-- Makale sermayenin, enerji yatırımlarına teşvik edilmesi için, özel sektörün karşılaştığı sorunların süratle asgariye indirilmesi gerektiği inancındayız. Yakıt temini ve fiyatları, YİD ve YİS modelerinin hukuki altyapısının yetersizoluşu, otoprodüktör grubu şirketlerinin yeni yatırımlarına aktarılacak fonların daralması, enerji yatırımlarının aıtan yakıt fiyatları ile birlikte iç karlılığının azalması, özel sektörün karşılaştığı başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Yatırını süresi kısa, çevreye etkisi en az, verimliliği ve emre amadeliği yüksek olan doğal gaza dayalı santraller, enerji açığını kısa dönemde kapatılması için en uygun çözüm olarakgörünmektedirve bu nedenleözel sektör tarafından en çok tercih edilen santral tipidir. Bilindiği gibi, bu santrallerde, rantabiliteyi öncelikle etkileyen parametreler doğal gaz fiyatı ile elektrik satış fiyatıdır. Elektrik ve doğal gaz fiyatlarında, TEDAŞ ve BOTAŞ tarafından yapılan düzenlemeler eş zamanlı olmadığından, doğal gaz fiyatının yüksek ve TEDAŞ elektrik satış fiyatının düşük olduğu dönemlerde karlılık azalmaktadır. Otoprodüktör grubu şirketlerinin yeni enerji yatırımlarına aktarılacak fonlarını daraltan bu durumun irdelenmesi amacıyla yaptığımız istatistiki araştırmaya göre, Botaş'ın doğal gaz satış fiyatı, Haziran 1992 -Temmuz 1997 döneminde dolar bazında% 46.1 2 artarken, TEDAŞ'ın elektrik satış fiyatı (fek terimli sanayi tarifesi baz alınmıştır.) -%22.70 gerilemiştir. Yıllar itibariyle artışlar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Rakamlar, Otoprodüktör Şirketlerinin Yeni Yatırımlara Yönlendirilecek Fonlarının Azaldığını Açıkça Göstermektedir. Tablo 1 'den de görüleceği gibi elektrik ve doğal gaz fiyatları 1994 yılı başından beri dolar bazında hızla gerilemeye başlamıştır. 1995 yılı Nisan ayında doğal gaza uygulanan % 35'lik zamla, doğal gaz fiyatı eski seviyesine kavuşurken, elektrik fiyatları gerilemeye devam etmiştir. Son iki yıldır ise, doğal gaz fiyatı istikrarlı bir biçimde arttırılırken, elektrik fiyat artışları politik yaklaşımlar nedeniyle istikrarlı olmamaktadır ve doğal gaz fiyat artışının altında kalmaktadır. Son alınan hükümet kararı ileŞubat 1 997'den itibaren uygulanan %3'lük elektrik zammı, elektrik fiyatı ile doğal gaz fiyatı arasındaki makası iyice daraltmıştır. 1996 yılı sonunda 1 3.87 cents/m3 olan doğal gaz fiyatı 5 aylık bir dönemde % 13.44 artışla 15.73 cents/m3'e yükselirken, 7.53 cents/kWh olan TEDAŞ elektrik satış fiyatı % 14.38 azalışla 6.45 cents/kWh'a gerilemiştir. Bu rakamlar, otoprodüktör şirketlerinin yeni yatırımlara yönlendirilecek fonlarının azaldığını açıkça göstermektedir. TABLO 1 6/92 -12/92 1993 1994 1995 1996 1/97 -7/97 Elektrik fiyatı artışı (%) 3.19% 1.49% -23.9 % -1.85 % 15.42 % -14.38 % Kümülatif artış (% ) 3.19% 4.73 % -20.3 % -21.78 % -9.72 % -22.70 % Dağal gaz fiyatı artış ı (%) 15.68 % 3.33 % -13.59 % 15.69% 7.79% 13.44 % Kümülatif artış (% ) 15.68 % 19.53 % 3.29 % 19.50 % 28.81 % 46.12 % Doğal Gez Dergisi 239 Eylul-Ekim'97 Sayı 52
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=