• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • SO 2 + H 2 O ➔ H 2so3 sülfüroz asidi meydana getirebilir. Moleküler ağırlık 64,06 Gaz fazındaki yoğunluk (kg/m3) 0°C 2,927 sıcaklık 760 mm Hg basınçta Katılaşma noktası(0C) -75,46 Kaynama noktası (0C) - 10,02 Kritik sıcaklık (0C) 157,2 Kritik basıncı (bar) 77,7 Tablo1 Kükürt dioksidin Bazı Fiziksel Özelikleri. Bu reaksiyonlar sırasında SO 2 oranı daima düşük seviyelerdedir. Oluşan SO 3 gazı oldukça tehlikeli bir bileşiktir, çünkü bu gaz yoğuşma ya da roprakraki nem sonucu suyla temas ettiğinde canlılar, yapılar ve meraller için agresif ve korozif çok kuvvetli bir asit olan şeklinde sülfürik asidi oluşturur. Kükürt dioksir ve rrioksir ile birlikte, karbon dioksir ve azot oksitlerin su ile teması halinde atmosferde oluşan asit yağmurları, genelde endüstriyel yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde görülür. Bu tip hava kirleticileri taş, beton ve mecal yapıların yanısıra, tüm canlı varlıklar için tehlike arz ederler. Şek. l 'de tatlı suda yaşayan canlıların, Şek. 2'de mermer bir heykelin, üzerinde bu tip asitlerin meydana getirdiği tahribatlar görülmektedir. 1969 Şekil 2 Rııhr Eııdiistri Bölgesiııde Bıılımaıı ııe 1702 Yılmda Yapıl,1111 Bir Heykeliıı, 1908 ııe 1969 Yıllarıııdaki Dıırı11 11111 11 1 Gisıereıı iki Fotoğrafı. Diğer taraftan asit yağmurlarının şehir şebekesi kullanım suyu rezervuarlarına nüfuz ederek insan sağlığına ve ekosistemin dengesine büyük ölçüde etki eder. Son yıllarda Almanya'daki ormanların % 50'si, 7,0 6,0 5,0 4,0 Yosun atışı pH - sidite ilegeri • Kabuklu yumuşakçaların ortadan kaybolması Alabalıgın ortadan kaybolması Hassas b6ceklerin ve bazı planktonların or/adaıı kaybolması Temolo balıgıııın ortadan kaybolufU Tatlı :;u levregi ve turna baiıgının ortadan kaybolııfU 1 Yılan balığının orladan kayboluşu pfl'ııı 5 değerinin altına düşmesi halinde normalyafam kaybolıııakladır Şekil 1 Taı/ı S11da Asiditeııiıı Artmasıııııı, B11rndt1 YttJay,ııı Caıılılar Ozeriııdeki Etkisi. İsveç'tekilerin % 30'u ve Finlandiya'dakilerin % 1 1 kadarı asit yağmurlarından erkilenmiştir. AvrupaveKuzey Amerika'daki yüzlerce göl ve su kaynağındaki canlı yaşam bu yüzden oldukça güçleşmiştir. Asit yağmurlarında kükürt oksitlerin önemli rolü olması nedeniyle, öncelikle bu kirletici ile mücadele edilmelidir. 2. ASİT YOĞUŞMASI Şek. 3'de görüldüğü gibi, yakacak içindeki kükürt yüzdesinin artması, duman gazındaki çiğ noktasının sıcaklığını artırır. Ayrıca Şek. 4'de verildiği gibi, duman gazı içindeki SO 3 gazının artması da çiğ noktası sıcaklığını artırır. Duman gazının çiğ noktası sıcaklığının artması, teknik açıdan istenmeyen bir olaydır. Çiğ noktasına ulaşan duman gazı içindeki oluşan sıvı fazındaki sülfürik veya sülfüroz asitleri kazanda ve bacada önemli korozyona neden olur. Duman gazının bu sıcaklığa düşmemesi için, duman gazları, bu sıcaklıktan daha yüksek bir sıcaklıkta bacadan atmosfere atılmak Şekil 3 Yakacakıaki Kiikiirt Yiizdesiııiıı Dı111ıaıı Gazmııı Çiğ Nokıası Oıeriııe Etkisi . .'lO 1 :ooı----t---+---i-:-::r-o~L-- ----_ı_.:... - 1 - � :eoI - ,.,...�+ BQıDn kllkiırdDn SO, haline ,""- dönmiSİ dunımwnda ttorik e ri •ôo•-+--..........__, 1 ı ı · ı r - ·�o•----J-.-:.: ::1==i=:=!:=�..l.-'--....:..=�f� ·oo -· Sıvıyakacaklar için çig noktası - 80 - • --ı--ı----ı -Y�t-=---1=+-. �- ,O --- Sa/su ıçın çift nokıosı , ----- ____.J.__________________ -- mc o.., 1, 0 1,s .,o ,�s 1,0 J,S �o �.s s.o s,, f.O Yakacak içindeki kokartyıı,desi (%) durumundadır ki bu da kazan ısıl veriminin düşmesine sebep olur. • 1908 .. •• ııı • • iı ., , . . , , • • ı■ • 1 1 Bazı b1JcrJ:leri11 ve plankıoııların � 1 J..-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=