SEKTÖREL FORUM DOĞAL GAZ DERGİSİ 152 32 Doþal Gaz Dergisi Ocak-Şubat/ January-February 2010 sÆkÆntÆlarÆ ile büyük düşüşler yaşanmÆştÆr. AyrÆca, temiz enerji yatÆrÆmlarÆna Kopenhag’dan beklenen yeşil enerji destekleri bir başka bahara (Meksika) kalÆnca, yenilenebilir enerji yatÆrÆmlarÆnda cazibe kaybÆ kaydedilmiştir. Yeşil yatÆrÆmÆn atmosferinde oluşan bu belirsizlik, yatÆrÆm ekipmanlarÆ siparişlerini de azaltmÆştÆr. Türkiye’de Elektrik PiyasasÆnda Neler Oldu? Kürsel krizin Türkiye elektrik piyasasÆ üzerinde en büyük etkisi sanayi kesiminde üretim azalmasÆndan kaynaklanan elektrik talep daralmasÆ olmuştur. Daha önceki yÆllarda ortalama %8 olarak alÆştÆğÆmÆz yÆllÆk talep artÆşÆ, krizin etkisiyle 2008 yÆlÆnda yavaşlamÆş ve 2009 yÆlÆnda da -2,6 %‘ya gerilemiştir. AyrÆca 2009 yÆlÆ içinde işletmeye açÆlan 2964 MW’lÆk yeni üretim kapasitesi son yÆllarda ilk defa kaydedilen elektrikte arz rahatlÆğÆ sağlamÆştÆr. Bu nedenle TEİAŞ Haziran/2009 raporunda, elektrikte arz sÆkÆşÆklÆğÆnÆ 2009 yÆlÆndan 2014 yÆlÆna kaydÆrmÆştÆr. 2009 yÆlÆnda elektrik piyasasÆnda yaşanan en büyük şok, Haziran ayÆnda TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesine başlanan “yenilenebilir elektrik kaynaklÆ elektrik üretiminde, satÆş tarifelerine (feed-in tariffs) getirilecek teşviklerin” durdurulmasÆdÆr. Meclis Enerji ve Teknoloji Komisyonu’ndan geçen bu tasarÆ, Meclis’te görüşülüyorken, çok yetkili birilerinin müdahalesiyle geri çekilmiştir. Bu eylem, tasarÆnÆn kanunlaşmasÆna gün meselesi gibi bakan yatÆrÆmcÆ çevreleri şoka sokmuştur. Özellikle rüzgar türbinlerine yatÆrÆm yapmak üzere hazÆrlanan onlarca yabancÆ yatÆrÆmcÆlar, geliştirmekte olduğu projeleri durdurmuşlar ve pek çoğu geri dönmüşlerdir. Hükümetimizin, yenilenebilir enerji kaynaklÆ yatÆrÆmlarÆnÆ genişletmek için 2005 yÆlÆnda çÆkartÆlan 5346 SayÆlÆ kanun, bu şok gelişmeden çok büyük yara almÆştÆr. Bu kanun tasarÆsÆ bir şekilde yeniden Genel Kurula gönderilemezse, yatÆrÆm maliyetleri esasen çok yüksek olan yenilenebilir enerji yatÆrÆmlarÆ bugünkü 5,5 Euro cent/ kwh’luk satÆş ſyatÆ ile hayatta kalma savaşÆ vereceklerdir. Yenilenebilir enerji kaynaklÆ yeni yatÆrÆmlarÆnda kangren olmuş bir konuya daha değinmeden geçemeyeceğim. HatÆrlanacağÆ üzere EPDK, 1 KasÆm 2008’de bir günde toplam 78 000 MW’lÆk rüzgar başvurusunu kabul etmişti. Şartnameleri hazÆrlanmadan alÆnan bu başvurularda, aynÆ coğraſ yere birkaç şirketin talip olduğu tespit edildiği için, EPDK işin içinden çÆkamamÆş ve dosyalarÆ Enerji İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü’ne devretmiştir. Bu konu o kadar önemlidir ki, ETKB öncelik ve tercih kriterlerini hazÆrlayarak isabetli bir seçim yapabilirse, bu başvurulardan en az 20.000 MW’lÆk “Lisans Verilebilir” karakterde rüzgar projesi çÆkartÆlabilir ve bu yeni durum 2030’a kadar yapÆlan arz/talep dengesi hesaplarÆna yeni bir boyut kazandÆrÆr. Türkiye’de yenilenebilir kaynaklarÆmÆzÆ sonuna kadar değerlendirmek istiyorsak, enerji de dÆşa bağÆmlÆlÆğÆmÆzÆ asgariye indirmek istiyorsak ve 2012 yÆlÆndan itibaren yükleneceğimiz Kyoto yükümlülüklerimizi yerine getirmek istiyorsak, rüzgar başvurularÆnÆ değerlendirerek uygun görülenlerin bir an önce lisanslandÆrÆlmasÆ lazÆm. Geçen yÆl içinde linyit ve kömür santrallerinin, eskilerinde de, yeni kurulacaklarda da başarÆlÆ çalÆşmalar yaptÆğÆmÆzÆ söyleyemeyiz. 18 MayÆs 2009 tarihinde Yüksek Planlama Kurulu tarafÆndan kabul edilmiş olan ve “Elektrik Enerji PiyasasÆ ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi”nde ifadesini bulan:
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=