direkt olarak gaz kontrol bloğunun önüne veya gaz kontrol bloğunun içine yerleştirilmesi gibi (ekonomik görüşlerle izah edilen) uygu lama tavsiyelerinin yapılmasına yol açmaktadır. Gaz bağlantı armatürlerinin ve emniyet gaz hortumlarının da kural olarak termik dayanıklılık bakımından herhangi bir talebi karşılamak zorunda olmadıkları düşCınüldüğünde bunların bir TAE ile emniyete alınmaması mantıksız görünmektedir. Ancak sonuçta (ekonomik hususlar nedeniyle) mutlaka talep edilen TAE ile cihaz bağlantısında mümkün olduğunca fazla sayıda potansiyel zayıf yerin korunmasına çalışılmalıdır. Ayrıca bugün birçok montaj durumu için entegre edilmiş TAE'li cihaz bağlantı armatürleri temin edilebilmektedir. Bu tür armatürlerde termik emniyete alma ile ilgili ilave bir montaj harcaması ortadan kalkmaktadır. Özellikle büyük brülörlerin gaz-kontrol hatları (yolları) için termik olarak çalışan armatürün gazın akış yönünde kontrol hattından önce yerleştirilmesinin gerekli olması hususu belirtilmek zorundadır (Şekil 7). Kontrol hattının basınç regülatörü, manyetik ventili, emniyet kapatma ventili v.b. parçaları yangın durumunda dayanıklı değildir. Kontrol hattından sonraki bir TAE böylece anlamsızdır. TAE'nin gaz cihazına montajında cihaz bağlantı hattının zayıf yerlerinin emniyete alınamadan kalması gerçeğine dikkat edilmeksizin deneyler cihazın dış sacının (mantosunun) mutlaka belirli bir "aşırı sıcaklıktan koruma fonksiyonu"na sahip olabileceğini de göstermiştir. Cihaz içinde gecikmeli bir ısınma oluşmakta ve bu raya yerleştirilmiş olan bir TAE ancak beklenenden ve kanun koyucunun belirttiğinden daha yüksek bir yangın mahalli sıcaklığında kapanmaktadır. Yangın durumunda gaz cihazlarına bağlı bir patlama tehlikesinin oluşmamasını talep eden Avrupa gaz cihazları talimatına göre gaz cihazlarından önceki TAE'ler daima gaz cihazı ile birlikte (fonksiyonel, konstrüktif olmayan) bir Linite (birim) olarak göz önüne alınmalıdır. Buna göre bir gaz cihazı değişiminde esas itibariyle TAE'li bir gaz cihazı vanasının da kullanılması gerekli olmaktadır (Şekil 8 ve 9). Ayrıca her gaz cihazının bir TAE'ye sahip olması Do· al Gaz Der isi 1 16 Translation zorunluluğu açıkça görülmektedir. Örneğin bir montaj mahallinde (kazan dairesinde) üç adet gaz kazanı yerleştirilmiş ise bu durumda her kazan bir TAE ile emniyete alınmak zorundadır. (Şekil 1 O ve 1 1). Tüm kazanların ortak gaz besleme hattına bir TAE konması kurallara uygun değildir. Çünkü TRGl'de şu şekilde belirtilmektedir: "... cihaz bağlantı hattına...". Bir gaz bağlantı hattı da daima sadece bir gaz cihazını beslemektedir. Gelecek İçin Donanım Münih Teknik Üniversitesi'nde yapılan deneyler DVGW TRGI 86/96'ya göre yapılan bina gaz tesisatlarının daha yüksek bir yangın ve patlama emniyeti sağladığını göstermiştir. Bu deneyler ayrıca sistemlerde yapılan küçük ilavelerve tesisat pratiğindeki değişiklikler ile önemli bir masraf yapılmadan hemen hemen tamamen yangın emniyetli bir gaz tesisatının oluşturulabileceğini göstermiştir. Bunun için TRGl'ye ilave olarak aşağıdaki hususların yerine getirilmesi gerekmektedir: • Termik olarak çalışan kapatma tertibatları (TAE) 925 °C/ 60 dakika taleplerine uygun olmalıdır. • Ana kapatma tertibatı bir TAE ile donatılmış olmalıdır. Aynı odada (örneğin bina bağlantı odası) gaz-basınç kontrol cihazı (regülatörü) ve gaz sayacı/sayaçları da bulunuyorsa böylece bunlar da yangın durumunda gaz çıkışına karşı korunmuş olmaktadır (Şekil 12). • Gaz sayacı bina bağlantı odasında bulunmuyorsa sayaç kapatma tertibatı TAE şeklinde uygulanmış olmalıdır. "Normal" bir kapatma tertibatı yeterince yangın emni yetli değildir. • Binadaki flanşlı bağlantılar termik olarak yüklenebilen contalar ile donatılmalıdır. • Gaz hatlarının tespit edilmesinde yangın durumundaki hattın muhtemel genleşme hareketleri göz önüne alınmalıdır. • Gaz hatlarının üzerinde yangın durumunda düşebilecek Ocak-Şubat '98 Sayı 54
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=