. - ISTANBU� DA DOGAL GAZ •• •• ■ • REGULATORLERINDE EMNiYET Rüknettin KÜÇÜKÇALI 1950 yılında doğdu. 1972 yılında İ.T.Ü. Makina Fakültesl'nden Maklna Yüksek Mühendisi olarak mezun oldu. Sungurlarve Takarfirmalarında mühendis ve şantiye şefi olarak görev yaptıktan sonra ,1975 yılında lsısan Anonim Şirketi' nl kurdu. Halen bu firmanın yöneticisi olarak görev yapmaktadır. SAFETY OF NATURAL GAS PRESSURE REGULATORS iN İSTANBUL Abslract: Gos enırence pressure to the building regulalor is 4 bor in İstanbul app/icalion. O/her elements in /he gos /ine are exposed to this tow pressure.Howevwr in /he cose of any occident or malfunctoning of pressure regutator, thls tow pressure increoses and causes dangerous situotions ot /he poinls. Safely {closity) votves are used in the gos regu/oting and controı lines ıo prevenl /his type of dangers. ÖZET: İstanbul doğal gaz uygulamasında regülatör kutularına gaz 4 bar bası nçta girmekte ve istenilen 2 1 veya 300 mbardeğerinedüşürül mektedir. Haltın bina tarafındaki bütün elemanlar düşük basınca göre seç i lmişt i r. Herhangi bir nedenle regülatör arızası hal i nde düşük basınç tarafı nda basınç yükselirse çok tehlikeli durumlar doğar. Bunun önlenmesi amacı ile gaz hatlarında emniyet kapama valfleri kullanılır. Bu yazıda istanbul'daki regülatör kutular ı nın emniyeti tartı şılmıştır. 1 .GİRİŞ Doğal gaz ev bağlantılarında kullanılan basınç regülatörleri, gaz basıncını cali şebeke basıncından, evde kullanılacak basınca düşürmektedir. Ankara'da şebeke basıncı 50 mbar olduğundan kazan daireleri bağlantılarında bu şekilde bir regülatöre gerek duyulmamaktadır. 50 mbar'da kazan dairesine giren gaz, kazan önünde bulunan gaz kontrol hattındaki basınç regülatöründe basıncı 21 mbar'a düşürülerek kullanılır. Daha büyük tesislerde kullanma basıncı regülatör çıkış basıncı arttırılarak !imit halde 50 mbardeğerine kadar yükseltilebilir. Bu tesislerde kullanılan brülörler eğer istenilen kalitede ise, regülatör giriş basıncının 150-9m bar arasındadeğişmesi halinde çalışmada bir aksama olmaz ve kontrol kabiliyetini kaybetmez. Yani sonuç olarak Ankarn'daki sistemde şebeke di.işi.ik basınçlı olduğundan kazan önündeki regülatörlerin çalışmasını tehlikeye atmaz. İsrnnbul'daki uygulamada ıse dağıtım şebekesinde basınç 4 bar değerindedir. Her evin önünde bulunan regülatör kutusundaki regülatör bu basıncı 300mbar veya 21 mbar değerine düşürür. 300 veya 21 mbar basınçla kazan dairesine ulaşan gaz buradaki gaz kontrol hattında bulunan basınç regülatöründe brLilörcle istenen basıncaclüşürülür. Bu kazan dairesindeki regülatörlerde 300 mbar değerindeki haclarcla giriş basıncı en fazla 1bar olabilir. 2 1 mbar'lık DO/;\AL GAZ DERGiSİ SAYI. 29 110 hatlarda bu basınç daha ela düşüktür. Bu maksimum giriş basıncının üzerindeki basınçlarda regülatör kontrol kabiliyetini kaybeder. Buna göre İstanbul uygulamasında bina girişlerindeki ara regülatörde bir arıza olduğunda ve regülatör kendisine4 barda gelen basıncı istenilen 300 veya 21mbar değerine ·indiremecliğincle tehlikeli bir durum ortaya çıkacak ve yüksek basınçlı gaz kontrolsüz olarak kullanma yerlerine ulaş�cak buralarda istenilmeyen olaylara yol açacaktır. Burada söz konusu tehlikenin önlenmesi için DIN 3381'e göre tarif edilen sistem ve armatürler açıklanacaktır. 2.GAZ REGÜLATÖR HATLARI Giriş basıncı en fazla 4 bara kadar olan hatlarda cam emniyetli bir sistem şeması şekil 1 cl_ e verilmiştir. Bu şemada görülen, fakat İstanbul uygulamasında kullanılmayan elemanlar filtre, emniyet kapama vencili ve emniyet açma ventilidir. Filtre bina girişinde gazın içinde bulunabilecek yabacı maddelerin tutulması ve regülatöri.in ve daha sonraki diğer elemanların tıkanmadan ve güvenli çalışabilmesi için gerekiclir. Emniyet kapama ventili yukarıda açıklanan tehlikelerin önlenmesi için geliştirilmiş bir elemandır. Emniyet kapama ventili (E.K.V.) regülatörün arızası nedeniyle düşük basınçlı Şek;tı Bamıcı 4 barcı kadm· olaıı hatlarda ram emniyetli sistem 1 - Kiiresel Vana 2- Fi!tre 3 - Emniyet kaprıma veııti!i (kesici vaıırı) 4- Basıııç reg;ı/atb',-ıi' 5- Emniyet açma veıııi!i 2 5 ' • 4 L� -=-=-=-------· Gaz tkıs basıncı 300 veya 21 mbar Gaz giriş basıncı � ..... ._._ ___ ....., 1 C
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=