•• • • • A Ya it k ır a f c u a e k cinsi / oil Fuel oil gidermek teknolojik olarak oldukça zor ve pahallı bir işlemdir. Baca gazındaki bu emisyonları gidermek için pratikte geliştirilmiş bazı yöntemler, aşağıda sıralanmıştır. a) Enerji Tasarrııfıt : Bir yakma sisteminde enerji tasarrufu yapılarak daha az yakacak kullanılması, daha az baca gazı üretimine neden olacağından, atmosfere arılan kükürt miktarını azalracakrır. b) Kiikiirt Oraııı Az Yakacak Kııllanılması : Tablo 3'de değişik yakacakların içerdiği kükürt miktarları verilmiştir. Kükürt oranı az yakacaklar ve özellikle kükürdü hiç içermeyen doğal gazın kullanılması, baca gazından arılan kükürt oksit emisyonlarının azalmasına veya tamamen giderilmesine neden olur. OrTaanbı.lo3ÇeşilliYakacaklardaAğırlıkça Ortalama Kükürt Aitırlıkca kükürt oranı (%) 4 3 Kalorifer va/atı 1 Motorin 0,3 Jşlem Rörmüş motorin O l LPG Doital gaz o o c) Yakacaktan Kiikiirdiin Uzakla1tırılması ( Desiilfiirizasyorı) : Bu teknik özellikle rafınasyon işlemi için geçerlidir ve uygulanması politik ölçüler çerçevesinde mümkündür. Gerçekte desi.ilfürizasyon işlemi sadece benzin ya da mazot gibi yakacaklar için uygulanabilen bir işlemdir. Bu işlem fuel oil'e de uygulanarak düşük kükürtlü kalorifer yakacağı elde edilebilmekedir. Gelecekte motorin içindeki kükürt yüzdesinin % O, 1 5 değerine azaltılması hedeflenmiştir. Kömürdeki kükürt giderme işlemleri ise yıkama ve gravirasyonel yöntemler ile yapılabilmektedir. d) Yanma Odalarında Kiikiirt Giderme İJlenıi : Yanma odasında yakacağa kalsiyum, kireçraşı, kalsiyum hidroksit ve dolomit gibi bileşenler karılarak, duman gazındaki kükürt emisyonlarının azaltılması sağlanabilir. Kömür yakan ocaklarda bu tekniğin en iyi uygulaması, akışkan yaraklı yakma sistemleri ile mümkün olabilmektedir. e) Baca Gazında Kiikiirt Giderme İjlemi : Bu yöntemin uygulanmasında ıslak, hını, yarı•-kuru olmak üzere üç farklı yol izlenebilir. Bu yönremlerin her üçünde de duman gazı içindeki kükürt oksidi absorbe edebilen bir bileşen ıslak, kuru veya yarı-kuru şekilde sıcak duman gazının içine püskürtülür. Bu şekilde kükürt oksidin absorbe edilmesi sağlanır. Çoğu zaman oluşan çamur içinden hava geçirilerek okside edilmesi suretiyle, deşarj suyunun çevre kirliliğine yol açması önlenebilir. Elde edilen ürün binalarda sıva ilaca Ocak Ynf{lk llurl,ı� pıı.rldJrım, ����.!U_�"''.':''."'.'l.y::atak Yatakk:.pno.." lJ __ _I--· T,mızakqk.on .AtıJ. honmı pcmpalflına Şekil 7 Baca Gazında Kükürt Giderme İşlemi. malzemesi olarak kullanılabilir. Bu işleme ait karakteristik bir örnek Şek. 6'da görülmektedir. 5. SONUÇ Hava kirliği açısından en önemli bileşenlerden birisi kükürt oksitlerdir. İnsan sağlığı ve çevre açısından bu kirleticinin olumsuz etkisi mümkün olduğu kadar azaltılmalıdır. İçinde kükürt miktarı nispeten fazla olan kömür ve ağır fuel oil gibi fosil yakacakların yakılması halinde, açığa çıkan duman gazları muhakkak bir kükürt giderme işlemine rabi cuculmalıdır. Külfetli olan bu giderme işlemi ancak, büyük kapasiteli tesislerde mümkün olabilmektedir. Nispeten küçük kapasitelerde, doğal gaz LPG veya motorin gibi kükürt oranı az olan yakacakların kullanılması gereklidir. Bu hususta özellikle küçük endüstride ve konutlarda doğal gaz veya motorin kullanımı, büyük kapasi teli endüstrilerde ve termik santrallarda desülförüzasyon işlemi uygulanmış kömür ve ağır fuel oil kullanımı reşvik edilmelidir. KAYNAKLAR (I} YETSAN Teknik Dô'kiıiııanları. (2} Zaııardi, L.: Ecof/am Tcchııirnl Dat,ı SheetI. (3} Pcrkiııs, H. C. : Air Pol/ıııio11, lıfrGrnw-l-li/f Book Co111pımy, New },.ork, 1974. li • • • • ı !i l l l i ı ı l ! l ı • • • il! .. .. .. .. .. . , ,., .. .. .. • .. • .. ! i i l l ! • • • '" "' ıtı ı ■ı il' ·• • . , ., • ıll i!!ı ı!ı i!!ı Ilı li li ı, ,., ,■, .. .. .. .. • • Kaya 1 . Karqıırma ıank.ı Tt'lcrtır ısılmn . . Tıııucw
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=