü elektrot metal - ark kaynağı, t 131 - Metal-ark asal gaz kaynağı (MIG kaynağı), t 135 - Metal-ark aktif gaz kaynağı (MAG kaynağı), t 136 - Aktif koruyucu gazla özlü teli metal-ark kaynağı, t 141 -Tungsten asal gaz ark kaynağı (TIG kaynağı), t 311 - Oksi-asetilen kaynağı ve anlaşmaya bağlı diğer ergitme kaynak işlemleri Benzer metalürjik ve kaynak karakteristiklerine sahip çelikler ISO 15608 standardında gruplandırılmıştır. Bir grupta yer alan herhangi bir malzemenin kaynağında gösterilen yeterlilik, kaynakçının aynı gruptaki diğer bütün malzemelerin kaynağında da yeterli olduğunu gösterir. Mesela, Grup 1 .1 , 1.2 ve 1.4 de tarif edilen bir çelik malzeme kaynak edilmişse, aynı kaynak geçerliliği Gruptaki diğer çelik malzemelerin için de sağlanmış olur. Kaynakçı yeterlilik sınavı, kaynakçının imalat şartlarına uygun olarak yapılmalıdır. Sınav parçası hazırlanırken malzeme kalınlığı ve boru çapı göz önüne alınmalıdır. Tablo 2.Malzeme kalınlıOı ve geçerlilik alanlan Kalınlık ! Yeterlilik alanı t < 3 t -21 1 3 < t s12 3 mm -212 t > 12 2: 5mm 1 . (O3k1s1i )- ai çsient:i l te-n1 ,k5a1y. nağı 2 . O(3k1 s1 )i -aiçsien!:ile3nmkmay-na1 ğ,5ı t. t: Malzemenin et kalınlığı Sınav belgesinin üzerindeki sınav parçası et kalınlığı ve boru çapının verilmesi ile kaynakçının yeterlilik alanı da anlaşılabilmektedir. Yani her kaynakçı belgesi ile et kalınlığı ve boru çapı farklı her tür boru kaynak edilemez. Tablo 3.Deney Parçası Çapı ve Sınav Yeterlilik Alanı Sınav parçası dış Yeterlilik alanı çapD D s 25 D - 2D D > 25 2:0,5D(en az 25 mm) D:Borunun dış çapı [>

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=