Doğalgaz Dergisi 151. Sayı (Kasım-Aralık 2009)

SEKTÖREL FORUM DOĞAL GAZ DERGİSİ 151 Doğal Gaz Dergisi Kasım-Aralık / November-December 2009 5 kadar yüklendi (yaklaşık 38,000 m³/h) 1 ay sonra 2. üniteyi işletmeye aldık. Onu da tam yükle yükledik (Toplam 60,000 m³/h). Şubat 1986’da ikinci üniteyi yüklerken, %50 yükte, o ünite “gaz basıncı düşük” (gas pressure low) sinyali ile trip etti. İşte o gün anladık ki, Hamitabat Bölgesi’ndeki 38 gaz kuyusundan toplanabilen yaklaşık 75,000 m³/h’lik yerli gazı- mız sadece 2.5 ünite’ye (250 MW) yetebiliyordu. Bu haber TEK’te ve BOTAŞ’ta üzüntü yarattı. O zamana kadar montajları tamamlanan 4 gaz türbini bile yerli gazımızla çalıştırıla- mıyordu. O yıllarda Bulgaristan’dan elektrik alıyorduk. Rus gazına çok ihtiyacımız vardı. Zamanın BOTAŞ Genel Müdürü rahmetli Nezihi Berkkam, eminim ki Gazprom’la müzakere masasında şirketini ve ülkesini aslanlar gibi savunmuştur ama, “Al ya da Öde” hükmünde, ülkesinin acil gaz ihtiyacı dolayısıyla fazla dayatamamıştır. O günlerde bu hükmü kabul etmemek herhalde mümkün değildi. Ancak ondan 12 yıl sonra imzalanan İran anlaşmasına aynı hükmü koymak o kadar mı gerekliydi? Diyelim ki, zamanın Hükümeti, ülkemizin 10 yıl önceki ali menfaatlerini dikkate alarak aynı hükümleri kabul etmek zorunda kaldı. Hükümet bunun gerekçelerini çok açık bir şekilde kamuoyuyla pay- laşmalıydı. Vaktiyle bu yapılmadığı için Sayın Enerji Bakanımızın “Bu bir ceza değil, ülkelerin anlaşmalarını garanti altına alınmasıyla alakalı bir konu” şeklinde izahını anlamakta veya yorumlamakta güçlük çekiyo- ruz: Yazımızın başından beri sıraladı- ğımız ve rakamlarla ortaya koy- “BOTAŞ’ın ödemek zorunda kaldığı veya kalacağı “Al ya da Öde” cezasını yapılacak zamla tüketicilere yüklemenin hukuki bir temeli olmayacağı açıktır. Çünkü onlar bu cezayı hak etmediler.” duğumuz analizlerle bugünlerde doğalgaza zam yapma zemininin henüz oluşmadığını, aksine gelecek yılın cezasından kurtulmak için, fi- yatta tenzilat yaparak tüketimi teşvik etmenin daha uygun olacağını izah etmeye çalıştım. BOTAŞ’ın ödemek zorunda kaldığı veya kalacağı “Al ya da Öde” cezasını yapılacak zamla tüketicilere yüklemenin hukuki bir te- meli olmayacağı açıktır. Çünkü onlar bu cezayı hak etmediler. Anlaşmaları T.C. Devleti’nin bir kuruluşu olarak BOTAŞ yaptığına göre, ödenen ce- zanın da, eğer varsa, “Görev Zararı“ olarak deftere yazmanın daha uygun olacağı kanaatindeyim. Dostça ve hoşça kalın.