faktörü gelişti ve adalara her gün uçaklar dolusu curist inmeye başladı. Böylece adaların çeşitli bölgelerinde turizm merkezleri oluştu. Turizm merkezlerinin oluşması çabuktu; önce bir ·otel yapılıyordu, bir otel daha, bir cafe, bir bar, bir restoran, bir otel daha, bir disco, bir süpermarket, bir cafe daha, bir apart otel, bir dükkan daha ve birkaç yılda yalnızcacurisderin yaşadığı suni yerleşim merkezleri oluşuyordu. Ama... turisder için ilgiçekici bölgelerde yapılaşma kesinlikle yasaktı. Örneğin, Lanzarote Adası simsiyahtır. Bunun nedeni adanın volkanik ve dörtte üçünün lavlarla kaplı olmasıdır. Adada ırmak yokrnr. Su, arıtma tesisleri sayesinde elde edilir. Fazla bitki de yokcur. Olan birkileri sulamak içinse volkanik çakıllar genelde yeterlidir. Bu siyah çakıllar, ti.im üzüm bağlarıve, domates tarlalarını kaplamıştır. Gece nemi çeken bu çakıllar, gündüz bu nemi bitkinin köklerine verir. Adadaki en ilgi çekici yer PargueTimanfaya'dır. Burası lavladavesönmüş volkanlarla kaplı bir bölgedir. Ti.im bölge Ulusal Park ilan edilmiştir. Parkın içine yapılan yolda arabayla dolaşılabilir; ancak belirli yerlerde arabanızı bırakıp otobi.ise binmek zorundasınızdır ve inmeniz yasaktır. "Zarazustra' n ı n müziğini ve bölgenin öyküsüni.i teypten dinlerken, kendinizi başka bir gezegende sanırsınız. Bu bölgede bir de restoran vardır. Bu rescoranda ızgara tavuk ve et yenilir. Ederi ızgara kömür üzerinde pişirilmez. Bir kuyu üzerindeki ızgarada, toprağın ısısı ile kendi kendine kızarır. Birkaç metre derinlikte ısı 200 "C'dir. Bir, iki kürek derinliğindeki coprak, elle rnculamayacak kadar sıcaktır. Toprağa yerleştirilen borulara dökülen su, anında buhar olarak dışarıya fışkırır. Eğitilmiş görevliler bu gösterileri sunarken, aynı zamanda doğayı bozacak birşey yapılmamasına dikkat ederler. Burası doğal bir ısı kaynağıdır. Ya bizim Olyrnpus? Ülkemizdeki Olympus Dagı nın da doğal bir ısı kaynağı olduğundan kaçımızın haberi var� Çıralı Koyu'nun ardındaki dağda, toprağı nereden kazarsak bir çakmakla ateş yakıp, sosislerinizi kızartabilirsiniz. Her tarafından alevler çıkan bir dağ, yanan dağ. Koruyan bekçisi var mı? Hayır. Herkes istediği gibi kayaları parçalıyor; evine anı olarak bir raş götürüyor. Basilika'nın kızıl taşlarından birini de koleksiyonlarına katıyorlar. Ne bakan, ne de konıyan var. Aşağıdaki koyda ise, yapılaşma başlamış? On yıl sonra neler geriye kalmış olacak o güzellikten ? Lanzarote'da lavların suya akıp, donmasıyla oluşan kayalıklar bile turistlere ballandırılarak gösterilir. Lavların içerisindeki mağmanın akmaya devam ermesiyle 7 kadı mağaralar oluşmuşcur. Adanın koruyucu ünlü mimarı Cezar Manrique'nin katkısıyla bu mağaraları ziyaret, insana büyük heyecan yaşarıyor.Tek özelliği volkanikliği olan doğayı böylesine titizlikle koruyup, bir de sanat olayları için kullanıyorlar.Bunu OOGAL GAZ DERGİSi SAYI. 29 93 size tanıtırken de duygularınızı doyuruyorlar. Ya biz...ya böyle yerlerin varlığını unucuyoruz, ya da her tarafını daha çok yer kazanacağız diye dolduruyoruz. Tenerife Adası da diğer kardeşleri gibidir. Bir tarafta turistik yerleşim merkezleri, bir tarafta halkın yerleşim bölgeleri, bir tarafta da Ulusal Park vardır. Bu parka ulaşmak için kilometrelerce viraj çıkmanız gerekir. Genelde 3 m·etre önünüzü göremeyeceğiniz yoğunlukta bir sisle çevrilisinizdir. Sis anidendağılıp aşağıda kalır ve siz kendinizi güneşin kızgın ışıklarınamaruz bir yaylada bulursunuz. Çıkarken sizi çevreleyen çam ormanlarından eser yoktur artık. Gözüni.izi.in aldığı, çölleri anımsatan kum, kum yığınları, heykel gibi duran kayalar ve üstünden ince beyaz bir duman çıkan volkandır. Volkana tırmanmak mümkündür, ama yorucudur. 3 bin metre üzerindeki dağa teleferikle de çıkılıyor, fakat çevreciler l992'de volkanın doğasının bozulması tehditini göze aldıklarından artık teleferikle çıkma uygulamasından vazgeçeceklerini açıkladılıtr. Bu yıtylada yalnızca girişte rescoranlara rast!ıtrsınız. Bir tanecik de otel vardır. Arabadan inip fazlaca doğaya daldığınızda karşınıza hemen bir görevli çıkar. O koskaca yaylada yerde bir tek boş CocaCola tenekesineveyıt boş Ruffles torbasına casclıyımazsınız.Ya biz böyle ve bundan çok daha güzel doğamızın ortasına otel dikmekle gururlanıyoruz. Bir otelle başlıyoruz, gerisi her zaman geliyor. 1980'de daha bakire sayılacak kıyılarımız ti.im uyarılara rağmen 1 990'ların ortasına vardığımızda doldurmuş durumdayız. SİT ve doğal koruma alanlarımızı, kör ve sağır edasıyla siteleştirmeye devam ediyoruz. Doğal güzelliklerle dolu olan ve ne yazık ki bunları korumakta hala bilinçlenmemiş bir toplumuz. Ayla SEVİM . .
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=