• • m3 talep edilince rakam da fOk arttı. Bımı rı iizerine BOT AŞ' a gidildi. RMS'ferin kapasitelerinin arttırılması talebinde bıılıırıııldıı. Sonıırıda BOT AŞ ikna edilerek yatırım bedelini İGDAŞ'ın karpla111ası kopıbıyla RMS'lerin kapasitelerinin arttırılmasına karar verildi. Malzemesi A. B.D'ne sipari; edildi. Bir de İstanbııl projesi yapıldığı zaman, belki Arıkara'da da öyleydi, ;ehirlerirı yapısal göriirıiimiifOk farklıydı, göl· hareketleri herıiiz bajlaıııamı;tı. O zaman 3-4 katlı binalar vardı, ;ehirler daha biı'yiik binaların yapılmasıyla dejenere oldu. Böylece daha ö'nce yapılan hesaplamalardan sapmalar meydana geldi. Ayrıca vaktiyle tarla olan yerlerde yapılan falı;malarla yeni ;ehirle;mi; bölgeler haklı olarak gaz talep etmeye bajladı. B11, bölge regiilatö'rleri korı11sıırııı sıkıntıya soktıı ancak yakla;ık 300 milyar TL'lık yatırını yapmak suretiyle 2 5 tane bölge regiilatöriirıii deği;tirdiler. Sorıınlar fÖ'ziilmeye ba1larıdı, gelecek gazın şehirlerde %20-30'u geçmemesi gerekir" şeklinde genel bir kabul vardır. Türkiye'de böyle bir imkan varsa değerlendirilmelidir. Bunu da özellikle doğrudan doğruya daha karlı bir şekilde satabileceğiniz yerlerde kullanmanız lazım. LNG terminali yanına 2 tane santral kurulması doğal gaz master planı içinde yer almadı. Aliağa'da, Bursa'da doğal gaz santrali vardır. Bursa'daki santralin 1990-1991 yılında fizibilitesi yapıldı, gazı tahsis edildi. Ama daha sonra gaz yok dendi, olmayan gazın, santralinin ihalesine çıkıldı. Doğal gazı Bursa'ya kim verecekti? Sovyetler Birliği ile arttıramadık. Cezayir'den 2 milyar m3 gaz geldi ama 2 tane santral kuruyorsunuz, Esenyurt'ta, Kırklareli'nde, santral projeleri var, Ak Enerji'ye 43 megawatt gaz açtırdık, Adapazarı, Ereğli gaz istiyor. potansiyel bö'lgeler dö'rıiiJtiiriilecek. İstanbul doğal gaz 1ebekesi irı1aatının ba1langıcında "Doğal gaz sosyal bit· yakıttır. En fakir halka da gitsin" denilerek birfok servis kııtıısıı ve bölge regiilat/jrfi dö'niıjiim ;ansı olmayan yerlere monte edilmipi ve kııllanılamıyordıı. Diğer taraftan gaz potansiyeli olan ve alması ıııiisait olan yerlere gaz gb'tiiriilememijti. "Tabii ki öncelikle yatırımı gerçekçi bir yapıya oturtup Gaz sanayiye gidiyor ve teşvik olduğu için sanayinin gelişmesine de katkıda bulunuyor. Bu açıdan baktığımızda arz imkanlarını oldukça kısıtlı görüyorum. sonra sosyal yönünü düşüneceksiniz.Gaz bedava değildir, birisi bedelini SiiLepllaJJ__B_U_L.1..K.: BOTAŞ yetkilileri Rmya ile 4 milyar m·ı , liik ilave gaz alımı ifin birprotokol daha yapıldığını belirttiler. ödemek zorunda. D_r_Oktay_YURAL: Bizim doğal gaz anlaşmamız 5-6 milyar m3 ve bunu %25 arttırmamız anlaşmaya bağlanmıştır. Biz daha arttıramadık. Rahmetli ÖZAL ile Rusya'ya gittik. Miktarı armracaktık, hatta fiyatı düşürme Bedeli DLüktay_J_v.IRAL: Tabii ki öncelikle yatırımı gerçekçi bir yapıya oturtup sonra sosyal yönünü düşüneceksiniz. Gaz bedava ödenmeyince herkes sıkıntıya giriyor." değildir, birisi bedelini ödemek zorunda. Bedeli ödenmeyince herkes sıkıntıya giriyor. Ekonomik bir değerlendirme sonucunda yatırım planlamasının yapılması lazım. RMS'!er açısından bir problem yok, bizim yaz ve kış boru hattından çekişlerimiz var. Yazın bir miktar gaz çekmemiz, kışın da belli bir miktarın üzerine çıkmamamız lazım. Belli bir miktarın üzerine çıkıldığı zaman regüle etmek açısından mutlaka depo ihtiyacınız vardır. Sonuç olarak kışın daha fazla bir gaz çekişi yaparsak daha fazla ücret ödemek zorunda kalıyoruz. Zaten gaz Bulgaristan'dan sıkıntıyla geliyor. Bu açıdan bakılırsa LNG terminallerinin biraz daha şehirlerdeki kullanımı regüle etme amacına yönelik olması lazım. Yine LNG terminali işletmesi için genel olarak bizim gibi ülkelerde "Pipe - line'dan � DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 41 noktalarına gelinmişti. Şimdi %25 arttırma şartını 6 milyar m3 için 1994 yılından itibaren fiyat arttırma şartına bağlıyoruz. Bunları iyi müzakere edemedik, bizim her durumda bu hakkımızı almamız gerekiyordu. Ruslar "Gaz veririzamabize santral kurma, gaz dağıtım hakkı verin" gibi enteresan diyebileceğimiz fikirlerle geldiler. Demek ki bizim sıkıntılarımızı anladılar, çok fazla üzerlerine gittiğimizi, onların durumunu iyi değerlendiremediğimizi gördüler. Bu tür iş birlikleri vardır ama "Gazınızı şu şartlarla verelim" denemez. Amerika'da GASPROM ENRON ile birlikte birkaç eyalette iş yapmıştır, ama bu karşılıklı şirketlerin iş birliğidir. Ruslarla %25 arttırımı kesin olarak çözmemiz lazım, LNG terminalinin kapasitesini 4 milyar m3'e çıkarmamız ve belki 4. tankı yapmamız gerekiyor. Doğal gaz arzını arttırmak lazım. • 1 • 1 t • • • • • • • • • • • • • • • • • • • .. • .. • • • • • • • • • • • • • • • • • ..
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=