•• Olçüm Açısından Servis Regülatörleri Ali TEM Makina Mühendisi UGETAM 36 Doğal Gaz Dergisi Mart/ March 2011 "Ne eksik, ne fazla; doğru öl- sınıfında tasarlanan taşıma ve dağıçüm" tım hattına gazın verilmeden önce o Doğalgazın kaynağından son kul- hattın gerektirdiği basıncın verilmesi lanıcıya ulaşımı sürecinde yapılan ölçümlerde birçok etken mevcuttur. Bu etkenlerden birisi de regülasyon süreci ve dosyası ile regülatörlerdir. Bu yazımızda regülasyon olayını ve regülatörlerin ölçüm üzerine etkilerini i ncelemeye çalışacağız. ilkesine dayanır. Örneğin Türkiye için örnek vermek gerekirse, genel olarak 70 barla taşınan gaz şehir girişinde RMS-A istasyonları nda 20 bar basınca düşürülür. Şehir içinde ise RMS-B istasyonlarında 20 bardan 4 bar a düşürülür. Konut ve ticari kullanıcılara gaz verilmeden Bilindiği üzere doğalgazın kaynaktan önce servis regülatörleri ile 21 mbar son kullanıcıya ulaşması doğalgaz yada 300 mbar basınçla sağlanır. basınçlandırılması suretiyle sağla- Sanayi kullanıcılarına ise RMS-C nır. İ letim hatlarında boru hatlarının istasyonları ile 300 mbar yada 1 bar yüksek kapasitede gaz taşımları için gaz sağlanır. gaz daha yüksek basınçlarda taşınır. Hat boyunca sürtünme etkisi ve hat üzeride kullanılan çeşitli ekipmanlardan kaynaklanan basınç düşümü etkisi ile gazın taşınması sırasında basınç kaybı yaşanır. Bu basınç kaybı nihayet belli noktalarda(RMS, servis regülatörleri vs.) sabit basınçlara dönüştürülür. Regülasyon esasen doğalgazın son kullanıcıya ulaştırılması sürecinde farklı basınç -,.J . .a - _;.-;.. � r Doğalgazın 300 mbar dan daha fazla basınçla sağlanan kullanıcılarda korrektör kullanılmak suretiyle basınç, sıcaklık ve gaz bileşiminden gelen değişkenler düzeltilir ve gaz satışında faturalandırma bu veriler üzerinden yapılır. Fakat gaz ölçümünün korrektörle düzeltilmediği ölçüm noktalarında regülatörler ölçüm sisteminin bir parçası durumundadır. Bu nedenle tasarım ve işletme sırasında diğer görevlerini n yanı nda ilave olarak bu •■ Doğalgaz ölçümünün korrektörle düzeltil mediği ölçüm noktalarında regülatörler dolaylı olarak ölçüm sisteminin bir parçası durumundadır. Ölçüm açısından regülatörlerin önemi bu noktada ortaya çıkmaktadır. ■•
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=