Doğalgaz Dergisi 216. Sayı (Eylül-Ekim 2019)

dogalgaz.com.tr 14 Doğalgaz / Eylül - Ekim 2019 irdelemek için ülkemizdeki enflas- yonun gelişimine (Tablo 4) bakmak gerekir. TÜİK'in her ay başında açık- ladığı TÜFE-Tüketici Fiyat Endeksi ve ÜFE-Üretici Fiyat Endeksi'nin 2003 yılı 100 olarak baz alınıp, belirlenen son değerlerinde 2018 yılı Ağustos ayı değeri ile 2019 yılı Ağustos ayı değeri kıyaslandığında; • TÜFE'nin %15, • ÜFE'nin ise yaklaşık %13 olarak artış gerçekleştirdiği görülüyor. Yani aynı dönem için enflasyon %13- 15 aralığında açıklanırken neden doğal- gaza %42-55 aralığında zam yapıldığı sorusunun yanıtı da verilemiyor. Son olarak bu değişimleri döviz cinsinden yabancı paralarla değerlen- dirmeye çalışırsak, TCMB Döviz Kurla- rı'nın efektif satış değerleri (Tablo 5) üzerinden bir kıyaslama yaptığımızda 06 Ağustos 2018 tarihinden 16 Eylül 2019 tarihine kadar geçen süreçte; • ABD Dolarının yaklaşık %10, • Avro'nun ise yaklaşık %5 arttığı görülüyor. Bu değerler de yine doğalgaz birim fiyatlarındaki yaklaşık %50 artışın nede- nini açıklayamıyor. Yukarıda belirtilen tüm etkenler birlikte değerlendirildiğinde; • TÜFE ve ÜFE %13-15 aralığında artarken, • ABD Doları %10 ve Avro %5 artmışsa, • Brent tipi petrolün de %9 azaldığı bir durumda, Doğalgaz birim satış fiyatları BOTAŞ, İGDAŞ ve BAŞKENTGAZ tari- felerinde neden %42-55 aralığında artmıştır? Isıtma sezonuna girerken yaşanan bu gelişmeler öncelikle doğalgaz kul- lanmak zorunda olan aboneleri doğru- dan etkiliyor. Vatandaşın bu koşullarda doğalgazı ya kullanmaktan vazgeçece- ğini ya da gerekmedikçe kullanmaya- cağını veya çok daha az kullanmanın yollarını arayacağı belirtiliyor. Sanayicimiz ise doğrudan üretim maliyetini etkilediğinden doğalgazı kul- lanmak zorunda olsa bile daha tasar- ruflu kullanmanın yollarını arayıp bul- mak zorunda kalıyor. Bu ise belki ülke ekonomisi açısından olumlu görünse bile üretim maliyetini doğrudan etki- lediği için ürün satış fiyatlarının art- masına, belki de yurt dışı satışları bile etkileyebilecek durumların doğmasına neden oluyor. Doğalgaz kullanarak elektrik üretenlerden ise hiç söz etmeye gerek yok. Zaten bazılarının bankalar- dan aldıkları kredileri bile geri ödemede sıkıntılar yaşadığı konuşulurken, sektö- rün bu girdi maliyetleriyle şirketlerinin sürdürülebilir olma çabalarını daha ne kadar sürdürebilecekleri belli değil. n Tablo 4. TÜİK Endeks Değerlerinin Değişim Tarihleri ve Değişim Oranları (2019 Ağustos - 2018 Ağustos) Açıklanma Tarihleri Değişim Oranları 06 Ağustos 2018 TL/Sm 3 04 Eylül 2018 TL/Sm 3 02 Ekim 2018 TL/Sm 3 26 Aralık 2018 TL/Sm 3 30 Ocak 2019 TL/Sm 3 02 Temmuz 2019 TL/ Sm 3 27 Ağustos 2019 TL/ Sm 3 18 Eylül 2019 TL/Sm 3 Ağustos 2019 - Ağustos 2018 Ağustos 2019 - Eylül 2018 Ağustos 2019 - Ekim 2018 Ağustos 2019 - Aralık 2018 Ağustos 2019 - Ocak 2019 Ağustos 2019 - Temmuz 2019 Eylül 2019 - Ağustos 2019 TÜİK TÜFE - Tüketici Fiyat Endeksi 367,66 390,84 401,27 393,88 398,07 419,24 422,84 15,01% 8,19% 5,38% 7,35% 6,22% 0,86% ÜFE - Üretici Fiyat Endeksi 396,62 439,78 443,78 422,94 424,86 452,63 449,96 13,45% 2,31% 1,39% 6,39% 5,91% -0,59% Tablo 5. TCMB Döviz Fiyatlarının Değişim Tarihleri ve Değişim Oranları (2019 Eylül - 2018 Ağustos) Açıklanma Tarihleri Değişim Oranları 06 Ağustos 2018 TL/Sm 3 04 Eylül 2018 TL/Sm 3 08 Ekim 2018 TL/Sm 3 24 Aralık 2018 TL/Sm 3 28 Ocak 2019 TL/Sm 3 01 Temmuz 2019 TL/ Sm 3 26 Ağustos 2019 TL/ Sm 3 16 Eylül 2019 TL/Sm 3 Eylül 2019 - Ağustos 2018 Eylül 2019 - Eylül 2018 Eylül 2019 - Ekim 2018 Eylül 2019 - Aralık 2018 Eylül 2019 - Ocak 2019 Eylül 2019 - Temmuz 2019 Eylül 2019 - Ağustos 2019 DÖVİZ ABD Doları 5,1634 6,6432 5,9856 5,3006 5,2955 5,6857 5,8449 5,6973 10,34% -14,24% -4,82% 7,48% 7,59% 0,20% -2,53% Avro 5,9659 7,7122 6,9441 6,0384 6,0538 6,4225 6,4921 6,2955 5,52% -18,37% -9,34% 4,26% 3,99% -1,98% -3,03% GÜNCEL YORUM