Doğalgaz Dergisi 204.Sayı (Eylül-Ekim 2017)

2. 2050 PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE DOĞAL GAZ TÜKETİMİ Türkiye 2050 yılı projeksiyonu, doğal gaz tüketimi ile eşdeğer olan 2000-2015 yılları arası gerçekleştirilen ithalat hacimleri kul- lanılarak hazırlanmıştır ( Grafik 1 ). Ayrıca yerli üretimin çok düşük olması oluşturulacak projeksiyonda dikkate alınmamış olup, nüfus artışı, sanayide ve ekonomide büyüme oranı 2050 yılına kadar olan değişim öngörülerinin belirlenmesiyle yapılacak çalışmalarda Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) oluşturmuş olduğu gelecek projeksiyonlardan yararlanılmıştır. 2050 Türkiye’nin toplam nüfus projeksiyonu üç senaryoda hazırlamış, bu durumda 2050 yılında Türkiye’nin nüfusu ortalama 102 milyon kişi olarak hesaplanmıştır (TÜİK, 2013). 3. 2050 PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE DOĞAL GAZ ARZ KAYNAKLARI İTHALAT MİKTARLARI 2000-2015 yılları arası gerçekleştirilen Türkiye doğal gaz arz kanalarının ithalat hacimleri (EPDK, 2016) ve uzun vadede yapılan doğal gaz satın alım anlaşmaları (ETKB, 2015) dikkate alınarak ha- zırlanmış olup, spot LNG alımları kısa vadede alım ve ihtiyaç dâhin- de alındığı için dikkate alınmamıştır. 4. 2050 PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE DOĞAL GAZ DEPOLAMA MİKTARI Doğal gaz ithalat bağımlığı Türkiye gibi yüksek ülkelerin doğal gaz enerjisi arz güvenliğinin en önemli etkeni doğal gazın depolan- masıdır. Çünkü doğal gaz kesintilerinde (sabotaj, iletim hatlarına terör saldırısı, kaynak ülkelerle yaşanan siyasi krizler vb.) sistemin sekteye uğramadan devam etmesi için doğal gazın depolanması gereklidir. Türkiye’nin devreye aldığı ve alabileceği doğal gaz de- polarının hacimleri kullanılarak 2050 senaryosu hazırlanması ön- görülmüş, yüzey tesisler (LNG terminalleri) dikkate alınmamıştır. 5. SONUÇLAR VE ÖNERİLER Hesaplamaların sonucuna göre, Türkiye’nin 2050 yılındaki üç senaryonun ortalama toplam nüfusu yaklaşık 102 milyon kişidir (TÜİK, 2013). Türkiye’nin 2050 yılındaki doğal gaz enerjisi ihtiyacı yaklaşık 138 milyar m3 olup ( Grafik 2 ), bu durumda Türkiye’nin do- ğal gaz arz kaynaklarının ithalat hacimleri de 2050 yılı projeksiyo- nunda artış göstermektedir ( Grafik 4 ve Grafik 5 ). Dolayısıyla eko- nomideki büyüme ( Grafik 2 ), artan nüfus ve doğal gaz kullanım alanlarının genişlemesi, doğal gaz tüketiminin yarısına yakınının özellikle elektrik üretiminde kullanılması (ETKB, 2015), Türkiye’nin doğal gaz enerji ihtiyacının her yıl artacağını gösteriyor. 2050 se- naryosunda Türkiye’nin 2007’de 1.6 milyar m3 doğal gaz depolama kapasitesinin artarak 2050’de yaklaşık 10 milyar m3 olacağı hesap- lanmıştır ( Grafik 6 ). 2050 yılında doğalgaz tüketimi ( Grafik 3 ) dik- kate alındığında depolama kapasitesi Türkiye’nin sadece bir aylık doğal gaz ihtiyacına karşılık gelmektedir. 2050 projeksiyonunda Türkiye’nin doğal gaz ithalatı, tüketimi ve depolama kapasitesinin nasıl şekilleneceği hususunda çalışılmıştır. Türkiye doğal gaz ihtiya- cını karşıladığı ülkeleri çeşitlendirmeli ve uzun dönemli anlaşmalar yapmalı, kısa vade anlaşmalardan kaçınmalıdır. Doğal gaz ithalatı yapılabilecek yeni ülkeler belirlenmeli ve ilgili ülkelerle enerji po- litikaları üretilmelidir. Ayrıca yapım ve planlama aşamasında olan uluslararası doğal gaz boru hattı projelerinin devreye alınması için tüm çalışmalar ivedilikle bitirilmelidir. Doğal gaz depolama hacim- lerinin yetersiz olmasından dolayı mevcut depolama sahalarında kapasitelerinin artırılması gerekmektedir. KAYNAKLAR [1] Ediger Ş. V., (2007). “Enerji Arz Güvenliği ve Ulusal Güvenlik Arasındaki İlişki”, Enerji Arz Güvenliği Sempozyumu, Genel Kurmay ATASE Başkanlığı, Stratejik Araştırma ve Etüt Merkezi (SAREM), Genelkurmay Basımevi Ya. No: 2007/47, Ankara. [2] Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ), (2016). “2015 Yılı Elekt- rik Üretim Sektör Raporu”, Ankara. [3] Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), (2015). “2014 Yılı Doğalgaz / Eylül - Ekim 2017 49 dogalgaz.com.tr Grafik 1. 2000-2015 yılları arasında gerçekleşen kaynaklara göre doğal gaz arzı ithalat ve üretim miktarları (EPDK, 2010; 2013; 2015). Grafik 2. 1999 – 2015 doğal gaz ithalatı ile GSMH’nın karşılaştırılması (TÜİK, 2016). Grafik 3. 2050 projeksiyonunda doğal gaz tüketim miktarları (milyar m 3 ).