Makale Buharlaşma Yükü Bir tüpten çekilebilecek gaz debisine buharlaşma yükü adı verilir. Buharlaşma yükü bir sıvılaştırılmış gaz besleme sistemi için tank büyüklüğünün seçiminde önemli bir rol oynar. Buharlaşma yükü, soğuk havada ve tank içersindeki yakıt seviyesi azaldığında bile istenilen basınçta gerekli gaz miktarını verebilecek değerde olmalıdır. Örneğin 0,6 ile 0,75 kg/h buharlaşma yüküne sahip 33 kg'lık bir propan tüpü her dış sıcaklıkta gaz verebilir. Buharlaşma yükleri aşağıda anlatıldığı gibi teorik olarak hesaplanabileceği gibi hazır tablolar ve diyagramlar yardımı ile de belirlenebilir. Tablo 1 'de ve Şekil 1 'de 33 kg'lık bir propan tüpü için buharlaşma yükü verileri görülmektedir. Şekil 2'de 1 1 kg'lık tüp için değerlerverilmiştir. Tablo 2'de isefarklı büyüklükteki tüpler ve tanklar için gaz alma yükleri verilmiştir. Bu tablo ve şekillerde görüldüğü gibi çalışma basıncı arttıkça maksimum sürekli kullanma miktarı azalmaktadır. Öte yandan çevre sıcaklığı arttıkça kullanma debisi artmaktadır. Üçüncü parametre ise tüp veya tank hacmidir. Tank hacmi arttıkça doğal olarak gaz alma miktarı da artmaktadır. Tablo 2'de görüldüğü gibi gazalma miktarı kullanma rejimine de bağlıdır. Kesintisiz gaz alındığında kapasite düşüktür. Kesintili gaz alındığında ise, daha büyük debilere ulaşmak mümkündür. Kesinti oranı arttıkça alınabilecek gaz debisi de artmaktadır. Yukarıda ifade edildiği gibi, buharlaşma için gerekli ısıyı öncekendisinden çeker. Bu bakımdan sıvı kütlesi ne kadar büyükse (tank ne kadar dolu ise veya tank ne kadar büyükse) buharlaşma hızı aynı oranda daha fazladır. Ortam sıcaklığının altına soğuyan sıvı ısıyı çevresinden alır. Çevre Sıcaklığı 0c Çalışma Basıncı 50 mbar Çalışma basıncı 1.5 bar -35 o - -30 0.1 1 - -25 0.22 - -20 0.33 - -15 0.43 o -1 O 0.54 0.1 1 -5 0.64 0.22 o 0.75 0.33 5 0.85 0.43 10 0.96 0.54 15 1 .06 0.64 20 1 . 17 0.75 Tablo-1. Otomatik Kesme Sistemi Olan 33 kg'lık Bir Tüpün kg!h Biriminde Maksimum Sürekli Kullanma Miktarı (kg/h) (Caz:Propan) Tüpler ve Tanklar 5 kg 11 kg 33 kg 300 kg Kesintisiz gaz almada kapa- 0.2 0.3 0.6 0.3 site kg/h %50 aralıklı (periyodik) gaz 0.5 0.8 1 .8 8.0 almada kapasite kg/h Kısa süreli gaz almada (20 1.5 2.0 3.0 1 5 dakika) kapasite kg/h Tablo-2. Tanklardan Caz Alma Yükü (gaz formunda) Buharlaşma için al ınan ısı, sıvının içinde bulunduğu tank ne kadar büyükse o derecede fazladır, diğer bir deyişle buharlaşma yükü için etkili faktörler tankın büyüklüğü ve doluluk derecesidir. Buharın kapladığı hacme ait tank yüzeyinden olan ısı geçişinin etkisi yoktur ve ihmal edilebilir. Özellikle sürekli çalışmada buharlaşma yükünün hesaplanması için emniyet bakımından uygun olmayan Doğal Gaz Dergisi 36 işletme şartları, düşük sıvı miktarı ve düşük sıcaklık dikkate alınmalıdır. Tanktan olan buharlaşma yükünün hesaplanması aşağıdaki eşitlik yardımı ile yapılır; G = k.Fjt!..!. :._t;J r - Ocak-Şubat '98 Sayı 54
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=