Çeviri 2. Gaz kontrolsüzce çıkmaktadır • Patlama tehlikesi Üçüncü kolonda ise termik kapatma tertibatlarının sağladıkları gösterilmektedir: Daha yangının başlama döneminde, yani yaklaşık 1 00 °C'de bunlar gaz akışını durdurmaktadır (kesmektedir). Gaz hattı sızdırmaz şekilde kapatılmakta ve korkulan patlama tehlikesi böylece ortadan kalkmaktadır. Pratikteki tecrübelerin bilimsel bir temele oturtulması amacıyla 1988 yılında Berlin'deki yapı teftişi ile ilgili Yapı Tekniği Enstitüsü (lfBt) ve gaz sektörü ile ilgili DVGW tarafından Münih Teknik Üniversitesi'nden Prof. Ostertag'a "Gaz Sistemlerinin Yangındaki Etkileri" konulu bir araştırma siparişi verilmiştir. Gaz kontrolsüzce dışarı çıkmaktadır. • Patlama tehlikesi Prinçtlp 10 dak. Sdak. 440•c Sıcak Gaz Gaz cihazları • Ana g az kap. ter. • Gaz bas. kon. cıh. • Kazanlar • Duvar tipi • Fırınlar . . • Gaz sayacından geçmektedir. TAE 70°C:ı:K veya 100°C'lik bir sıcaklı�a maruz kalınc a hattı sızdı maz şekilde kapatmaktadır. • Gaz yaçları (yu şak lehimli) clırmaktadır. Araştırma ve Yönetmelik 1ao·c 10°c Gaz kesiliyor Pratikteki tecrübeler bilimsel bazlı ispatını araştırma sonucunda bulmuştur. Bu başka bir şekilde ifade edilirse: Pratik sahiplerinin daha önceden bildikleri hususlar sonradan Şekit-1 Yangın durumunda bir gaz sisteminin çeşitli uygulama türlerinın sıcaklık dayanıklığı bilimsel olarak onaylanmıştır. Bunun ilk sonucu Şubat • 1995 nüshalı Numune Yakma Sistemleri Yönetmeliğinin (MFe\,JVO) 1. maddesinin 6. bendidir: "Odalardaki gaz cihazları (bacaya bağlanan) veya doğrudan bu cihazların önünde bulunan yakıt hatları 100 °C'den daha yüksek bir harici termik etkilenmede (sıcaklığa maruz kalma durumunda) yakıt girişini otomatik olarak engelleyen (kesen) ve 650 °C'lik bir sıcaklığa kadar en az 30 dakika boyunca 30 t/h'ten (hava debisi olarak ölçülen) daha fazla gaz geçirmeyecek veya dışarı çıkarmayacak şekilde yapılmış olan bir düzenek ile donatılmak zorundadır." Bu yönetmeliğin 1. maddesine göre baca gazı tahliyesiz (bacaya bağlanmayan) gaz cihazları da (gaz ocakları, gaz fırınları, gazlı buzdolapları ve gazlı radyant ısıtıcılar v.b.) (bunlar TRGl'ye göre bacaya bağlanan cihazlar olmamasına rağmen) aynı şekilde korunması gereken tertibatlar kapsamındadır. Yine bu yönetmeliğin (MFeuVO) 1.maddesinde şu belirtilmektedir: "Bu yönetmelik gaz cihazları (bacaya bağlanan) , ısı pompaları ve kojenerasyon sistemleri için sadece bu sistemlerin odaların ısıtılmasında veya sıcak su temininde kullanılması veya bunların domestik tip pişirme cihazı olması durumunda geçerlidir." Bu yangından koruma talebi daha sonra (yapı teftişi ile uyumlu olarak) madde 4.1.4 "Yangın Emniyeti" adı altında DVGW-TRGI'86/96 kapsamına alınmıştır: Odalardaki gaz cihazlarının direkt önünde bulunan cihaz bağlantı hattı bir termik kapatma tertibatı ile donatılmış olmalıdır. Bu husus, gaz cihazlarının önceden bu tertibatlarla donatılmış olmaları durumunda geçerli değildir. Doğal Gaz Dergisi 190 Pratik Onaylamaktadır Araştırma çalışmasından elde edilen bilgilerin değerlendirilmesiyle 1995 yılında yine Münih Teknik Üniversitesi Ev Tekniği ve Yapı Fiziği Kürsüsü'nde yapılan bir doktora çalışması (tezi) pratik sahiplerinin diğer bir tahminini onaylamaktadır: "Doğal gazın tutuşma sıcaklığının üzerinde kesin olarak tutuşacağı ve böylece bunun üzerindeki yangın mahalli sıcaklıklarındaki sızdırmaların oluşmasının kritik bir durum yaratmayacağı görüşünün kabul edilmesi doğru değildir. Tanım gereği tutuşma sıcaklığı tutuşmaya en meyilli karışımın havada tutuşturulabildiği sıcaklıktır. Tutuşma sıcaklığının belirlenmesi ile ilgili deney cihazlarının değişikliği bile oldukça yüksek değerlerin oluşmasına neden olmaktadır. Ayrıca yangın durumunda tutuşmaya en meyilli karışım söz konusu olmadığından fiili tutuşma sıcaklığında bir yükselme oluşmaktadır. Bu bilgilerin ışığı altında gelecekte patlama tehlikesinin minimuma indirilebilmesi için gaz sisteminin sızdırmazlığının 650 °C'den daha yüksek sıcaklıklarda da sağlanması gerekmektedir. Test esası olarak 30 dakikalık veya daha uzun bir minimum maruz kalma süresinin baz alınmasıyla standart-sıcaklık zaman eğrisinden istifade edilmelidir." Sistemlere uygulanan küçük ilaveler ve tesisat pratiğindeki değişiklikler önemli bir masraf yapılmadan hemen hemen yangına karşı emniyetli gaz tesisatları sağlamaktadır. Bu konu yazının ikinci bölümünde ayrıntılı olarak anlatılacaktır. Çeviren : Fatih BALOĞLU Mak. Yük. Müh E hil-Ekim'97 Sa ı 52
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=