Özellikle İstanbul ve Ankara'da hava kirliliğinin önlenebilmesi için doğalgaz kullanımına geçilmesi ve bu durumun da kirlilik oranlarının azalmasını beraberinde getirmesi diğer şe hirlere örnek olmuştur. Kirlilikle mücadele için, diğer şehirlerin hızla doğalgaz talepleri artmıştır. Doğalgaz kullanımındaki hızlı artış, gaz verildikten sonra aboneler tarafından kullanılmaya başlanan ve bakımı, onarımı abonelerin sorumluluğunda olan iç tesisatların önemini daha da arttırmıştır. Doğalgaz iç tesisatlarının emniyetli ve güvenli kullanımı hem can kaybı hem de mal kaybı açısından son derece önem teşkil etmektedir. İç tesisatların güvenli kullanılması; tesisat sistemi, yakıcı cihaz, bacalar olmak üzere 3 bölümde ele alınmalıdır. Ülkemizde ilk abonenin doğalgaz kullanımı üzerinden 20 yıl aşkın bir süre geçmiştir. Şu an itibariyle, Doğalgaz Türkiye genelinde yaklaşık 60 İlde 7,5 milyon kullanıcı tarafından kullanılmakta olup, bu sayılarda her geçen gün önemli miktarda artış görülmektedir. Doğalgazın bu denli yaygınlaşması ve kullanım alanlarının artması istenmeyen bazı sorunları da beraberinde getirmiştir. Yanlış ve hatalı kullanımlar sonucu iç tesisatlarda yaşanılan CO2 zehirlenmesi ve patlama gibi olaylar, iç tesisatlarda güvenlik konusunun ne denli önemli bir konu olduğunu göstermektedir. Bu olaylar neticesinde Gaz Dağıtım Şirketleri, BACADER ve DOSİDER, GAZBİR koordinasyonunda sürekli bir araya gelerek, alınması gereken önlemler hususunda bir takım çalışmalar yapmakta ve bu çalışmaları Düzenleyici Kurumla sürekli olarak paylaşmaktadır. Doğalgaz piyasasının özelleşmesi ile birlikte, birçok şehir doğalgaza kavuşmuştur. EPDK yönetmeliklerinde; dağıtım şirketleri, müşteriler ve yapım hizmeti veren firmaların uyması gereken kuralları ayrıntılı olarak belirtmektedir. Dağıtım şirketleri, gaz kullanımına geçiş sırasında; yetkili personelleriyle tesisatta kullanılan malzemelerin ve cihazların standartlara ve yapılan tesisatın da şartnamelere uygunluğunu kontrol etmektedir. Ayrıca gaz kullanıcıların sorunlarının kayıt ve iletimi için Cali Center ile çözüm için 7 gün 24 saat çalışacak işletme ekibi organizasyonunu da kurmaktadır. Tüm bunlar kadar önemli olan bir husus da kullanıcıların, hem cihazlarını hem de tesisatlarını periyodik olarak kontrol ve bakımlarını yaptırmalarıdır. Yapılan incelemelerde; üzücü İç tesisat güvenliği ; teknik düzenlemeler, güçlü bir denetim, bakım yönetimi ve kaliteli insan gücüne bağlı olarak sağlanacak bir husustur. Yapılan geriye dönük kontrollerde; havalandırmaların kapatıldığı, bacalı cihazlarda sensörün işlev görmediği, bacaların çatladığı ve yıkıldığı, DOĞALGAZ DERGİSİ 148 GUNCEL bacaların çekmediği, baca bağlantılarının uygunsuzluğu esnek bağlantı parçalarında delinmelerin olduğu, tesisatlara müdahale edildiği v.b hususların olduğu tespit edilmiştir. İç tesisatın güvenli şekilde kurulması ve sürekliliği üç ana unsura bağlıdır: 1. Cihazlar "gaz yakan cihazlar direktifi"ne uygun kalitede olmalı. 2. Yapılan iç tesisat kaliteli olmalı, denetlenmeli, cihazlar sertifikalı servisler tarafından devreye alınmalı. 3. Kullanıcılar gaz açıldıktan sonraki sorumluluklarını yerine getirmeli (cihaz ve tesisatın periyodik bakımı, tesisata onaysız herhangi bir müdahalede bulunmaması gibi). Bu üç unsuru etkileyen hususlar ise; doğru tesisat dizaynı ve çekilmesi, doğru cihaz seçimi, doğru yer seçimi, uygun havalandırma, uygun baca bağlantısı, doğru devreye alma ve doğru bakımdır. İleriye dönük olarak yap ılması gereken hususlar ise; 1. Tesisat ve cihazların periyodik bakımları ve denetimleri yapılmalı, 2. İç tesisatlar ve bakım meslek sertifikası olan teknik personeller tarafından yapılmalı ve 3. Yukarıda bahsettiğimiz hususları da içeren İç tesisat güvenliğine özel yönetmelik çıkarılmalıdır. kazaların olduğu binalarda, cihazların ve tesisatların bakımlarının zamanında yapılmadığı, emniyet sistemlerinin zamanla devre dışı kaldığı ve dağıtım şirketlerince yapılan uyarıların dikkate alınmadığı görülmüştür. Tesisatların zamanla mekanik olarak yıpranması, izinsiz yapılan tadilatlar vb. durumlar göz önüne alınd ığında gaz kullananların güvenliği açısından tedbirler alınmalı ve uygulanmal ıdı r. Bu konu kapsamında yapılan çalışmaların yönetmelik ve mevzuatlarda yer alması ve bir sistem çerçevesinde uygulanması gerekmektedir. Doğalgaz Dergisi Temmuz-Ağustos/ July-August 2009 27
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=