■ ■ DOĞAL GAZ. DERGİ Sİ 193 ■ ■ MAKALE ■• ■ lstanbul Doğalgaz Şebekesi Deprem Risk Azaltım Sistemi Selami BULUT Teknik Emniyet ve SCADA Müdürü Hikmet BIYIKOĞLU İGDAŞ Afet Yönetim Şefi İstanbul Gaz Dağıtım San.Tic. A.Ş. (İGDAŞ) Özet 1999 yılında Marmara Bölgesinde etkili olan büyük deprem büyük zararlara sebebiyet vermiştir. Bu büyük deprem, İGDAŞ olarak %9B'ine doğa/gaz dağıtım hizmeti verdiğimiz İstanbul da, doğa/gaz kaynaklı ikincil afetlerin önüne geçmek için neler yapabiliriz sorusunu daha güçlü sorgulamamıza neden olmuştur. Deprem sonrası meydana gelebilecek doğa/gaz kaynaklı tehlikelerden oluşacak riskleri azaltmak, çalışanlarımızın zamanında ve gerektiği gibi davranmalarına imkan tanıyacak şekilde haberdar edebilmek için gerekli sistem kurulumu çalışmalarını başlatmamıza güçlü bir motivasyon ve yönetim desteği sağlamıştır. İGDAŞ'ın parasal ve bilgi desteği ile Doğa/gaz Şebekesi Deprem Risk Azaltım Sistemi adıyla geliştirilen proje, Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü ve TÜBİTAK arasında koordinasyon ve işbirliği yapılarak örnek bir takım çalışmasıyla üretilip uygulanması sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler; Doğa/gaz, Kuwetli Yer Hareketi Kayıt Cihazı, Afet Yönetim çalışmaları, Doğa/gaz altyapı hasar haritaları, Gerçek Zamanlı ve Senaryo Bazlı Kayıp ve Hasar Tahmini, Otomatik Kapama, Doğal Gaz Şebekesi, Deprem 1. Giriş Afetler ortaya çıktığı anda ona karşı koymak için operasyonel bir çözüm bulmak zordur. Birimler daha önceden hazırlanmış önlemlerle, afet yönetimi sorumluluklarını yerine getirebilirler. Koruyucu önlem ve hazırlıklar, mutlaka problem ortaya çıkmadan önce yapılmalıdır, Afet ve Acil Durum yönetiminin önemli evresi olan hazırlık safhasında yapılması gereken çalışmaların ana hedefi, tehlikenin insanlar için olumsuz etkiler doğurabilecek sonuçlarına karşı önlemler alarak, en uygun şekilde ve en etkili organizasyon ve yöntemler ile zamanında müdahaleye hazırlanmaktır. Risk ve zarar azaltma safhasında alınan önlemlerle riskin sıfırlanması , afet zarar ve kayıplarının tümüyle önlenmesi her zaman mümkün olmayacağı için, afet öncesindeki hazırlık safhasında da insanın canı ve malı ile birlikte milli servetleri, afetlerin yıkıcı etkilerinden koruyacak bazı faaliyetlerin yürütülmesi zorunludur. Böylece afet ve acil durumlara hazırlık aşamasında, afet zararlarını azaltmak için afetleri ve sonuçlarını yaklaşık tahmin etmek, gerçekleştiği zaman etkilerini azaltabilmek için afet öncesi gerekli kapasite geliştirme çalışmaları yapılmalıdır. Bu bağlam da İGDAŞ Doğalgaz Şebekesi Deprem Risk Azaltım Sistemi geliştirilmiştir. 2. Proje Kapsamı • Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Merkezi (TÜBİTAK) - İstanbul Gaz Dağıtım A.Ş.(İGDAŞ) işbirliği ile geliştirilen Kuwetli Yer Hareketleri Kayıt Cihazının üretilmesi , (KYHKC) • KYHKC'lerin kurulacağı Bölge Regülatör İstasyonlarının tayini ve montajlarının denetlenmesi, kurulum ertesinde tüm sistemin testi ve her bölge regülatöründe şebekeyi kapatmada kullanılacak yer hareketi parametrelerinin ve bunlara ait eşik değerlerinin tayini, • Senaryo bazlı ve KYHKC'lerden (İGDAŞ'a ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsüne (BOUN-KRDAE) ait) elde edilen ölçümlere göre, gerçek zamanlı deprem tehlike haritası üretecek yazılımların geliştirilmesi, • Doğalgaz şebekesi elemanlarını gruplandırarak, her grubun, öncelik sırasına göre, sarsma masası testleri, analitik modelleme veya literatür çalışmalarıyla , deprem davranışları incelendikten sonra deprem davranışını kontrol eden yer hareketi parametresinin tayini ve hasar eğrilerinin çıkarılması, • Sistem tarafından senaryo bazlı veya gerçek zamanlı üretilen deprem hareketi sonuçlarını ve doğalgaz altyapı hasar eğrilerini gözönünde bulundurarak doğalgaz altyapı hasar haritası üretecek yazılımların geliştirilmesi , analiz sonuçlarına göre hasar riski yüksek şebeke elemanlarının tespiti ve iyileştirme yöntemlerinin belirlenmesi, • İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılmış olan deprem tehlike ve mikrobölgeleme çalışma sonuçları gözönünde bulundurularak, en az 3 senaryo depremine bağlı İstanbul doğalgaz altyapı deprem hasarları ve iyileştirme yöntemlerini içeren rapor hazırlanması, • İGDAŞ'a ve BOUN-KRDAE'ye ait KYKHC'lerden gelen ölçüm bilgilerine, kurum ve kuruluşlardan temin Doğal Gaz Dergisi Kasım - Aralık / November -December 2015
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=