Tablo 4. Birincil EnerjiTalebinin Gelişimi (Olası Paylar)( BTEP) Petrol ürünlerine talep, 20 milyon (rep)'den itibaren 2000 yılında 33-37, 2010 yılında 48-63 milyon (rep)'e ulaşacaktır. Kömürleri n (li nyi t, raşkömürü, kok kömürü) tüketim payı ise %30 civarında sabit kalacaktır. Bugün kullanımı olmayan ancak 2004 yılından itibaren enerji arzına katılması beklenen nükleer santrallerin 2010 yılında enerj i arzında 4-5 mi lyon (rep) eşdeğer katkılarının olması beklenmektedir. Hidrolik enerj i talebinin ise yıllık %5-6 artışlarla, 6 milyon (rep)'den 2000 yılında 10 mi lyon (tep) 2010 yılında 14-28 milyon (tep)' e çıkması beklenmektedir. 2000'/i Yıllara Doğru Türkiye'de Enerii Sektöründe Geleceğe Bakış: Üretimin zorunlu bir girdisi ve toplumun refah düzeyini beli rleyen bir araç olarak enerj i nin yeri nde zamanında düşük mali yetle sağlanması büyük önem taşımaktadır. Günümüzde, geleneksel enerji kaynakları tükenme eği li mi ne gi rmi şti r. Enerj i fiyatlarının artış göstermesi beklenmektedi r. Enerj i kullanımından kaynaklanan çevre sorunları büyümüştür. 1980'li yıllarda sektör üretim ve tüketim değerlerinde ekonomik ve sosyal gelişmeye paralel olarak önemli anışlar sağlanmıştır. Enerj i gös-rergeleri nde i yi leşmeler izlenmiştir. Ancak linyiclerimiz coğrafi olarak dağınık yapıda, düşük kaliteli, yüksek maliyecli ve çevre sorunludur. Hidrolik kaynaklarımız ise geliştirilmesi maliyecli yağışlara bağlı olması nedeniyle bugünkü araştırmalara göre güvenilirliği düşük kaynaklardır. Bugün ticari açıdan enerji üretiminin 3/ 4'ü bu iki kaynaktan elde edilmektedir. Elektrik sektörü yatırım uygulamasında çok ciddi plansızlıklar yaşamaktadır. Yetmişli yılların i ki nci yarısında elektrik açığı nedeniyle 1985 yılına kadar sürdürülen aşırı santral yatırım uygulaması sonucunda sistemde önemli bir fazla üretim kapasitesi oluşmuştur. Bu fazlalığa tepki olarak sonraki yıllarda yatırımlar ci ddi şeki lde yavaşlamıştır. 1990- 1993 dönemi nde yapılan yatırımlar yıllık değer olarak 1979- 1986 yılları arasında yapılan yatırımların yarısı düzeyine inmiştir. 20 JO'a Doğru Türkiye 7. Beş yıllık kalkınma planına göre 1990 Düşük Taşkömürü 5500 6722 Kok Kömürü 990 3636 Linyi t 9888 15562 Petrol Ürünü 19665 32815 DoQal Gaz 3130 1 1 141 Yenilenen 43 227 Nükleer o o Hi drolik 5787 9747 Odun 5362 4661 H ve B Aralıkları 2548 2401 TOPLAM 52913 86912 KEP/KİŞİ 937 1252 ülkemi zi n önümüzdeki yıllarda ortalama %4-7 arası bir ekonomik büyüme gösterebi leceği düşün ülmektedir. Nüfus anışı 2010 yılına yaklaşılırken % 1.8 civarında olacaktır. Ülke birincil enerj i ihtiyacı, yirmi yıl içinde bugünkü değeri nin 9 karına ulaşacaktır. Elektrik enerj isi nde önümüzdeki 20 yıl içerisinde ortaya çıkacak 200-250 milyar kwh düzeyindeki ek talebin karşılanması için gerek santral yatırımları ve bunlara paralel olarak kurulacak ilerim dağıtım ve şebeke projeleri içi n gerekli i ç ve dış finansman ihtiyaçları çok büyük rakamlara ulaşacaktır. Nüfus henüz enerj i açısından doyuma ulaşmamıştır. Kişi başına düşen biri ncil enerj i ve elektrik 1 990 Düşük Taşkömürü 10.4 7.7 Kok Kömürü 1 .9 4.2 Linyit 18.7 1 7.9 Petrol Ürünü 37.2 37.8 Doğal Gaz 5.9 1 2.8 Yenilenen 0.1 0.3 Nükleer o o Hidrolik 10.9 1 1 .1 Odun 10.l 5.4 H ve B Aralıkları 4.8 2.8 TOPLA/v\ 100 100 @ DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 41 2000 2010 Normal Yüksek Düşük Normal Yüksek 7129 7460 8883 10142 1 1421 3917 4190 13581 15648 18000 16590 1 7577 20438 23270 26437 34764 36806 48033 54818 62545 1 1932 12702 27667 32370 37751 245 262 1901 2231 2608 o o 3724 4135 4592 10193 10615 14219 15787 1 7532 4661 4661 3519 3519 3519 2401 2401 1895 1895 1895 91862 96674 143860 163815 186300 1324 1393 1732 1972 2242 tüketim değerlerimiz dünya ortalamalarının altındadır. Bu nedenle artan nüfus, gelir ve gelişen teknolojiye göre vatandaşın enerji , özellikle elektrik talebi önemli bi r artış gösterecekti r. Yurti çi enerji kaynaklarının miktar ve kalite olarak yetersizliği nedeniyle ülke enerji açısından daima dışa bağımlı olmaya devam edecektir. Bugün %46 ithal kaynak kullanılan bu sektörde yirmi yıl sonra bu oran %70 düzeyine yaklaşacaktır. Hızla artan enerji taleplerini karşılamaya dönük olarak başta doğal gaz olmak üzere petrol ithalatı içi n gerekli i htiyaçları önemli oranlarda artacaktır. Enerjide dışa bağımlılığın artış göstermesi riskine karşı alınacak önlemler üzerinde önemle durulmalıdır. KAYNAKLAR. . VII. Beş Yıl!tk Kalkınma Planı -Tiirkiye V/. Enerji Kongresi Eneqi Kaynakları -Dı. Vedaı ŞAHIN Eneqi Sekıöıiinde Geleceğe Bakış 2000 2010 Normal Yüksek Düşük Normal Yüksek 7.8 7.7 6.2 6.2 6.1 4.3 4.3 9.4 9.6 9.7 18.1 18.2 1 4.2 14.2 14.2 37.9 38.1 33.4 33.5 33.6 13 13.l 1 9.2 19.8 20.3 0.3 0.3 1 .3 1 .4 1 .4 o o 2.6 2.5 2.5 1 1 . l 1 1 9.9 9.6 9.4 5.1 4.8 2.4 2.1 1 .9 2.6 2.5 1 .3 1 .2 1 1 00 100 100 100 100 Tablo 5. Birincil EnerjiTalebinde Kaynak Paylannın Gelişimi(%) 1 ı: ı=-ı
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=