Doþal Gaz Dergisi MayÆs-Haziran / May-June 2010 89 değildir. O boru hatlarÆndan geçen para hiç de zannedildiği kadar önemli bir para değildir. Ama söz sahibi olmak adÆna çok önemli bir şey. AyrÆca ihtiyacÆmÆzÆn önemli bir kÆsmÆnÆ karşÆlamak bakÆmÆndan ve Türkiye’nin güvenliğini sürdürebilmesi bakÆmÆndan önemli. Yani Avrupa’nÆn bu denli hayati bir ihtiyacÆ Türkiye üzerinden sağlanÆyorsa Türkiye’nin güvenliği de AvrupalÆlar için o kadar dikkate alÆnmasÆ gereken bir unsur halini alÆyor. Bir de böyle bir doğalgaz ve petrol geçişi Türkiye üzerinden sağlandÆğÆnda raſneri, LNG tesisi, petrokimya tesisleri gibi yan sanayilerde kurulacaktÆr. Yoksa bu boru hattÆ doğrudan doğruya Karadeniz’in altÆndan geçip Türkiye’yi bypass edip gidecekse o konuda sizin de bir beklentiniz olamaz. Onun için Türkiye’nin siyasi olarak bu projelerde etkin olmasÆ gerekiyor. Burada özel sektöre ve BOTAŞ’a önemli görevler düşüyor. Türkiye’nin elinde çok fazla fÆrsat yok ve doğru zamanda, doğru yerde olmazsanÆz var olan fÆrsatlar da elden kaçabiliyor. İlişkinizi biraz yavaşa alÆyorsunuz birden Güney AkÆm diye bir proje çÆkabiliyor. Ruslarla ilişkinizi biraz yavaşlatÆyorsunuz Türkiye’den Akdeniz’e geçecek petrol boru hattÆndan haberiniz bile olmuyor. Putin ve Karamanlis’in Burgaz-Dedeağaç Boru HattÆ’nÆn temelini attÆğÆnÆ gazetelerden okuyorsunuz. Bir bakÆyorsunuz ki sürecin tamamen dÆşÆnda kalmÆşsÆnÆz. Bu nedenle fÆrsatlarÆ zamanÆnda fark etmeniz ve karar mekanizmalarÆnÆn hÆzlÆ çalÆşmasÆ çok önemli. SÖYLEŞİ DOĞAL GAZ DERGİSİ 155 ruz. BazÆ kar marjlarÆmÆzÆ düşürüyoruz. Ödeme kolaylÆklarÆ gösteriyoruz. Ve şunu gördük ki elimizde bir bu kadar gaz daha olsa satabilirdik. Baştan biz de dahil olmak üzere herkesin yanÆldÆğÆ bir nokta var. Biz gazÆ BOTAŞ’Æn verdiği ſyattan daha ucuza alamÆyoruz. Tüketici de BOTAŞ’a ödediği ſyatÆn daha fazlasÆnÆ bize vermiyor. DolayÆsÆyla biz bir tabanla tavan arasÆnda sÆkÆşÆğÆz yukarÆda BOTAŞ ve kontratÆ aşağÆda ise BOTAŞ ve tüketici arasÆndaki kontrat arasÆnda kaldÆk dolayÆsÆyla ilk bakÆşta yaşama imkanÆmÆz yok gibi gözüküyordu. Ama biz o BOTAŞ satÆş ſyatÆ içerisinde bir takÆm avantajlar sağlayabildik. BOTAŞ alÆm ſyatÆ ile satÆş ſyatÆ arasÆnda bir takÆm maliyet unsurlarÆnda kÆsÆntÆya gittik. KarÆmÆzÆ indirdik, ödemede, teslimatta bazÆ kolaylÆklar sağladÆk dolayÆsÆyla da kar edebildik. Bir de doğalgaz tüketici şirketlerin yüklü miktarlarda alÆm yaptÆklarÆ bir enerji türü. Şirketler yerine göre 1 milyon m³ yerine göre 1 milyar m³ gaz alÆyor. DolayÆsÆyla 1 dolar veya 1 cent’lik bir indirim alÆcÆ için, bilhassa bu ekonomik kriz sÆrasÆnda, önemli rol oynuyor. Bana kalÆrsa bizim tercih edilmemizi sağlayan en önemli şeylerden biri bu ve dediğim gibi imkan olsa biz şu anda iki misli gaz satarÆz. İthalat serbest bÆrakÆldÆğÆ takdirde ilk çarpÆcÆ deney 2011 yÆlÆnda yaşanacak. Çünkü BOTAŞ’Æn kontratÆ dÆşÆnda yeni bir kontrat yapmaya çalÆşacağÆz. Türkiye’nin gaz ticaretinde söz sahibi olmasÆ ve enerji koridoru olabilmesi için neler yapÆlmalÆdÆr? Özel sektörün ve BOTAĨ’Æn bu noktada rolünün ne olmasÆ gerektiþini düĩünüyorsunuz? Türkiye’de kaderimizi değiştirecek ölçüde doğalgaz ve petrol yataklarÆnÆn olmadÆğÆ bir gerçek. Ama Türkiye’nin bir başka şanslÆ konumu var. Türkiye’nin doğusundaki ülkelerde dünya petrol ve doğalgaz rezervlerinin % 70’i var. BatÆsÆndaki ülkeler ise doğalgaza en fazla ihtiyaç duyan ülkeler. Bir de Avrupa Birliği ülkelerinde -özellikle İngiltere ve Norveç- uzun süredir işletildikleri ve çok büyük rezervler olmadÆklarÆ için doğalgaz rezervleri tükeniyor. Bu bakÆmdan belli bir süre sonra bir enerji bunalÆmÆ yaşamalarÆ söz konusu. Mesela ilk verilen bilgiler 2020 yÆlÆna kadar Avrupa Birliği’nin doğudan minimum 200 milyar m³ doğalgaz almasÆ gerektiği yönünde. Bunu şöyle örnekleyebilirim Nabucco projesinin hedeſ 30 milyar m³. Halbuki talep 200 milyar m³. Bu iki merkezi birleştirecek en önemli, güvenilir, bu konuda tecrübesi olan ve kendi tüketimi de olan ülke Türkiye. Türkiye şu anda Gazprom’un Avrupa’daki 3. büyük müşterisi. Böylelikle Türkiye üzerinden geçecek olan doğalgazÆn bir miktarÆnÆ alabilecek hazÆr bir müşteridir. İkincisi Türkiye 1970’lerden beri boru hattÆ ticareti yapan bir ülkedir. Bu konuda mevzuatÆ, bilgisi ve o boru hatlarÆnda güvenliği sağlayacak sistemi vardÆr. DolayÆsÆyla Türkiye böyle bir geçiş yolu için en şanslÆ ülkelerden birisidir. Bu noktada özel sektörün ve BOTAŞ’Æn rolü bu projeleri desteklemek, büyük projeler yaratmak ve büyük projelere önder olmak olabilir. Biliyorsunuz bu projeler bugüne kadar hep başkalarÆnÆn projeleri olarak başlamÆştÆr. Örneğin Bakü-Tiƀis-Ceyhan’da hiçbir zaman baş aktör olmadÆk. Yine aynÆ şekilde Nabucco’da da baş aktör olmaya uğraşÆyoruz ama değiliz. Türkiye bu yatÆrÆmlarÆ üzerinden geçirmek için her şeyi yapmalÆdÆr. Bu bir para kazanmak meselesi
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=