Isıl enerji kullanımlarında günümüzün getirdiği modern şartlarda hile halen şaşırtıcı tasarruf olanaklarının çift veya çok kullanım ile elde edilebilmekte olduğu saptanmıştır. Birçok yerde halen bu gizli kalan enerji tasarrufpotansiyeli bilinmemektedir. Bu durum doğru bir "Know-How" ile dışarıdan örneğin bir enerji danışman şirketinden öğrenilebilir ve nihai bir şekle getirilebilir.Proses ve ısınma için gerekli ısının üretilmesi için çoğunlukla doğal gaz ve fuel-oil gibi fosil yakıtlar kullanılır. Yanma sırasındaki kimyasal reaksiyonlar sırasında, yakıt ile hava birleşir; hissedilir ısı ve atık gazlar ortaya çıkar. Atık gazlar yanma sonucunda son ürün olarak ortaya çıkan karbondioksit ve su buharından oluştuğu gibi, yanmamış atık bir oksijen kısmı ile yakıtın içinde bulunan zararlı maddelerin muhtelif bileşimlerini, yanmamış hidrokarbon (is) ve karbonmonoksit izleri de içerir (1]. Yanma sırasında açığa çıkan su buharı bir ısıtma yüzeyinde yoğuşursa, doğal gazda %1 1'e varan ve EL fuel-oil'de yaklaşık %6,4 oranında daha fazla enerji kullanılabilir. ısıtma Enerji Danı§manlığı İle Tasarruf Potansiyellerini Tanımak Endüstride Çiğ Noktasında Atık Gaz ısısının Geri Kazanılması Recycle of The Wasted Gas Heat at The Rawpoint in lndustry Çeviri: Korhan Küçümen Kaynak: TGA Fachplaner, Mart 2003 Modern üst ısıl değer kazanlarında bugün doğru bir seçim ve işçilikle atık gaz ve kondensat ile temas eden yün parçalar çelikten üretilebilir. Yoğuşma bu sayede kazanın içindekiyüzeylerde başlar. Özellikle kazanın tabanına yerleştirilmiş üçüncü geçişteki yüzeyler iyi verim sağlar. Büyük hacimli su kazanlarıyla bağdaştırıldığında, üst ısıl değer kullanımı bu şekilde belirgin olarak iyileştirilebilir. Zira ideal bir su beslemesi sağlanmasıyla, kısa süreli dönüş sıcaklığı yükselmeleri yoğuşma üzerinde olumsuz etki yaratmaz [3]. Suyun ısıl doğal taşınımı ile sıcaklık katmanları oluşur ve kazanın taba nında kalan soğuk bölgeler dinamik bir soğuk batarya etkisini getirir. Tasarruflu bir şekilde yanma değerinden fay dalanmanın temelinde, zengin çelik alaşımlı kazan yüzeylerinde veya ısı aktarıcılarında kasten çiğ noktasının altında kalmak vardır. Çiğ noktası özellikle yakıtın hidrokarbon oranına ve yanma işlemindeki CO2 miktarına bağlıdır. Doğal gazda bu nokta yaklaşık 57°C ve EL fuel-oil'de yaklaşık 47 °C'dedir. Yoğuşma için belirleyici olan atık gaz tarafındaki yüzey sıcaklığı, kazandaki su sıcaklığıyla belirlenmektedir. Bunun nedeni ise suyun baca gazına göre belirgin bir şekilde daha yüksek değerlerde olan ısı geçiş katsayısıdır. Üst ısıl değerden faydalanmak için düşük bir ısıtma suyu sıcaklığı hedeflenmelidir. kazanlarında yıllardan beri standart olmuş bu r-!�-.:... -- :-: ; .i. -:. -- �-!.;;; "".; -::,. -._-2 = ,�- - �-Z-T�..;.-;;._:..._�_,..;. -_ �-- �_,-f1. '7'l?: f' > i J �i:ftl: : . ""]�i:.-l:.ı. ..,.,[i._;;,;._;:;,_:,__:,fr.-{Si;i. -t� -sı : r {{fSlfi T1 d durum, sanayi tipi ısı üretim yerlerinde ve ısıl proses tesislerinde sadece orta derecede yaygı nlaşabilmiştir. 2. Modern Tasarımlar Potansiyelleri Ortaya Çıkartıyor Eskiden yanma değerinden faydalanılarak çiğ noktasının altında kalınmasından kaçınılırdı, çünkü yaygın bir şekilde kullanılan kazan malzemeleri olan çelik veya döküm, yanıcı madde içindeki kükürt ile yoğuşan suyun birleşmesi ileoluşan kükürtlü asitlerden zarar görmekteydi. Artık bu işlem için uygun, zengin alaşım bilinmekte ve kullanılmaktadır. Bilinen bu çelik alaşımları, üst ısıl değer yoğuşma suyunadayanıklıdırvesuyu kirleten ağırmetal oluşumlarına yol açmazlar. Alışagelmiş kazanların arkasına takılan atık gaz-su ısı değiştiricilerinde, doğal gaz için 1 .14571 no'lu, fuel-oil için 1 .4539 no'lu krom-nikel-molibdençeliği özellikle kendini kanıtlamıştır. [2] ,_,,...,..------------' Kazan yüzeylerinin yatay bir şekilde düzenlenmesinin düşey uygulanan borulara göre avantajı, yoğuşma sırasındaki damlacık oluşumu ve bunun sonucu boru üzerinde daha ince bir "yalıtım" tabakasıdır. Bu konstrüksüyonda ısı geçişi belirgin olarak daha iyidir [5]. Kanatlı borular, üst ısıl değerden yararlanmak için pek elverişli değildir. Yoğuşma suyu kanatlar arasında gereğinden uzun süre kalır ve ısı geçişi yüzeyinin artmasının getirdiği yarar zarara dönüşür. Bütün bunların dışında ise ayrıca kanatlı ısıtma yüzeyleri özellikle fuel-oil veya çok yakıtlı kazanlarda kirlenmeye yol açar ve korozyon tehlikeleri oluşturur. Kanatlı boruların temizlenmesi de ayrıca çoğu zaman problemlidir. Kullanımının Sınırları FloroKloroHidroKarbonların açığa çıktığı bütün proseslerde, örneğin yağ arındırma banyolarında, kimyevi temizleme işlemlerinde veya matbaalarda dikkatli olmak. Zengin alaşımlı çelikler kullanılsa bile, ısıtma yüzeyleri için korozyon tehlikesi yüksektir. HCFC bileşimleri çoğu kez yakma havası ile birlikte atık gazın içine ulaşır ve soğuma ile birlikte reaksiyona geçer ve çiğ noktasının altında son derece agresiftepkileşme gösterir [4]. Benzer şekiide toz içeren atık gazlar da ısı geri kazanımlarda engel yaratabilir. Bu durum özellikle soğuk ısıtma yüzeylerinde katılaşma ve kurum bağlamalarında ortaya çıkar. Kanatlı borulu veya pürüzlü yüzeyli ısı geri kazanımı cihazları, bu durumlara karşı çok daha hassastır. . __ o_oğ_a_ı G_a_z_, _L_P_G_v _e_F _u e _ı _o_i ı_o_e...; rg:..is_i_-=llj=•=�=•=- ---M-a.:, y_ıs_-H _az_ir _an_ı _s..,; ay :,_ ı_s_1 ____ �.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=