86 Doþal Gaz Dergisi MayÆs-Haziran / May-June 2010 SÖYLEŞİ DOĞAL GAZ DERGİSİ 155 DİVİD kurucu BaşkanÆ ve Bosphorus Gaz Genel Koordinatörü Tuğrul Erkin ile Türkiye doğalgaz piyasasÆ üzerine keyiƀi bir sohbet gerçekleştirdik. Doþalgaz piyasasÆnda günümüze kadar yaĩanan geliĩmeleri deþerlendirir misiniz? Doğalgaz ilk defa 1981 yÆlÆnda Türkiye ile Rusya arasÆndaki doğalgaz anlaşmasÆ ile gündeme geldi. O anlaşmanÆn gerçekleşmeyeceğine inananlara rağmen 1986 yÆlÆnda doğalgaz ilk defa Türkiye’ye geldi. Başta Ankara olmak üzere kentlerin hava kirliliğine bir çözüm olarak düşünülen doğalgaz ilerleyen süreçte sanayi tesislerine verilmeye başlandÆ. Talebin artmasÆyla beraber ilk etapta kontratlarda yer alan 4 milyar m³3’lük oran 6 m³’e çÆktÆ. Bundan sonra doğu hattÆndan ikinci bir kontrat yapÆldÆ. Daha sonraki süreçte herhangi bir sorunda gelecek olan yeni talepleri karşÆlamak için Mavi AkÆm Projesi gerçekleştirildi. Yine kaynak çeşitlendirmesini sağlamak adÆna Marmara Ereğlisi’nde likit doğalgazÆ çözüp şebekeye vermek üzere bir anlaşma daha yapÆldÆ. Bu anlaşmalarÆ İran, Azerbaycan ve Cezayir ile yaptÆğÆmÆz anlaşmalar takip etti. 1985’e kadar ülke gündeminde hiç adÆ geçemeyen bir enerji türü olan doğalgaz, bugün toplam enerji tüketimi içerisinde %30-35 civarÆnda bir paya sahip. BazÆ sektörlerde mesela elektrikte %50 civarÆnda bir paya erişti. Bu kadar hayatÆmÆza giren BOTAĨ’Æn Tekelci YapÆsÆ KÆrÆlmalÆ hayati öneme sahip olan bir ürünün devamlÆlÆğÆnÆ, ucuzluğunu, temizliğini, kalitesini, güvenilirliğini sağlamak için bir takÆm yasal düzenlemelere gitmek gereği doğdu. Bu anlayÆşla 1981 yÆlÆnda 4646 sayÆlÆ Doğalgaz PiyasasÆ Kanunu meclisten geçti. Bu kanun o dönemde dünyada ve Avrupa Birliği’ndeki gibi liberal bir doğalgaz piyasasÆ oluşturmak bu sayede rekabeti sağlamak, rekabetin ucuzluğu ve güvenilirliliği sağlayacağÆ gibi düşüncelerin ÆşÆğÆnda şekillendirildi. Türkiye de bu doğrultuda Avrupa Birliği’nin ve Dünya BankasÆ’nÆn telkinleri doğrultusunda 2001 yÆlÆnda doğalgaz yasasÆnÆ çÆkarttÆ. Burada çok önemli bir şey var o da şu: doğalgaz yasasÆ meclisten DSP, ANAP ve MHP’den oluşan üçlü koalisyon döneminde geçti. Böylelikle milliyetçiler de devletçiler de liberaller de bir kanun çerçevesinde birleşmiş oldular. DolayÆsÆyla bu açÆdan Tuþrul Erkin DİVİD kurucu BaşkanÆ ve Bosphorus Gaz Genel Koordinatörü 4 646 sayÆlÆ yasanÆn en temel kurallarÆndan birisi satÆn almayla yani doğalgazÆn tedariki ile başlÆyor. Şayet doğalgazÆn tedarikinde rekabet yoksa pazarda rekabeti yaratmak çok zor.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=