Şekil 5. A;ırı doldıırıııalı doğal gaz motoru giiciinkn normal emmeli doğal gaz motom ile kar;ılaştırılması (DoğalGrız HFK= 1.0, 1 . 1 , 1.2, 1.3 Aşırı Doldurma HFK =1.4 ,1 .5). Ne 18 ıı--u__ kW 16 il" 1�� � 14 12 10 8 6 4 2 o . ' ' j � 350 1 1 - � : ; .4 � u 375 motordan elde edilen güç , benzin motorunun HFK'nın 1.3 değerindeki gücüne karşı gelmektedir.Aşırı doldurmada HFK'nın 1 .4 alınması halinde ise, elde edilen güç , normal emmeli benzin motorunun HFK 'nın 1 .2 olması halindeki gücüne eşit olmaktadır. Aşırı doldurmada HFK'nın 1.5 değerindeki , normal emmeli gaz motorunun stokiyometrik karışımdaki gücüne erişebilmek için dolgunun 450 K' elen 390 K değerine soğutulması gerekmekte , oysa aşırı doldurmada HFK' nın 1 .4 olması halinde, aynı güce sıcaklığın 450 K' elen 415 K değerine düşürülmesi ile erişilebilmektedir. Ara soğurma yapılmaması halinde, aşırı doldurmanın HFK'nın 1.5 değerinde elde edilen güç, normal emmeli doğal gaz motorunun HFK = 1 .2 değerine karşı gelmekte, aşırı cloldurmaclaHFK = 1 .4 alınması halinde ise, elde edilen güç normal emmeli motorun HFK = 1. 1 değerine eşit olmaktadır. 6.SONUÇ Benzin motorlarında fakir karışımda ve hava fazlalık katsayısının çok yüksek değerlerinde çalışılması ile kirletici egzoz emisyonunu azaltmak mümkün olmaktaclır;ancak bu durumda mocor gi.ici.i önemli derecede azalmaktadır. Doğal gaz motorunda yanma sonucu oluşan basınçvesıcaklıkdeğerleri benzin motorunagöregöredahadüşükolmasınedeniyle aşırı doldurmalı motorda doğal gazın yakıt olarak kullanılması eli.işi.ini.ilmi.iş, bilgisayar programı yardımıyla yapılan hesaplamalar sonucunda, aşırı doldurmalı doğal gaz motorunun çok fakir karışımlarda çalıştırılması halinde motorun ısıl ve mekanik zorlanmaları artmadan, stokiyometrik karışım değerlerine yakın güç elde edilmesinin mümkün olduğu görülmüştür.Aşırı doldurmanın ara soğutma DO�AL GAZ DERGİSİ SAYI. 29 141 � •• - - ; / ı j� T 400 425 K 450 ile yapılması durumunda ise, çok fakir karışımlarda bile, normal emmeli motorun stokiyometrik değerinde elde edilen güç değerinin üzerine çıkılması mümkün olabilmektedir. Bu sonuçlar aşırı doldurmalı benzin motorlarında doğal gazın yakıt olarak kullanılmasının avantajlarını göstermektedir. KAYNAKLAR (1) T. ÖZAKTAŞ, Benzin veDoğal Gaz Motorunun Çevrim Analizinin Matematiksel Modeli ile Karşılaştırılması. (2) R. S. BENSON , N. D. WHITEHOUSE Internal Combustion Engines , Pergamon Press, London , V. 1 , 1979 [4) VİBE Brennverlauf und Kreisprozess von Verbrennungsmotoren , VEB Verlag Technik Bedin, 1970 (5) K. ZİNNER Aufladun von Verbrennungsmotoren , Springer Verlag Bertin -Heidelberg -Newyork 1975 lh - l • ı, 1 �": ------------- 1 ' .•. -- � - � ' 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=