Doğalgaz Dergisi 151. Sayı (Kasım-Aralık 2009)

38 GÜNCEL DOĞALGAZ DERGİSİ 151 Doğal Gaz Dergisi Kasım-Aralık / November-December 2009 İran ile Doğalgaz Anlaşması İmzalandı “17 Kasım 2008 tarihinde imzalanan; 1. Güney Pars Sahasındaki bazı doğal gaz sahalarının TPAO’nun yönetimine ve yatırım yapmak üzere tahsisi 2. Türkiye üzerinden İran doğalgazı- nın Avrupa’ya taşınması 3. Türkmen doğalgazının İran üze- rinden Türkiye’ye taşınması ile ilgili mutabakat zaptının süresinin uzatılması konusunda mutabık kalınmıştır. Ayrıca Güney Pars Sahası’ndaki daha önce Türkiye’ye tahsis edilmiş olan sahaların daha zengin diğer sahalarla değiştirilme- sine yönelik ortak çalışma grubu kurulmasına karar verilmiştir.’’ Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıl- dız, anlaşma ile ilgili bir soru üzerine şunları söyledi: ‘‘İran bölgesinde ve dünyada çok önemli petrol rezervlerine sahip olan bir ülke. Türkiye de jeopolitik konumu- nu ve coğrafyasını iyi değerlendirme isteğinde bulunan ve komşularıyla maksimum enerji işbirliği içerisinde bulunmayı hedef edinmiş bir ülke. Bu kapsamda İran ile görüşmelerimiz bazı kararlar ile sonuçlandı. Geçtiğimiz yıl içerisinde yaptığımız, Güney Pars bölgesindeki 21, 22, 24 numaralı sahaların, daha verimli oldu- ğuna inandığımız sahalarla değiştiril- mesiyle ilgili bir değişiklik yapıldı. Biliyorsunuz İran’da Anayasa gere- ği petrol ve doğalgaz yataklarının mülkiyet devri söz konusu değil. Bu konuda yaptığınız saha çalışmalarında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın İran devriminden bu yana Tahran’a giden en geniş resmi heyetle yaptığı temaslar anlaşmayla sonuçlandı. Türkiye, İran’ın doğalgaz bakımından en zengin bölgesi olarak bilinen Pars bölgesinde doğalgaz çıkarabilecek. Türkiye, buradan çıkardığı gazın yüz- de 50’sini pazarlayabilecek. Güney Pars Sahası’nın toplam gaz rezervi 14 trilyon metreküp olarak tahmin ediliyor. Türkiye bu bölgeden yılda 35 milyar metreküp gaz elde etmeyi planlıyor. TPAO ile İran kamu şirketlerinin or- taklığıyla kurulacak üçüncü bir şirket tarafından çıkarılacak gazın yarısı Türkiye’nin olacak. Türkiye’ye ulaşa- cak gaz, hem iç tüketimde kullanılacak, hem de Avrupa’ya ihraç edilecek. Görüşmelerde, sınırda toplam 6 bin megavat kapasiteli iki elektrik santrali kurulması, Trabzon’un, İran’ın Ban- dar Abbas Limanı’na bağlanacağı bir taşıma ağı kurulması konusunda da anlaşmaya varıldı. İki ülkede karşılıklı banka kurulması konusunda da anlaş- ma sağlandı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile İranCumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi’nin gözeti- minde Enerji ve Tabii Kaynaklar Baka- nı Taner Yıldız ile İran Petrol Bakanı Seyyid Mesud Mirkazimi tarafından imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı ile İran İslam Cumhuriyeti Petrol Bakanlığı arasında Anlayış Muhtırası” şöyle: Türkiye, İran’ın doğalgaz bakımından en zengin bölgesi olarak bilinen Pars bölgesinde doğalgaz çıkarabilecek. Türkiye, buradan çıkardığı gazın yüzde 50’sini pazarlayabilecek. oranın kullanım hakkını alıyorsunuz. Bir nevi satış hakkını alıyorsunuz belli oranlarda. Biz mesela oradan çıkan gazın yarısının satış hakkını almış oluyoruz. Tabii bunun şartları, fiyatları daha sonra görüşülerek, konuşulacak. Hangi şartlarda ve hangi fiyatlarda alınacağı konusunda öncelikle saha çalışması yapacağız. Saha çalışması sonucunda bir rezerv belirlenecek ve o rezervler TPAO’nun kabiliyet alanı içerisinde kalan ve deniz altında 100- 150 metre kadar rahat çalışılabilecek platformlarla yapılabilecek bir şey. Sonra üretim sondajlarına geçme aşamasında, buradan çıkan toplam gaz miktarı belli olacak ve üretim aşamasına geçilecek. Türkiye, ister kendi üzerinden Batı’ya kaynak oluşturabilecek gazı alması, isterse ülkesinde kullanması amacıyla yani ister transit konumuyla, isterse kendi arz güvenliği ile ilgili cevap vere- bilmek için bu tarz anlaşmalar yapıyor. Bunlar çok doğru anlaşmalar.’’ Öte yandan, İran ile petrol ve doğalgaz çalışmalarına Kasım ayının ilk veya ikinci haftasında başlanacak.