""" DOGAL GAZ MOTORUNDA AŞIRI DOLDURMA Turgut ÖZAKTAŞ 1950 yılında istanbul'da doğdu. İ.T.Ü. Makine Fakültesi'nl 1973 yılında bitirdikten sonra,1975 yılında İ.T.Ü.'de asistan olarak göreve başladı.Alman Hükümeti'nden aldığı DAAO bursu ile TU Clausthal'de Gaz Motorları konusunda çalışmalar yaptı."Benzin ve Doğal Gaz Motorunun Çevrim Analizlerinin Matematiksel Model ile Karşılaştırılması"konulu doktora çalışmasını 1988 yılında tamamladı. Halen İ.T.Ü. Makine Fakültesi Otomotiv Anabilim Dalı'nda Yrd. Doç. Dr. olarak görev yapmaktadır. TURBOCHARGED NATURAL GAS MOTORS Absfract:ln this sfudy, spark lgnifion engine cycle has been investlgafed wifh fhe aid ofa computer program. Engine power output,pressure and femperature varla fions in the combusfion chamber have been calculated fora natural-gas fuel/ed, turbocharged engine with /ean mlxture rations . Resu/ts obtalned show that /he power output of a natural-gas fuel/ed,furbocharged engine operating with very ıean mlxtures can reach the limits obtained by a spark ignitlons petrol engines with stoi chiometric mlxtures . Özet: Bu çalışmada.benz i n motorunun bilgisayar programı yardımı ile çevrim analizi incelenmiş, motor yakıtı olarak doğal gaz kullanılması halinde ve faki r karışımda aşırı doldurma yapılması durumunda, motorun efektif gücü ile basınç ve sıcaklık değişimi bulunmuştur. Doğal gaz motorunda aşırı doldurma yapılması ile çok fakir karışımlarda, benzin motorunun stokiyometrik karışımdaki gücüne erişilebilmenin,dolgunun ara soğutulması yapılması halinde mümkün olabildiği görülmüştür. 1 .GİRİŞ Doğal gazın birçok ülkede endüstride, konudardaveelekrriküretiminde kullanılması, motor yakıtı olarak da gündeme gelmesine neden olmuş ve kirletici egzoz emisyonunun, klasik yakırlaragöre remiz olması, motor yakıcı olarak kullanılmasını cazip hale getirmiştir. Bugün birçok ülkede doğal gaz gerek benzin, gerekse dizel motorlarında hava kirliliğine karşı tedbir olarak kullanılmakradır. Motorlarda kirletici egzoz emisyonu, hava DO�AL GAZ DERGİSİ SAYI. 29 137 karsayısınagöre değişmekredir. Zengin karışım bölgesinde çok yüksek değerlerde olan CO emisyonu, fakir karışımın bürün değerlerinde minimuma inmekredir.NOx emisyonu da scokiyomerrik karışım civarında ve fakir karışımda maksimum değere çıkmakta, karışımın daha fakirleşmesi ve dolayısıyla sıcaklığın düşmesi ile önemli derecede azalmaktadır.Karışımın fakirleşmesi ile yanmamış HC emisyonunda artış olmakla beraber, çok fakir karışımlarda CO ve NO, emisyonlarında büyük oranda azalmalar meydanageldiğinden, benzinmotorlarındadaha remiz bir egzoz emisyonu söz konusudur; ancak, benzin motorlarında karışımın fakirleşmesi ile motor performansında önemli oranda düşüşler meydana gelecek ve rurnşma sınırlarına gelinmesi nedeniyle çok fakir karışımlarda ateşleme sağlanamayacaktır. Benzinin fakir karışımlard·a rntuşma sınırı, HFK= 1.67 olmasına karşılık, doğal gazda hava fazlalık katsayısının bu sınır değeri HFK=2.0 'dir. Bu da doğal gazın daha fakir karışımında çalıştırılabileceğini göstermektedir. Ayrıca doğal gazın yanması sonucu silindir içinde oluşan basınç ve sıcaklık değerlerinin benzine göre daha düşü k olması ve doğal gazın vu runcuya direncinin benzine göre yüksek olması, doğal gaz motorunun fakir karışımda aşırı doldurma yapılarak çalıştırılması imkanı yararmakradır. Bu çalışmada bilgisayar programı yardımı ile aşırı doldurmalı doğal gaz mororunun çevrim analizi incelenerek, bir benzin mocorunun, fakir karışımlı, aşırı doldurmalı doğal gaz motoru olarak çalıştırılması halinde motorun gücü, özgül yakıt tüketimi ile maksimum basınç ve sıcaklık değerleri bulunarak benzin motoru ile karşılaştırılması yapılmıştır. 2.ÇEVRİM ANALİZİ Çevrim analizi için geliştirilen matematiksel
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=