Doğalgaz Dergisi 229. Sayı (Kasım-Aralık 2021)

Doğalgaz / Kasım-Aralık 2021 37 dogalgaz.com.tr yapılan taşımalar neredeyse aynı miktardadır. Yani Avrupa Bölgesi’nin boru doğal gazı talebinin yaklaşık olarak yarısı bölge dışından gelmektedir. Bölge içindeki en büyük teda- rikçiler 109,1 milyar metreküple Norveç, 38,2 milyar metreküp ile Hollanda’dır. Diğer Avrupa Bölgesi ülkeleri de toplam 90,5 milyar metreküp doğal gazı boru hatları ile Avrupa Bölgesi içinde ihraç etmiştir.(4) 2. BORU HATLARI Yukarıda paylaşılan boru doğal gaz akışını sağlayan bölge dışından Avrupa Bölgesi’ne gelen doğal gaz boru hatları bu başlıkta özetlenmeye çalışılacaktır. 2.1. Rusya’dan Avrupa’ya Giden Boru Hatları Rusya’nın 2018 ve 2019 yıllarında Avrupa’ya doğal gaz ihracatı yıllık olarak yaklaşık 200 milyar metreküp seviyesinde gerçekleşmiştir. Bununla beraber Rusya’nın, Avrupa’ya, devam eden doğal gaz boru hatlarının tamamlanmasıyla yıllık yakla- şık olarak 250 milyar metreküp doğal gaz ihraç kapasitesine ulaşacağı beklenmektedir.(5) 2.1.1. Nord Stream Doğal Gaz Boru Hattı Avrupa ve Asya arasındaki en önemli doğal gaz boru hatla- rından birisi olan ve Rusya ile Avrupa’yı Baltık Denizi üzerinden direkt bağlayan Nord Stream doğal gaz boru hattı 1224 km uzunluğunda ve yıllık 55 milyar m3 doğal gaz taşıma kapasi- tesine sahiptir. 2010 Nisan’da inşası başlayan boru hattının ilk fazı 2011 Kasım’da, ikinci fazı ise 2012 Ekim’de tamamlanarak işletilmeye başlanmıştır. Doğal gaz boru hattının güzergahı üzerinde ulusal çıkarları bulunan ülkelerin uygun görmesiyle ve uluslararası hukuka uygun biçimde uluslararası bir proje olarak tamamlanan bu boru hattının üzerinde kullanılan yük- sek teknoloji sayesinde en az 50 yıl boyunca aktif olması beklenmektedir.(6) Nord Stream Doğal Gaz Boru Hattı’nın iki fazının da aktif olmasını müteakiben yapılan çalışmalarda daha fazla gaz akışının ekonomik ve teknik olarak mümkün olduğunun anlaşılmasıyla beraber ve Avrupa’nın doğal gaz ihtiyacının yerel üretim miktarının üzerinde artacağı düşünülerek; Nisan 2017’de yine 2 fazdan oluşan ve yıllık toplam 55 milyar m3 doğal gaz taşıma kapasitesine sahip olması planlanan Nord Stream 2 Doğal Gaz Boru Hattı’nın, Avrupalı ortakları ENGIE, OMV, Royal Dutch Shell, Uniper, ve Wintershall firmalarının proje maliyetinin yarısına ortak olmasıyla birlikte 2018 Eylül’de Baltık Denizi’ndeki boru döşeme faaliyetleri başlamıştır. (7) Bloomberg’in Nord Stream 2 Projesi hakkında hazırladığı habere göre, projenin tamamlanmasıyla Avrupa’nın doğal gaz konusunda Rusya’ya bağımlılığının daha da artacağını düşü- nen A.B.D., projenin inşasına teknik destek sağlayan firmalara karşı yaptırım uygulamış ve Avrupa’nın kendisinden LNG formunda doğal gaz ithal etmesini talep etmiştir, Rus yetkililer ise yaptıkları açıklamalarda uygulanan yaptırımların sadece Tablo 1. Avrupa’nın Boru Doğalgazı İthalatı Tablo 2. Avrupa’ya Bölge Dışından Boru Doğalgazı İhracatı Kaynak: BP Statistical Review of World Energy 2020,2019,2018 Devletler 2019 İhracatı / Milyar m 3 2018 İhracatı / Milyar m 3 2017 İhracatı / Milyar m 3 Rusya 188 193,8 189,3 Cezayir 21,4 34,2 33 Azerbaycan 11,2 9,2 8,4 İran 7,4 7,6 8,9 Libya 5,4 4,3 4,4 Bölge Dışı İhracat 233,4 249,1 244 Avrupa Toplamı 471,3 478,9 423,4 Dünya Toplamı 801,5 805,4 740,7 Kaynak: BP Statistical Review of World Energy 2020,2019,2018 Devletler 2019 İthalatı / Milyar m 3 2018 İthalatı / Milyar m 3 2017 ithalatı / Milyar m 3 Almanya 109,6 100,8 94,8 İtalya 54,1 56,2 53,8 Hollanda 40 35,6 40,9 Fransa 37,2 36,8 33,5 Birleşik Krallık 33,2 42,8 39,4 Türkiye 31,3 37,6 42,8 İspanya 16 20,2 14,4 Belçika 12,6 19,9 17,7 Avrupa Toplamı 471,3 478,9 423,4 Dünya Toplamı 801,5 805,4 740,7 Şekil 2. Nord Stream 1-2 Doğal Gaz Boru Hatları. Kaynak: Gazprom İnternet Sitesi