Doğalgaz Dergisi 226. Sayı (Mayıs-Haziran 2021)

dogalgaz.com.tr 46 Doğalgaz / Mayıs-Haziran 2021 MAKALE elektriksel elemanlara, mekanik ve ısıl elemanlara bağlıdır. Konvansiyonel ışık kaynaklarında üretilen ısı radyasyon ile çevreye verilirken LED armatürlerde üretilen ısı beraberindeki elektronik soğutucu elemanlar vasıtasıyla dışarı transfer edilir. Bu yüzden LED armatür- lerin verimli bir şekilde çalışabilmesi için optik ve elektriksel elemanlar sebebiyle meydana gelen ısınma ile başa çıkabi- lecek, optimum sıcaklıkta çalışmasını sağlayabilecek iyi bir soğutucu meka- nizmaya ihtiyaçları vardır. LED armatürlerin ömürleri diğer aydınlatma seçeneklerine kıyasla oldukça uzundur. Ömürleri üzerinde açma-kapama sayıları, sürücü özellik- leri, çalışma sıcaklıkları ve ortam koşul- ları oldukça etkilidir. 5. LED AYDINLATMA TEKNOLOJİLERİNİN RM/A İSTASYONLARINDA UYGULANMASI Doğal gaz dağıtım şebekesinde, A tipi basınç düşürme ve ölçüm istas- yonları dağıtım yapılmadan önce doğal gazın işletme şartlarına uygun hale getirildiği, yani doğal gazın basıncının istenilen basınç aralığına düşürülerek, gazın analizinin yapılıp faturaya esas ölçümlemenin gerçekleştirildiği istas- yonlardır. Bu istasyonlar, iletim şebe- kesinden gazın teslim alındığı çıkış noktalarıdır. RM/A istasyonlarının yerleşkesine ve yerleşke içerisindeki hangar, kazan dairesi, kontrol binası gibi düzenleme- lerine bağlı olarak aydınlatma ihtiyacı değişiklik göstermektedir. Ayrıca istas- yon kontrolünün sağlanması amacıyla görevli personelin bulunup bulunma- ması da aydınlatma ihtiyacını etkileyen faktörler arasındadır. Klasik bir istasyon yapısı göz önüne alınarak örnek bir fizibilite çalışması yapılmak istenirse; saha aydınlatma- sında, hangar ve kazan dairesi aydın- latmasında, kontrol binasının aydınlat- masında kullanılan farklı çeşitlilikteki aydınlatmaların uygun özellikteki LED armatürler ile değiştirilmesiyle aydın- latmada enerji tüketiminin verimli hale getirilerek tasarrufa kapı araladığı görülebilir. Saha aydınlatmaları için bakıldı- ğında; standart olarak kullanılan metal halide projektörlerin yerine eşdeğer ışık akısına sahip LED projektörlerin kullanılmasıyla verimlilik sağlanabilir. Aynı ışık akısında daha az enerji tüke- ten LED projektörler ile birlikte etkinlik faktörü de artırılmış olur. Metal halide projektörler ile birlikte kullanılan ateş- leyici, balast gibi yardımcı elemanların da gerekliliği ortadan kalkar, böylece arıza sıklığı düşürülerek bakım mali- yetlerinde de tasarrufa gidilmiş olur. Hangar ve kazan dairesi için bakıl- dığında; exproof armatürler içerisinde kullanılan civa ya da sodyum buharlı lambalar yerine eşdeğer ışık akısına sahip exproof LED aydınlatmaların kul- lanılmasıyla birlikte etkinlik faktörü artı- rılarak, verimlilik sağlanmış olur. Civa ya da sodyum buharlı lambaların exproof ortamın bir gerekliliği olarak dayanıklı, temperli camlı, koruma kafesli arma- türlerin içerisinde kullanılmasıyla ışığın yayılımında meydana gelen kayıplar da ortadan kaldırılmış, aydınlatma kalitesi de artırılmış olur. Kontrol odası için bakıldığında; iç aydınlatmada sıklıkla karşılaşılan flo- resan aydınlatma yerine eşdeğer ışık akısına sahip LED tüp etanj armatür- ler ya da LED panel armatürler tercih edilerek verimlilik sağlanmış olur. Bu değişim yalnızca etkinlik faktörünün artırılmasıyla tasarruf sağlamakla kal- mayıp uzun ömürlü bir aydınlatmanın tercih edilmesiyle bakım maliyetlerini de düşürmüş olur. 6. LED AYDINLATMA DÖNÜŞÜMÜ İLE ELDE EDİLEBİLECEK SONUÇLAR Enerji yönetim sisteminin bir iyi- leştirmesi olarak elektrik enerjisinin verimli kullanılabilmesi için mevcut aydınlatma sisteminde yapılabilecek LED aydınlatma dönüşümü ile artırılan etkinlik faktörü sayesinde enerji tasar- rufu yapılabilir. Bunun yanı sıra LED aydınlatmaların uzun ömrü sayesinde bakım maliyetlerinde de bir düşüş elde edilebilir. Yapılmak istenen iyileştirme- lerde uygun yaklaşımlar teknolojinin doğru kullanılması ile birlikte değer kazanmaktadır. LED aydınlatma tek- nolojisinin sağladığı imkanlar enerji verimliliği çalışmalarında, aydınlatma- nın elektrik enerji sarfiyatındaki rolü göz önüne alındığında, doğru uygula- malar ile yarar sağlayabilir. 7. KAYNAKLAR 1. https://cevreselgostergeler.csb. gov.tr/sektorlere-gore-toplam- enerji-tuketimi-i-85800 2. http://www.eigm.gov.tr/tr-TR/ Denge-Tablolari/Denge-Tablolari n LED aydınlatma dönüşümü öncesinde ve sonrasında hangar içindeki görünüm