Doğalgaz Dergisi 212. Sayı (Ocak-Şubat 2019)

dogalgaz.com.tr Doğalgaz / Ocak - Şubat 2019 11 içinde çalışanlar yeniden kullanılmak üzere damgalanacaklar, en fazla izin verilebilir hata payı içinde çalışmayanlar ise tekrar tamir ve ayarı yapılmak üzere ayrılacaklar. Bu konuyla ilgili olarak sorulması gere- ken öncelikli konular ve sorular: 1. Üretim tarihinden sonraki 5 yılın sonunda muayene edilme zorunluluğu getirilmiş olan ısı sayaçları bu 5 yılın ilk yıllarında; tesisatına bağlı olduğu konut kullanılmadıysa veya ilgili şirketin depo- sunda durdu ise muayene süresi dolmuş kabul edilebilir mi? Ayrıca yılbaşında, yani Ocak ayında üretilmiş olan ısı sayacı ile yılsonunda, yani Aralık ayında üretilmiş olan ısı sayacının kullanım zamanı göz önüne alındığında muayene zamanı nasıl aynı olabilir? 2. Yerli ve ithal ısı sayaçları arasında kalite ve pil ömrü olarak fark var mıdır? Varsa bu fark muayene zamanı belirlenir- ken göz önüne alınmış mıdır? 3. 2008 yılında yayımlanan 2.000 m2'nin üzerinde kullanım alanı olan bina- lardaki merkezi ısıtma sistemi kullanım zorunluluğu nedeniyle ayrıca ısı sayacı kullanımının da zorunlu tutulması, 2009 yılı başından 2013 yılı sonuna kadar bu binaların kalorifer tesisatlarına bağlanmış olan ısı sayaçlarının muayene zamanını dol- durduğu göz önüne alınırsa, sadece bu 5 yıllık dönemde inşa edilmiş binaların tesi- satlarında yıllık 100.000 adetlik ısı sayacı kullanımı olduğu varsayımıyla 2019 yılında yaklaşık toplam 500.000 adet ısı sayacının muayene zamanı gelmiş demektir. Bu ısı sayaçlarının hepsinin 2019 yılsonuna kadar muayenesini yapacak kapasitede ve mik- tarda yetkili servis var mıdır? 4. Isı sayaç muayenesini yapacak yet- kili servisler bakanlığın sitesinde sadece 4 adet olarak gözükmektedir. Bu servislerin bu muayenelerin tamamını yapmaya yete- cek deney yapma düzenekleri, kapasite- leri, bilgi ve deneyime sahip personelleri, ısı sayaçlarının doğru ölçüm yapmama- ları halinde bunların onarım ve ayarlarını yapabilerek doğru ölçüm yapabilir şekle dönüştürme bilgi, deneyim ve olanakları var mıdır? 5. Binalarda çalışır durumdaki ısı sayaç- larının hangilerinin muayene zamanının geldiği nasıl bilinebilecektir? Bu cihazların belirlenmesi ve kontrolü için kim, nasıl bir çalışma ve kontrol programı yapabilecektir, hatta periyodik kontrol zamanı başladığına göre yapılmakta mıdır? 6. Isı sayaçlarının sahipleri muayene test ücreti olarak 2019 yılı birim fiyatları listesinde belirlenmiş olan KDV dahil 61.90 TL'yi (2018 yılında 50 TL/adet idi) ödeye- cekler, başvuruda bulunmayanlar ise her bir ısı sayacı için 2.598 TL ceza ödeyecek ve ayrıca ısı sayaçlarına “3516 Ölçüler ve Ayar Kanunu 15c bendi”ne göre Bakanlık tarafından el konulacak. 500.000 adet sayaç için 31 milyon TL.lik toplam servis muayene bedeli ödenecektir. Bu muayene birim fiyatı nasıl belirlenmiştir ve gerek bu bedellere gerekse de yapılacak muayene sonuçlarına itiraz hakkı var mıdır? Varsa nasıl ve hangi şekilde itiraz edilebilecektir? 