Doğalgaz Dergisi 229. Sayı (Kasım-Aralık 2021)

40 Doğalgaz / Kasım-Aralık 2021 dogalgaz.com.tr 2.2. Kuzey Afrika’dan Avrupa’ya Giden Boru Hatları Cezayir’den ve Libya’dan 2019 yılında doğal gaz boru hatları ile 26,8 milyar metreküp doğal gaz Avrupa’ya ihraç edilmiştir. Bu miktar ise Avrupa’nın toplam boru doğal gazı talebinin yaklaşık %5,6’sını oluşturmaktadır.(18) Cezayir’i ve Libya’yı Avrupa’ya bağlayan 4 adet doğal gaz boru hattı bulunmaktadır. Bunlar; Magreb-Europe, Medgaz, Transmed ve Green Stream doğal gaz boru hatlarıdır. Mag- reb-Europe Cezayir’den Fas’a uzanarak Cebelitarık’ı geçerek İspanya’ya bağlanmaktadır. 1996 yılında hizmete girmiş ve yıllık 8,5 milyar metreküp doğal gaz taşıma hacmine sahiptir. (19) Medgaz ise Cezayir’in Akdeniz kıyısında bulunan Beni Saf’tan geçerek İspanya’nın Akdeniz kıyısında bulunan Alme- ria’ya bağlanmaktadır, 2011’den beri operasyonel olan boru hattı yıllık 8 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine sahiptir.(20) Transmed Cezayir’den Tunus’a oradan da İtal- ya’nın Sicilya Adası’na uzanan boru hattıdır.(21) Green Stream ise Libya’dan İtalya’nın Sicilya Adası’na bağlanan boru hattıdır ve yıllık kapasitesi 8 milyar metreküptür.(22) 2.3. Azerbaycan’dan ve İran’dan Avrupa’ya Giden Boru Hatları Azerbaycan doğal gazını Avrupa’ya ihraç etmek için oluş- turulan Güney Gaz Koridoru birbirine bağlantılı 3 doğal gaz boru hattı sisteminden oluşmaktadır. Bunlar Güney Kafkasya Boru Hattı, TANAP (Trans Anatolia Natural Gas Pipeline) ve TAP’dır (Trans Adriatic Pipeline).(23) Güney Kafkasya Doğal gaz Boru Hattı Temmuz 2018’de biten kapasite artışından sonra yıllık yaklaşık 23 milyar met- reküp doğal gaz taşıma kapasitesine erişmiştir, ayrıca gerekli görülmesi halinde yıllık 31 milyar metreküp taşıma hacmine çıkartılabilecektir.(24) TANAP’ın başlangıç kapasitesi yıllık 16 milyar metreküptür ve 2026 yılında bu kapasitenin 31 milyar metreküpe çıkması planlanmaktadır.(25) TAP’ın başlangıç kapasitesi ise yıllık 10 milyar metreküptür fakat 2. fazının da tamamlanmasıyla kapasitenin 20 milyar metreküpe çıkar- tılması planlanmaktadır ve ilk gaz akışı 2020 sonu itibariyle başlamıştır.(26) Bu bilgiler ışığında düşünüldüğünde Güney Gaz Kori- doru’nun tam kapasiteye ulaşması ve TAP ile taşınan doğal gazın tamamının talep edilmesi halinde Azerbaycan doğal gazından 20 milyar metreküp Avrupa’ya, 11 milyar metre- küp de Türkiye’ye olacak şekilde toplam 31 milyar metreküp taşıyacak hacme ulaşabilir. Böylesi bir senaryo 2019 verileri ile değerlendirilirse; proje, Türkiye’nin yıllık boru doğal gazı talebinin yaklaşık 3’te birini ve Avrupa Bölgesi’nin tamamı- nın boru doğal gazı talebinin ise yaklaşık olarak %6,5’ini tek başına karşılayabilir hale gelebilir.(27) Azerbaycan doğal gazını ülkemize getiren bir başka hat da Bakü Tiflis Erzurum hattıdır. Bakü Tiflis Ceyhan Petrol Boru Hattı ile aynı güzergahı kullanan hat Azerbaycan’dan çıkarak Gürcistan üzerinden ülkemize gelmektedir.(28) Şekil 5. Türk Akımı ve Mavi Akım Boru Hatları. Kaynak: Gazprom İnternet Sitesi Şekil 6. Kuzey Afrika’dan Avrupa’ya Doğal Gaz Boru Hatları. Kaynak: Wikipedia İnternet Sitesi Şekil 7. Güney Gaz Koridoru. Kaynak: TAP internet Sitesi MAKALE