• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • * İlave yanmasız kombine çevrim, * Tam yanmalı kombine çevrim, * Paralel-güç üniteli kombine çevrim. Bu üç uygulama şeklinden birinin seçilmesi tamamen yakıtın mevcudiyeti ile mevcut bir santralin iyileştirilmesi veya yeni bir santralin kurulması durumları için yapılacak planlama çalışmalarına bağlı olacaktır. 4. 1 . İlave Yanmasız Kombine Çevrim Santralleri (Unfred Combined Cycle Power Plants) İlave yanmasız kombine çevrim santrallerinde, yanma tamamen gaz türbininde olur ve türbinin egzoz gazı bir acık ısı kazanına gönderilir. Basit konveksiyon tip ısı eşanjörleri olan atık ısı kazanlarında ise, herhangi bir ilave yakıt yakılmadan sadece gaz türbini egzoz gazlarının yüksek ısısından yararlanılmak suretiyle buhar elde edilir. Genel olarak gaz türbinleri ile aynı sayıdaki atık ısı kazanları, buhar kapasitesine bağlı olarak bir veya daha çok buhar türbinine bağlanır . Bu cip kombine çevrim santrallerinde buhar çevrimi, "iki basınç kademeli/tekrar kızdırmasız" veya "üç basınç kademeli/tekrar kızdırmasız" buhar çevrimleri olmasına karşın oldukça iyi bir termik performans gç aölsı şt ae nr mbeuk ttei pd itrel ei rk. i Ük lokme mb iinz ed eç edvor ği ma l sgaanzt r ai llei bulunmaktadır. Hamidabac (Lüleburgaz)'da kurulmuş olan 1200 MW Trakya Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali'nin 2+2+ 1 konfigürasyonundaki dört kombine çevrim bloğunda toplam 8 adet gaz türbin ünitesi, 8 adet acık ısı kazanı ve 4 adet buhar türbin ünitesi bulunmaktadır. Gaz tt üü rrbbi innl el er irni inni nn o mn oi nma li nkaa pl aks iat pe sai s9i t5eMs i Wi s,eb u1h1a0r MW'dır. Santralin ilk gaz türbin ünitesi, sözleşmenin yürürlüğe girmesinden 12 ay sonra Aralık 1985 tarihinde işletmeye alınmıştır. İlk kombine çevrim bloğu sözleşmenin yürürlüğe girmesinden 29 ay sonra işletmeye alınan santralde yapılan performans testlerinde elde edilen en düşük verim %50,23 ve en yüksek verim ise %52,20 olmuştur. İstanbul'un 40 km batısında kurulmuş olan 1350 MW Ambarlı Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali'nin yine 2+2+ 1 konfigürasyonundaki üç kombine çevrim bloğunda ise toplam 6 adet gaz türbin ünitesi, 6 adet acık ısı kazanı ve 3 adet buhar türbin ünitesi bulunmaktadır. Gaz türbinlerinin kapasitesi 138.80 MW, buhar türbinlerinin nominal kapasitesi ise 172.40 MW'dır. Santralin ilk iki gaz türbin ünitesi � DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 41 sözleşmenin yürür!Uğe girmesinden sekiz ay sonra Ağustos 1988 carihinde paralele alınmışlardır. İlk kombine çevrim bloğunun orijinal tesis süresi 26 ay olan santralde yapılan performans testlerinde elde edilen en düşük verim %52, en yüksek verim ise %52.50 olmuştur. TEAŞ Genel Müdürlüğü tarafından Bursa'da tesis edilecek olan 1400 MW gücündeki yeni kombine çevrim santralinde ise; her birinde 200 MW'ın üzerinde güçlere haiz iki gaz türbini ile bir buhar üirbini bulunan 700 MW'lık iki blok olacaktır. "F" tipi olarak adlandırılan ve günümüzde ticari işletmeye alınmış en gelişmiş gaz türbinlerinin kullanılacağı santralin atık ısı kazanları/buhar türbini grubu, "üç basınç kademeli/cerkar kızdırmalı" olacak ve böylece net verim %55 mertebesine yükseltilecektir. Ayrıca, düz-buhar çevrimli ya da düz/gaz çevrimli termik santralleri de, mevcut buhar türbin ünitelerine gaz türbinleri veya mevcut gaz türbinlerine bahar türbinleri eklenmesiyle, ilave yanmasız kombine çevrim santraline dönüştürülerek daha yüksek verim ve çıkış güçlerine ulaşabilir. 4.1 . 1 . Buhar Türbinlerine Gaz Türbinleri İlavesi İle Güç ve Verim Artırımı (Full Repowering of Steam Turbines with Gas Turbines) Bu sistemde; mevcut santralin buhar türbininin orijinal veya bazı değişikliklerle revize edilmiş buhar parametrelerine cevap verebilecek yeni atık ısı kazanları, buhar kazanları ile değiştirilir ve arık ısı kazanları ile aynı sayıda gaz türbini sisteme ilave edilir. Bu dönüşüm özellikle buhar türbinlerinin hizmet ömrünün kömür yakıtlı kazanlardan daha uzun olması nedeniyle uygulanabilir olmaktadır. Bu şekilde santral veriminin %37-38 s y e ü v k i s y e e k l e b r i i n r d s e e n v i y y e a y k e l a ç ş ı ı k k a r % ı l m 5 0 a s g ı n i ı b n i y o a l d nı u s k ır ç a a ; kombine çevrim sistemlerinde takribi 60:40, 65:35 mertebelerinde olan gaz türbini / buhar üirbini kapasite oranları dikkate alındığında santral toplam kapasitesi de iki harca üç kar a4r.t1t.ı2rı.lmGıaşzolTmüakrbtaidnılre. rinde Buhar Türbini İlavesi İle Güç ve Verim Artırımı (Adding on Sream Turbines to Gas Turbines) Basit çevrimde çalışan mevcut gaz türbin üniteleri, atık ısı kazanı ve buhar türbini ilavesiyle kombine çevrim santraline dönüştürülebilir. Bu durumda gaz türbini egzozcunun ısısı tümüyle acık ısı kazanında kullanılacağından dolayı mümkün olan en yüksek verim elde edilmiş ve santral kapasitesi de yakıt tüketimi artırılmaksızın en az %50
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=