Doğalgaz Dergisi 217. Sayı (Kasım-Aralık 2019)

34 Doğalgaz / Kasım - Aralık 2019 dogalgaz.com.tr MAKALE MEHMET FATİH CANDAR ESGAZ Beylikova İlçe Şefi Makine Mühendisi DOĞALGAZ HATLARININ İMALAT SONRASI TESTLERİ VE DEVREYE ALINMASI İ malatı gerçekleştirilen doğalgaz hatlarının devreye alın- masından önce mukavemet ve sızdırmazlık testlerine tabi tutulması gerekmektedir. Gerekli kaynak işlemleri ve tüm fittings bağlantıları yapıldıktan sonra çelik ve polie- tilen hatlara kendilerine özgü prosedürler ile mukavemet ve sızdırmazlık testleri yapılır. Test işlemlerinin başarılı olması halinde devreye alma işlemine geçilir. 1. ÇELİK HATLARIN TESTİ 1.1. Çelik Hat Test Ekipmanları a. MANOMETRE: Test işlemlerinde kullanılan basınç ölçme cihazıdır. b. TERMOMETRE: Sıcaklık ölçümünde kullanılan, belirli ölçüm aralığı ve hassasiyeti olan cihazdır. c. RECORDER P: Hatlardaki basıncı ve basınç değişimlerini kayıt altına alan, 1 bar ile 100 bar arasında ve 24 saat basınç kayıt etme özelliği olan cihazdır. d. RECORDER T: Boru çevresindeki sıcaklık ve dolum suyu sıcaklığı değişimini izlemeye yarayan, 24 saat kayıt özelliği olan cihazdır. e. DEAT WEİGHT TESTER: 0-100 bar aralığında ölçüm yapan ağırlık test cihazıdır. 1.2. Çelik Hat Test İşleminde Yapılan Kontroller - Hattın İçinin Temizlenmesi - Hattın Mukavemet Testi - Hattın Sızdırmazlık Testi - Ekipman ve Fittings Kontrolü - Hattın Kurutulması 1.2.1. Çelik Hat Testi Ön Hazırlık İşlemleri Teste başlamadan önce, işlem boyunca kullanılacak tüm ekipmanlar eksiksiz bir şekilde hazır bulunur. 1.2.2. Test Suyunun Özelliği Test suyu, dolum yapılmadan önce filtre edilerek temizle- nir. Ph değeri 6,5-9,5 aralığında olacaktır. Çökelti ve partikül maksimum 1.5 kg/ m³ olacaktır. Su sıcaklığı 5°C’nin üzerinde olacaktır. 1.2.3. Test Bölümlerinin Seçimi Test bölgesi 12.500 m³ su hacmini ve 20.000 metre uzunluğunu aşmayacak şekilde mümkün olduğunca uzun olacaktır. Kot farkı olan hatlarda, hattın en yüksek noktasında en az test basıncı ve hattın en düşük olduğu noktada en fazla test basıncı olacak şekilde hat test için bölünür. 1.2.4. Boru Hattı İç Temizliği Dolum işlemine başlamadan önce boru hattının temiz- lenmesi için iç cidarı kaplamalı borularda yüksek yoğunluklu, kaplamasız borularda ise zımparalı veya fırçalı pigler kullanılır. Piglerin boru içinden geçebilmesi için boru hattı uçlarına pig kovan başlıkları kaynatılır. Pig gönderme hızı 2-6 m/sn olmalı- dır. Pig hızının takibi için pig alma ve pig atma başlıklarındaki basınç sürekli takip edilecektir. Hat içindeki tüm yabancı maddeler gidene kadar pig göndermeye devam edilir. 1.2.5. Boru Hattı Üzerine Termometre Yerleştirilmesi Çelik hat içindeki suyun sıcaklığını ve sıcaklık değişimini