■ ■ DOĞAL GAZ. DERGİSİ 193 •■ TEKNiK BiLGi ■ Doğru Yapılan Bacalarla ■ Karbonmonoksit Zehirlenmeleri Onlenebilir Yeni bir ısıtma sezonu ile birlikte her yıl üzerinde sıkça konuştuğumuz karbonmonoksit zehirlenmeleri yine gündeme gelecek ve çözüm arayışlarını yine konuşacağız. BACADER zehirlenmelerin kaynağında standartlara ve tekniğine uygun olmayan bacaların yer aldığı konusunda uyardı. Türkiye'de her yıl binlerce insan bacalardan kaynaklanan karbonmonoksit gazı zehirlenmesine maruz kalmakta ve yüzlerce insan da hayatını kaybetmektedir. Yıllardır kayıtlarını tutmuş olduğumuz karbonmonoksit esaslı zehirlenme vaka sayısı ve ölüm değerlendirmesi (Ekim 2015 sonu itibarı ile) aşağıdaki gibidir. Bu zehirlenme vakaları ve ölümler özellikle soba, kombi ve şofben gibi cihazlardan kaynaklanmaktadır. Bu ölümler alınacak bazı küçük tedbirle önlenebilir. Bu tedbirler kısaca şöyle özetlenebilir; .,, "" '' ~ .., "" '' "' "" '' ~ "" '' ÖLÜM ZEHİRLENME ÖLÜM ZEHİRLENME ÖLÜM ZEHİRLENME ÖLÜM ZEHiRLENME ÖLÜM ZEHİRLENME ■ 160 -475 221 - 221 • 216 1 o 500 1059 1472 ; 398 3316 ~19 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 • Soba, şofben ve kombilerin bulun- Karbonmonoksit esaslı zehirlenme vaka sayısı-ölüm grafiği duğu odalar mutlaka havalandırılmalı. Öyle ki 1m3 doğalgaz saatte 10 m3 havaya ihtiyaç duyar. 2 kg ağırlığındaki bir odunun yanabilmesi için ise 30 m3'e kadar havaya ihtiyaç duyar. Bu da yaklaşık 12 m2 oda içindeki oksijeni sadece bir adet odun parçasının yanmasıyla tükettiğimiz anlamına gelir ki sonucunda insanlara soluyacak oksijen kalmaz. Yanma için gerekli havayı sağlayamaz iseniz yanma sonucu zehirlenmelere, ölümlere sebep olan karbonmonoksit gazı açığa çıkar. Bu sebeple havalandırma çok önemlidir. Sobaların olduğu odalarda uyunmamalı ve yatarken sobalar mutlaka söndürülmelidir. Ev içindeki kapılar ise ek önlem olarak açık bırakılmalıdır. Karbonmonoksit dedektörü ile hayata tutunabilirsiniz. İçindeki elektrokimyasal sensör ile ortamdaki karbonmonoksit gazını algılayarak sinyal veren dedektörler kullanmak yapılabilecek en hızlı ve hayat kurtarabilecek bir önlemdir. • Bacalar kışa girerken mutlaka temizletilmeli ve bakımı yapılmalıdır. Katı yakıtlı sobalar yılda en az 2 sefer, doğalgazlı yakıtlar ise yılda en az 1 sefer yetkili firmalara yaptırılmalıdır. • Bacalar çatı mahyasını en az 40 cm geçecek şekilde yüksek olmalıdır. Bulunduğu binanın çevresinde bacaya çok yakın bina veya yükselti var ise bu yükseltileri de geçecek seviyede yüksek olmalıdır. Doğal Gaz Dergisi Kasım - Aralık/ November - December 2015 • Karbonmonoksit zehirlenmelerinin özellikle kış aylarında artmasının sebebi bacanın içine soğuk vurgunu olmasıdır. Bacalar kesinlikle soğumamalıdır. Bacalarda zehirli atık gazların güvenli bir şekilde atılması için kuwetli baca çekişi istenen bir durumdur. Baca gazı ne kadar sıcak ise baca çekişi de o kadar kuwetli olur. Bu nedenle bacaların soğumaması gerekir. Bir tuğla bacada sıcaklık kaybı metrede 12-18°C iken yal1t1ml1 çelik ve seramik bacalarda bu kay1 p metrede 2-4°C civar1 ndad1 r. Bu nedenle bacalar yal1t1 m yap1 labilen ve standartlara uygun olan çelik veya seramik malzemeden yap1 lmal1 d1 r. Eskiyen tula bacalar
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=