Nezihi BERKKAM, Dr. Erdemir KARAKAŞ ve Cök/ıan YARDIM artarak 2005 yılında toplam 21.2 milyar m3 doğal gaz arzı sağlanmış ol acaktır. Hızla artan doğal gaz talebine cevap verebilmek, arz kaynaklarını çeşitlendirmek ve arz güvenliğini sağlamak amacıyl a son dönemde doğudan Rusya Federasyonu ve Türkmenistan'dan boru hattıyla, Katar, Mısır,Yemen, Nijerya ve Norveç'ten LNG olarak, yeni ve/veya i lave gaz sağl anmasına ilişkin projeler gündeme gelmiştir. Bu amaçl a İzmir ve İskenderun'a 2 adet LNG terminali inşası için mühendis1 i k ve müşavirlik ihalesi tamaml anmış ve mühendislik çalışmalarına başlanılmıştır. Rusya Federasyonu, Blue Stream Projesi adı altında Karadeniz'in altından geçerek Samsun'a ulaşacak bir boru hattının fizibilite çalışmalarına başlamıştır. Projenin Samsun-Ankara arasındaki kısmının fizibilite çalışması ise BOTAŞ tarafından yapı lmaktadır. Katar, Mısır, Yemen, Norveç ve Nijerya'dan LNG al ınmasına yönelik sözleşme müzakerelerine devam edilmektedir. Mısır'dan boru hattı ile doğal gaz al ınmasına yönel ik çalışmal arımız da devam etmektedir. 4) MEVCUT DOĞAL GAZ SİSTEMİ VE YAPILMASI PLANLANAN YATIRIMLAR Hal ihazırda yı lda 9 milyar m3 gaz taşıma kapasitesine sahip ol an bu hatta şu anda yapımı sürdürülen 160 km'lik loop projesi ve bir kompresör projesi yatırımıyl a, kapasite 10.5 milyar m3'e çıkarılacaktır. İleriki yıll arda gerek Rus gazı, gerekse Cezayir'den gelen LNG miktarındaki artışl arı sistemde güvenli olarak taşıyabilmek ve müşterilerimize düzenli gaz arzı yapabilmek amacıyla başka i l ave loop'ların yapımı ve kompresör istasyonlarının kurulması ela gündemdedir. Diğer yandan, doğal gazın yaygınl aştırı lması çalışmaları kapsamında pazar etütleri yapı larak projelendirilen yeni iletim Doğal Gaz Dergisi 41 Article hatlarından Karadeniz Hattı ve Ege Hattı'nın bir bölümünü oluşturan Bursa-Çan Hattı inşaa edilmiş ve bu bölgede ele gaz arzı sağl anmıştır. Doğal gaz kullanımında, arz güvenliği açısından tek bir kaynağa bağlı kalmama ve arz esnekliğini artırmak için kaynak çeşitlendirilmesi ve depolama imkanlarının oluşturulması önem arz etmektedir. Ülkemizdede doğal gaz arz kaynaklarının çeşitlendirilmesi, arz güvenliğinin ve arz esnekliğinin artı r ı lması için hem yük tesisi ol arak çalıştırmak, hem ele ihtiyaç duyulduğunda pik düşürücü olarak devreye sokulmak üzere, Marmara Ereğlisi'nde BOTAŞ taraf ından bir LNG (sıvıl aştırılmış doğal gaz) Terminali kurulmuştur. LNG olarak ithal edilen doğal gaz bu terminalde gaz fazına dönüştürüldükten sonra 24"23 km.'lik boru hattıyla ana iletim hattına enjekte edilmektedir. Nominal kapasitesi 4 milyar m3 olan bu terminalin kapasitesini artı rabi lmek amacıyl a modifikasyon yapı lacak olup, ilk aşamada send out kapasitesinin 439.000 m3/saat'ten 685.000 m3/saat'e, pik kapasitesinin de 685.000 m3/saat'ten 1.100.000 m3/saat'e çıkarı lması planl anmaktadır. • İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Hattın toplam taşıma kapasitesi 18 milyar m3 olarak planlanmaktadır. Doğubeyazıt-Erzurum-Ankara istikametini takip edecek ol an bu boru hattı yaklaşık 1000 km. olacaktır. Yapıl an kontrat gereğince al ınacak doğal gaz miktarı 1999'da 3 mi lyar m3'le başlayıp 2001 'cle 5 milyar m3, 2003'de 1 O milyar m3'e erişmektedir. Türkmenistan'dan al ınması planl anan doğal gazın el a bu hat üzerinden taş ınması düşünülmektedir. İran ile Türkiye arasında imzalanan anlaşmanın süresi 23 yıldır. • Ege Hattı 2001 yılında bitirilmesi pl anlanan bu hattın ilk yılda 3.061 milyar m3, 2015 yılında 5.986 milyar m3'lük talebe cevap vermesi düşünülmektedir. Karacabey dolayl arında mevcut iletim hattımızdan ayrılıp Mustafa Kemal Paşa, Susurluk, Balıkesir, Akhisar, Turgutlu, Aliağa dolayl arından geçerek Manisa ve İzmir'e ulaşması planlanmaktadır. Boru hattı uzunluğu yaklaşık 350 km.'dir. • Ege il. LNG Terminali İzmir Aliağa'da kurulması planlanan ikinci LNG Terminalinin 1998 yılında yatırımına başlanıp, 2001 yılında işletmeye al ınması planlanmaktadır. Terminal toplam 6 milyar m3 gazlaştırma kapasitesine sahip olacaktır. Terminalin mühendislik çalışmalarına başlanmıştır. Bu bölgede Enerji ve Tabii Kaynakl ar Bakanlığı tarafından ihaleye çıkarı l an Yap-İşlet kapsamında 1400 MW'lik bir Elektrik Santrali Projesi bulunmaktadır. Muhtemel arz kaynakları arasında Mısır, Yemen, Nijerya, Katar ve Norveç bulunmaktadır. E lül-Ekim'97 Sa ı 52
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=