· Makale standartlaşmaya yönelik, gerekse yeni teknolojiler geliştirilmesine yönelik, çalışmalar devam ederken, Türkiye ve benzeri gelişmekte olan ülkelerde ele çal ı şmalara başlanmıştır. Ülkemizde, 1986 yı l ı nda, doğal gazı n ısıtma sistemlerinde yakıt olarak kullanılmaya başlanması ndan sonra motorlu taşıtlarda da doğal gaz kullanımı gündeme gelmiştir. Özellikle şehir için toplu taşı macı l ı kta kullanılan belediye otobüslerinde yakıt olarak doğal gaz kullanılması yolunda yapı lan çal ışmalar başarılı olmuş ve Ankara'da dönüşümü yapı lan otobüsler bir dönem toplu taşımacılıkta kullanılmıştır [5]. Çevre Bakanlığı ve Otomotiv Sanayicileri Derneği ile birlikte 1993 yı l ı nın Aralı k ayında, motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonları n azaltı lması na yönelik olarak yayınlanan bir deklerasyonla en kı sa zamanda kurşunsuz benzin kullanımı nın arttı rı lması amaçlanmış, EURO 93 standardı na ve katalizör kullanımı na geçiş uyum programı oluşturularak; silindir hacmi 1800 cc ve daha yukarı otomobiller için en geç 01.01.1995, silindir hacmi 1600 ile 1799 cc olan otomobiller için en geç 01 .o-ı .1996, silindir hacmi 1400 ile 1 599 cc olan otomobiller için en geç 01 .01 .1 999 ve silindir hacmi 1399 cc'den küçük olan otomobiller için ise en geç 01.01.2000 tarihleri belirlenmiştir [6]. Görüldüğü gibi ülkemizde üretilen benzin motorlu araçları n egzos emisyonları nı n kontrol altına al ı nması çalışmaları başlatı lmı ş olup, bir geçiş süreci yaşanmaktadır. Fakat yı l ları n birikimi ile doğmuş olan mevcut taşı t parkı ndan kaynaklanan emisyonlar uzun bir süre önemini ve etkisini koruyacak görüntüsü doğmaktadı r. Bu da mevcut taşı t parkı ndaki araçları n emisyonları nı n düzenlenmesi üzerinde değişik yöntemlerin arayışını geti mı e kted i r. Ülkemizde özellikle 1996 yı l ı nda hızla artan ve çoğunlukla ticari araç sahi plerinin yöneldiği ve alternatif yakıt olarak seçilen, LPG kullanı mı gündeme gelmiştir. Bu yakı tı n seçilmesinin en önemli nedeni günümüzdeki fiyatları n benzine oranla oldukça düşük olması dı r. Haziran 1997 itibarı ile normal benzin fiyatını n yaklaşık 88.500 TL/it ve oto gaz fiyatının 34.150 TL/it olması bunun en güzel göstergesidir. Özellikler I Yakıtlar Propan Bütan Benzin Doğal Gaz Metanol Etanol Hava / Yakıt Oranı 15.1 : 1 15.0:1 14.6:1 17.2:1 6.5:1 9.0: 1 Alt lsıl Decıer (Mi/kq) 46.4 45.6 44.0 50.0 19.9 26.8 NSA Fiziksel Hali Gaz Gaz Sıvı Gaz Sıvı Sıvı Atmosfer Basıncında -42.0 - 0.5 -20.0 ➔ -162.0 65.0 78.0 Buharlaşma Sıcaklıcıı (°C) 200.0 Buharlaşma Gizli ısısı (ki/kq) 426 385 300 509 1 103 840 NŞA Stokiyometrik Orandaki Karışımı Yakmak için Gereken 0.3 0.3 1 .0 0.3 0.2 - Tutusturma Enerjisi (mi) Maksimum Laminer Yanma 0.4 0.4 0.35 0.37 0.44 - Hızı (m/s) Tutusma Sınırları 0.65➔ 2.3 0.53➔2.2 0.5➔1.8 0.54➔1 .3 0.52➔2.6 0.6➔2.7 Stokiyometrik Karışımın Birim Hacimdeki Kimyasal Enerjisi 3.49 3.48 3.58 3.24 3.35 3.49 (Mi/m3) Motor Oktan Savısı (MON) 97 92 90 120 103 106 Tablo. 2 Alternatif Yakıtların Fiziksel Özellikleri ve Yanma Karakteristikleri Doğol Goz Dergisi 1 06 lül-Ekim'97 So ı 52
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=