Sayfa 102'den Devam buhar üretim tesislerine yapılacak olan ilave masrafları çıkardıktan sonra, elde edilen rakamdır. Daha önce de bahsedildiği gibi, bu değişim ve rehabilitasyon ihtiyacı, değişen çevresel kural ve koşullar, artan yakıt masrafları, zorlaşan yakıt temin koşulları ve eskiyen ekipmanları değiştirme mecburiyeti gibi koşullardan ötürCı olabilir. Bu ilave masraf, proje mühendisi tarafından, ekipman üretici firmalardan ve müteahhit firmalardan alınacak bilgilerle oluşturulur. Kabaca, bu birim fiyat 500-1000 $/KW arasında değişir. d) Satın Alınan Elektrik Gücü Maliyeti Kojen sisteminde elektrik gücü temini, kojen ekipmanının çalışabiliyor olmasına bağlıdır. Çok az bir zaman için de olsa (%4), bu ekipmanlar çalışmadığı zaman, gerekli elektrik ihtiyacı, lokal ve mevcut dağıtım şirketlerinden karşılanır. Toplam maliyet, alınan elektrik enerjisi miktarı (KW-S) ile ücretin (C/KW-S) çarpımıyla elde edilir. Elektrik gücü ücreti, her türlü koşulu içeren kompozit bir rakam olarak alınır. Değerlendirme Sonuçları Mevcut sistemi rehabilite ederek ihtiyaçları karşılamak yerine, bir kojen sistemi koymak için gerekli olan "ilave" masrafları anladığımızı varsayarak, kojen sisteminin değeri aşağıdaki basit denklemlerle tespit edilebilir: (a) Elektrik Gücünün İlave Maliyeti = Yakıttan Gelen İlave Maliyet + Bakımından Gelen İlave Maliyet (b) Kojen Sistemden Ötürü Elde Edilen Tasarruf= ($/ KW-S) Satın Alınan Elektrik Gücün Maliyeti - Elde Edilen Elektrik Gücün İlave Maliyeti (c) Yıllık Tasarruf = (b) (x) Kojen Sistemin Yıllık Çalışma Müddeti (Saat) ($/KW-S) İlave yapım masraflarını ve yıllık tasarrufu hesapladıktan sonra, kojen sistemine yapılan yatırımın geri dönüşümü kolayca görülür ve bunun kabul edilebilir bir yatırım olup olmadığı değerlendirilebilir. Yatırımın geri dönüşümü (kazanılması) muhtelif şekillerde değerlendirilebilir. İlk yaklaşım, basitgeri ödeme formülüdür, yani yapılan yatırım, yıllık tasarruflar göz önüne alınarak, kaç yılda karşılanmış olacaktır? İlave Yatırım Maliyeti Basit Geri Ödeme (Yıl) = Yıllık Tasarruf Doğal Gaz Dergisi 214 Article Bir ekonomik analiz, paranın zamanla değişen değerini ve zamanla olan ilgisini göz önüne almalıdır. Gelecekte sağlanacak tasarruflar, yatırımcı için, içinde bulunulan zamanda sağlanan tasarruflara kıyasla daha az kıymetlidir. Bu sebepten, ekipmanın (veya sistemin) ömrü boyunca sağlanacak tasarruflar bugünkü (içinde bulunulan yıl) değerine indirgenir. Bu, gelecekte sağlanacak tasarrufların, faiz oranı ela dikkate alınarak, bugünkü değerine indirgenmesi demektir ve aşağıdaki formülle hesaplanır: BD = Tasarrufun Bugünkü Değeri C = İlave İnşa Masrafları (Yatırım) S = Yıllık Tasarruf = Yıllı Faiz Oranı n = Sistemin Ömrü (Yıl) (ı + i)n - 1 BD = Sx ------ C i (ı+i)" İç Karlılık Oranını hesaplamak için, yukarıdaki denklemi sıfıra eşitleyip, i'yi hesaplayınız. Bunu yapmak için, (i) için önce bir tahmin yapmak ve denklemi sağlamak gerekecektir. Pek çok finans tabloları veya bi lgisayar program ları bunu çabucak verebilecek şekilde hazırlanmışlardır. Burada hesaplanan "i" İç Karlılık Oranı'nı verir (IKO). İç KarlılıkOranı hesaplanınca, bunun kabul edilebilir bir oran olup olmadığı, daha cazip yatırımların mevcut olup olmadığı, varsa risklerin neler oldukları ve bu riskleri almanın doğru olup olmadığı gibi sorular değerlendirilecektir. ÖRNEK BİR PROJE Bir kağıtfabrikasının İşletme Mühendisi, fabrikasının elektrik gücü ve buhar ihtiyaçlarını karşılamak için bir kojenerasyon sistemi kurmayı düşünmektedir. Elektrik enerjisi şu anda, dağıtım şirketlerinden, ortalama 6.5 C/KW-S fiyatına alınmaktadır. Proses buhar 23.8 bar-g basıncında ve 260 °C sıcaklığında verimi %'81 olan paket kazanlarda üretilmektedir. Kazanların, yeni kanunlaşan çevre koruma direktiflerine uymak için revize edilmeleri gerekmektedir. Bu revizyon 200.000 dolara mal olacaktır. İşletme Mühendisi, kazanları revize etmek yerine, yeni Ocak-Şubat '98 Sayı 54
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=