Ancak 2008 yılı içinde Türkiye'deki gaz fiyatlarının %35 artmış olması tabloyu değiştirmiştir. Bu durumu aşağıdaki Grafik 2'den açıkça görüyoruz. Bu eğriler göstermektedir ki, son gaz fiyatları Avrupa'da 30,0- 35,0 cenVm3, Türkiye'de 52 cenVm3 'tür. Son rakamlar Türkiye'nin henüz global krizden etkilenmediği 1 kasım 2008'e aittir. Global kriz reel sektörü de, dolayısıyla elektrik talebini ve piyasa fiyatlarını da yakından etkilediği için krizin gaz ve elektrik fiyatlarına etkisini yeni yılın ilk çeyreğin de analiz edeceğiz. Türkiye'de Ne Yapmak Lazım Türkiye'deki gaz fiyatları 1 Kasım 2008 itibariyle Avrupa'da en yüksek fiyatlı ülkelerin içindedir. Kişi başına milli geliri ($/kapita) ve paramızın satın alma parametresini dikkate aldığımızda vatandaş da sanayici de ve elektrik üreticisi de, metreküp başına Avrupa'nın en pahalı gazını tüketmektedir. Bu durumda yapılması gerekenleri şöyle özetleyebiliriz: Gaz tüketimini azaltmak lazım. Tüketimi azaltmak hükümetimizin bu yıl yasalaştırarak uygulamaya koyduğu EnerjiVerimliliği Kanunu'nu titizlikle takip etmekten geçiyor. Buna bir de, teknolojilerini yenileyen ve böylece diğer elektrik üretim sistemlerinden daha yüksek randımanla çalışacak doğalgaz kombine çevrim gaz santralleri ve kojenerasyon tesisleri üretimine, referans santralin üretimindeki verimliliğe, prim verilmelidir. Prim hesabı formülü, Cogen Europe'nin hazırladığı ve EU27 ülkelerinde uygulanan Cogeneration Directive içinde vardır. Biz bu direktifi , Yüksek Verimli Kojenerasyon Yasası Taslağı başlığıyla web sitemize koyduk ve ETKB'ye da sunduk. Değerli okurlarım, www.kojenerasyon.com'dan formülü ve içindeki parametreleri alabilirler. Formülden çok iyi anlaşılacağı şekilde referans, elektrik santrallerinden daha iler i teknoloji ile çalışarak bize doğalgaz tasarrufu sağlayan üreticilere doğalgazı daha ucuza vermek. Yani prim sisteminin 28 Doğal Gaz Dergisi 2008 / 143 Natural Gas Prıces in The Perıod Of March 2004 • November 2008 50.00 f 4000 .g 30.00 .ı � 2000 O) ,�......,,� •O) o O 10.00 Grafik 2. Türkiye'nin Gaz Fiyatları Değişimi (Mart 2004 - Kasım 2008) Recent S.ctor Prlcu Recent Sed:or Prtces Recent Sed:or Prtc.es Coal ARA cif whhin 90 <hıyı: • SA Ha.ıal gas NBP fr«t month • pAh G.rmany bıın lo.ııd da)"ahud Clltl'M'ı "'"8 IOOE;:J ::G 100 75 1 00 50 : U50ct08 015flov08 Z,Nov08 150008 l50cı01 04Nov08 24Nov08 120tc08 150ct08 04Nov08 24Nov08 120te08 Coaıl Rldurds 8aylob"""'n90cb:,s•M Naııal oa• z-�ttorw nıordı-pAh Gtcmanyb� loadtrcıı-& ff'Offl"l• (IM'Mt 150 � ,ooE;:J ,ooQ 100 75 00 50 50 Kaynak: lvgus Medıa Not: Gaz fiyat eğri s inde bugünkü gaz fiyatı olarak ifade edilen 62,5 Pens/thermie'nin 32 Cent/m' olduğunu belirtelim. Grafik 3. Referans ülkelerin çeşitli enerji fiyatları esası win/win (kazan/kazan). Bütün bunlar, hükümetimizi n bir şekilde ele aldığı, planladığı, düşündüğü önlemler. İyi bir sistem oturtulur (Zaten Enerji Verimliliği 150ct08 04Nov08 24Mov06 120tc08 UK�I�dq-;1hudC/M't,h ,oo� 50� 15Ocl08 04N ov08 24ffov08 12Dtc08 farkının 6 ayı beklemeden gaz fiyatlarına yaklaşması da gündeme getirilmelidir. Analistlere göre, en az 201O yılı sonlarında, petrol fiyatları 40-60$/bbl bandında Kanunu'nun içinde var) ve titizlikle takip gezinecektir.Bu yansımaları aylık baza edilirse beklenen faydayı sağlayacağına inanıyorum. Ama Hükümetimizin henüz ele almadığı önlemler de var. Belki de ele alındı da biz bilmiyoruz. Bunların en başında Avrupa'ya nazaran fiyat farkının nereden geldiğini araştırıp GAZPROM'la yeniden müzakere masasına oturmak. Şimdi tam zamanı... Küresel krizin Avrupa'daki gaz tüketimini azaltmasından korkan GAZPROM'un, bugünlerde Avrupalı büyük müşterilerine gaz satış fiyatını yaklaşık %20 azaltacağına dair duyumlar alıyoruz. Ayrıca masaya oturmuşken petrol fiyatlarının çekebilirsek ,yazımın başında vurguladığımız "acayip tahterevalli" sarmalından kendimizi kurtarmış olacağız. Vatandaşlarımız doğalgazın temizliğine ve rahatına alışmışlardı. Sanayicilerimiz doğalgaz teknolojileri ile üretim maliyetlerinde mukayeseli üstünlüğü yakalamışlardı. Vatandaşlarımıza ve sanayicilerimize geriye dönüş mazereti bırakmayalım ve bunun da yukarıda saydığımız önlemlerden geçtiğini hiç unutmayalım. □
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=