elektrik üretiminde kullanılan doğal gaz fiyatlarını 1991 senesinde tarifesinde değişiklik yaparak % 1 O- 1 5 oranında geri çekerek, bu gelişmeye katkıda bulunmuştur. Doğal gaz ithalat miktarları ve fiyatları elverdiği müddetçe, doğal gazın verimli kullanım alanlarından biri olan birleşik ısı güç santrallerinin desteklenmesine devam edilecektir. Bildiğiniz gibi doğal gazın ülke genelinde yaygınlaşmasının en önemli adımlarından biri 1987 yılından itibaren eski adıyla Sovyecler Birliği, şimdiki adıyla Rusya Federasyonu'ndan doğal gaz ithalinin başlamasıdır. Rusya ile 6 milyar m3, akabinde Cezayir ile 2 milyar m3 sıvılaştırılmış doğal gaz alım anlaşm aları yapılmış ve doğal gaz ithalatı için 8 milyar m3'lük bir tüketim hedefi öngörülmüştiir. Sevinerek belirtmek istiyorum ki; bu yıl 6.2 ve 6.5 milyar m3'lük doğal gaz ithal edeceğiz. Bütün öngörülen hedeflere ulaşılmıştır ve doğal gaz sektörünün şu anda bize en önemli sorunlarından biri doğal gaz arz miktarını artırmaktır. Ülke gündeminde elektrik üretimi ile ilgili büyük, küçük birçok proje vardır. Doğal gazın güneye ve Ege Bölgesi'ne götürülmesiyle ilgili iletim ve kullanım projeleri bulunmaktadır. Ancak bu projelerin gerçekleştirilememesinin en önemli etkeni, şu anda yeterli doğal gazın olmamasıdır. 2000 yılındaki doğal gaz talebi 20 milyar m3'tür. Bu talebin 7 . 5 milyar m3 'lük elektrik üretiminde kullanılacaktır. BOTAŞ doğal gazı yaygınlaştırmaya yönelik çalışmalarına devam etmektedir. Biraz önce Süleyman Bey'in bahsettiği gibi İzmit-Köseköy ve Bursa-Çan haclarının yapımı da başlamıştır. Gönül isterdi ki doğal gazı güneye ve Ege bölgesine götürecek hattın da yapımına başlayalım. Ancak doğal gazın hedeflerine çok kısa zamanda ulaşılabilmesi, şimdilik bu yatırımlara devam etmemizi engellemiştir. BOTAŞ doğalgazmikcarını amrmak içinsürekli bir çalışma içindedir. Bu çalışmalardan da kısaca bahsetmek istiyorum. Bu çalışmaları ikiye ayırabiliriz, bir tanesi boru hattıyla ithalat; diğeri de LNG ithalatı. Boru hattı ile Rusya Federnsyonu'ndan 6 milyar m3'lük anlaşm aya ilave olarak, 2 milyar m3 daha doğal gaz alınmasıyla ilgili temel anlaşmalar, RusyaFederasyonu'nunilgili şirketiyle imzalanmıştır. 2,5 milyar m3'ün Türkiye'ye getirilmesi ile ilgili bir prensip kararı alınmıştır. Böylelikle Rusya Federasyonu'ndan 10.5 milyar m-1'lük bir alım gerçekleştirilecektir. Cezayir'den 2 milyar m3'lük alım bu yıl başlayacaktır. Bu yılın diğer bir özelliği de doğal gaz kaynaklarının çeşitlendirilmesinde önemli bir adım atılmasıdır. 1987'den 1994 yılının ortasına kadar, cam 7 yıl sonra ikinci bir kaynaktan daha doğal gazı kullanıma vermiş olacağız. Muhtemelen Haziran ayı sonunda Cezayir'den ilk gemi MarmaraEreğlisi'neLNGboşaltmak için gelmiş olacak. Cezayir'in dışında, Kacar'dan 2 milyon ton LNG alımıyla ilgili ön anlaşmayı imzaladık ve detay anlaşmalara başlayacağız. Katar'daki sıvılaştırma tesisine %5 oranında ortak olma isteğimizde aynı zamanda, Katar'ın ilgili şirketine belirttik. Abu Dhabi'den LNG almak için görüşmelere başladık. Önümüzdeki haftaNijerya'dan bir heyet BOTAŞ'a gelecek; Nijerya LNG projesinden BOTAŞ'ın LNG ithalatı görüşmelerine başlayacağız. Trinidad ve hatta Avuscralya'dan bile LNG ithalatı konusunda BOTAŞ'a müracaatlar yapılmaktadır. Boru hatlarıyla doğal gaz ithalatı konusunda da çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Hepinizin basından takip ettiği gibi, en önemli proje, Türmenisran projesidir. Türkmeniscan'ın çok büyük doğal gaz kaynakları vardır. Türkmenistan doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya nakli konusunda çalışmalar devam etmektedir. Türmenisrnn, Rusya Federasyonu, İran ve Türkiye Enerji Bakanları' nın katıld ığı bir komite kurulmuşrnr. Bu komite gerekli çalışmaları yapmıştır. Muhtemelen Haziran ayı içinde Ankara'da teknik düzeyde çalışmalar başlayacaktır. DahasonraTahran'danihai karar verilmesi için Bakanlar düzeyinde coplanılacaktır. Eğer proje gerçekleşebilirse, İran'dan uzun dönemde 11 milyar m3'e kadar doğalgaz alabileceğimiz konusunda, İran yetkili şirketine niyet mektubu verilmiştir. 3-4 sene önce Suriye ile görüşmelerimiz başlamıştır. Suriye'de çok büyük miktarda doğal gaz kaynaklarının olduğu belirtilmiştir. Ancak Suriye bu kaynakları kontrol etmek için kendisi bazı çalışmalar yaptı. DO�AL GAZ DERGiSi SAYI. 33 63 Bize gelen haberlere göre Suriye'nin ihraç edebileceği doğal gazının olduğu anlaşılmaktadır. Doğal gaz kullanımının yaygınlaştırılmasını sağlamaya çalışıyoruz ancak doğal gazın, sürekli güvenli ve düzenli olarak müşterilerimize sunulması konusundaki sorumluluğumuzun da farkındayız. Geçtiğimiz Şeker Bayramı'nda, hepimizin bildiği gibi, Rusya Federasyonu ve Ukrayna arasındaki sorunlardan, tüm sanayicilerimiz, tüm tü'keticilerimiz, konut sektöründe kullananlar dışında etkilendi. Ancak LNG tesisinin devreye girmesi ve kaynak çeşitlendirmesiyle, 7 senede bir karşılaşılan b u rtir problem lerin çok daha az etkilerle atlatılabileceğine inanıyoruz. Bu kapsamda Rusya Federasyonu ile çeşitli görüşmeler yaparak, doğal gaz sektörünün durumunu anlattık. Kendileri de Ukrayna ile anlaşmalarını imzaladıklarını şu anda bir problemin kalmadığını,Ukrayna'nınödemelerinin düzenli hale getirildiğini ve Ukrayna üzerindeki boru haclarının ve bazı yer altı depolarının kontrollüğü konusunda bir anlaşmaya vardıklarını belirttiler. Bu sempozyumda birleşik ısı-güç santrallerinin teknik ve ekonomik boyutlarını tartışacağız. Santrallerin daha geniş bir kesim tarafından ranınması ve uygulama alanlarının yaygınlaştırılmasına bu sempozyum yardımcı olacaktır.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=