7. Muayene sonucunda hatanın nere- den kaynaklandığı nasıl, hangi standart ve/ veya yönetmeliğe göre belirlenmektedir? Hatalı ölçüm yaptığı belirlenen ısı sayaçla- rının hangilerinin onarılabilir, kalibrasyonu yapılabilir durumda olduğunu, hangileri- nin değiştirilerek yenisinin satın alınacağını kim, nasıl belirlemektedir? Bu sonuçlara iti- raz hakkı var mıdır? Ayrıca ikinci bir denet- leme mekanizması oluşturulmuş mudur? Yoksa bu hatalı ölçüm yapan cihazların çoğu veya hepsi hurdaya ayrılıp, yerine yenileri mi satın alınacaktır? 8. Yenilenmesi gereken ısı sayaçlarının yenilerinin hangi tip, marka ve özellikte olduğunu (ithal veya yerli üretim) kim öne- recek, bunların doğru ölçüm yaptığını kim belirleyecek, Avrupa Birliği Uygunluk Bel- gesi olan MID'yi, yani tip onay belgesini kim verecek, bunları kim satacak, söküldüğü tesisata kim monte edecektir? 9. Bu muayene zorunluluğunda amaç varsa bu amaç; hatalı ölçüm yapan ısı sayaçlarını belirleyip, bunların tesisattan sökülmesini ve yerlerine doğru ölçüm yapan ısı sayaçlarının monte edilmesini sağlamak, dolayısıyla da 2009 yılından bugüne kadar geçen zaman içinde pek çok binada yaşanmış ve yaşanmakta olan sorunların ilk nedeni olan bu hatalı ölçüm yapan ısı sayaçlarından kurtulmak mıdır? 10. Isı sayaçları iki tiptir. 1. Mekanik, 2. Ultrasonik. Bu sayaçlar da okuma sistem- lerine göre; M-Bus sistem, 2. RF (Radyo Frekanslı) sistem olmak üzere ikiye ayrıl- maktadır. Bu iki sistem arasında satış fiyatı olarak fazla fark olmadığı belirtilmektedir. Ancak yerli üretim olan sayaçların yaklaşık fiyatlarının (KDV dahil); mekanik olursa 170-230 TL. ultrasonik olursa 230-300 TL. olduğu, ithal sayaçların fiyatlarının ise (KDV Dahil); mekanik olursa 70-80 Avro, ultraso- nik olursa 80-100 Avro olduğu söylenebilir. Bu durumda hangi tip sayacın ve hangi hangi tip okuma sisteminin daha doğru olduğu söylenebilir? 11. Bu cihazlarda onarım yapılama- makta, sadece sökme sonrasında temizlik yapılmakta ve yerine monte edilmektedir. Bu servis hizmetleri ve kargo için sayaç sahibi ortalama 60-80 TL. ücret ödemekte- dir. Cihazın içindeki pilin ömrünün yaklaşık olarak 10-12 yıl olduğu, fiyatının ise ancak Çin vb. ülkelerden gelen 2. sınıf pillerin ise 4-5 yıllık ömrü olabildiği söylenmekte- dir. Bu cihazların çoğundaki pil ömrünü tamamladığında yerine yeni pil takılma- sının maliyeti yüksek olduğu için ısı saya- cının kendisi yenilenmektedir. Ayrıca pil değişimi olası olan cihazların satış fiyatları ise standart tiplere kıyasla çok daha yüksek olup, yaklaşık olarak 120 Avro civarındadır. Kullanıcı bu farklılıklar karşısında seçimini nasıl ve hangi kriterlere göre yapmalıdır? 12. Son yıllarda çeşitli nedenlerle yapı- lan muayeneler sonrasında mekanik tipteki sayaçlarda pislik tutma vb. nedenlerden dolayı arızalar olduğu görüldüğü için ultra- sonik tipteki sayaçların kullanımının arttığı söylenmektedir. Yeni ısı sayaçlarının satın alınması, yerlerine montajı ve doğru ölçüm yaptığının kontrolü işi hem satış hem de servis hizmeti açısından belirli bir büyük- lükte bedel oluşturmaktadır. İlk 5 yıl içinde satın alınarak kullanılmış olan ısı sayacı pazar büyüklüğünün yaklaşık 500.000 adet olduğu, bu sayaçların çoğunun (yak- laşık %70) mekanik tip olduğu, bunların da önemli bir kısmının ithal (%60) olduğu varsayılırsa yaklaşık olarak 120 milyon TL. lik bir pazar büyüklüğünden söz edilebilir. Böylece ısıtma pazarımızda yeni bir iş alanı ve iş olanağının daha doğduğu görülmekte, bu da pek çok yeni iş fırsatları ve olanakları yaratmakta. ■