• GENEL ENERJi PLANLAMASINDA KOJENERASYONUN ÖNEMİ (*l Mehmet B. ATEŞ İ.Ü. Fen Faküllesl'nden JeofizikJeoloji Böiümü'nden 1966 yılında mezun olan ATEŞ, 1976 yılında aynı fakülteden Jeofizik Yüksek Mühendisi ünvonını almıştır. 1966-1994 yılları oro�ndo komusektöründeçeşitti hizmetler verdikten sonra. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji iııerl Genel Müdürlüğü Planlama Dairesi Başkanlığına getirllmlşflr. ATEŞ'ln nükleer, termik, hidrolik santraller ile köprü, tünel gibi büyük yapıların zemin etüdierl ile ilgili 45 teknik raporunun yanında, Jeofizik, modelleme,teknoloji transfen ve enerji verimliliği konularında tebliğ ve yayınları bulunmaktadır. (*) B1t yazı "1. U lmlararası Birleşik Isı Güç Üretimi Konferansı"nda bildiri olarak s1ımılmuşttır. THE SJGNJFICANCE OF COGENERATION iN OVERALL ENERGY PLANNJNG Abstract: Turkey str/ves to lndusfrla/lze and develop ifs energy pollcles by lmportlng energy, explorlng and developlng energy resources, meeflng exlsflng and fufure energy demand in a mosf economlc and wlse manner through domestic sources and forelgn acqulsflon, energy conservaflon, subslifuflon opportunlfles, protectlon of /he envlronment and alsa puttlng in place /he necessaıy arrangemenfs by keeplng abreast wifh the developmenfs in the forelgn markefs. Wifhln the scope ot naflonal energy policles, ff Is of greaf lmportance for /he nafional economy to switl/y benefif from fhe recoveıy galned vla energy conservaflon. Therefore, besldes ofherenergyconservaflon measures, the counfıy as a whole and our overa/1 energy ba/ance in partlcular would lmmense/y benfif from /he wldespread lncenf/vized use of comblned heat and power planls. Özet: Enerji ithal ederek sanayileşme sürecine girmiş bulunan ülkemizde enerji kaynaklarının araştırılıp bulunması, geliştirilmesi, mevcut enerji ihtiyacının ve ileriki yıllarıntalebininyerli kaynakvedışalımlar ileenekonomik ve akılcı karşılanması, enerji tasarrufu, ikame olanakları, çevrenin korunması gibi konuların birlikte irdelenmesi sonucunda enerji politikalarımız oluşturulmakta ve dış pazarlardaki gelişmeler yakından irdelenerek gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. Enerji politikalarımızkapsamında ülkemizdeki mevcut enerji tasarrufu potansiyelinin hızla ekonomimize geri kazandırılması önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda enerji tasarrufu sağlayıcı diğer tedbirler ile birlikte, birleşik ısı-güç santrallerinin teşvik edilmesi ve yaygınlaştırılması genel enerji dengelerimize olumlu katkılar sağlayacaktır. 1. GİRİŞ Ülkemizin genel enerji talep durumuna bakıldığında sanayileşme, kalkınma ve nüfus artışı ile birlikte enerji talebimizin de hızla arttığı görülmektedir. 1993 yılında 61 milyon con petrol eş değeri (MTEP)olan birincil enerji OO�AL GAZ DERGiSi SAYI. 33 79 tüketimimizin 2000 yılında %53 artarak 93 milyon TEP'e ulaşması beklenmektedir. Ülkemiz linyit ve hidrolik kaynaklar açısından oldukça zengindir. Ülkemizde maalesefpetrol ve doğal gaz rezervleri çok kısıtlıdır. Petrol ihtiyacının %20'sini, doğal gazın %5'ini yerli kaynaklarlakarşılayabiliyoruz. Linyitve hidrolik kaynaklarımızın tamamının değerlendirilmesi durumunda bile, 2000'li yılların enerji caleplerini karşılamamız mümkün değildir. Öngörülen yıllık %6'lık ekonomik kalkınma hızının gereği olan enerji talebimizin yerli üretim ile karşılanması oranı 2000 yılında %44 civarında olmaktadır. Zaman içerisinde enerji dengelerini değiştirecek büyük bir gelişim olmazsa 2010 yılında yerli üretimin talebi karşılama oranı %39'lara kadar düşecektir. Talebin yerli üretim potansiyeline nazaran daha hızlı artması, ithalat ihtiyacının artmasınasebep olmaktadır. 2000 yılında gerçekleşecek birincil enerji talebimizin karşılanması için yaklaşık 50 MTEP birincil enerji ithalatı gerekmektedir. 1993 yılında 73.7 milyar kWh olan elektrik enerjisi talebimiz 1995 yılında 87 .2 milyar kWh, 2000 yılında 130.4 milyar kWh ve 2010 yılında 271. 5 milyar kWh'e ulaşacaktır. Halen çalışmakta olan ve yeni devreye alınacak santraller ile elektrik enerjisi talebimiz 1997 yılına kadar karşılanacaktır. Enerji sektöründe yeni bir darboğazın yaşanmaması için 1996 yılından 2010 yılına kadar her yıl 2000-25000 MW gücünde ilave santraller yapılması gerekmektedir. Bu da sektördeyıllık2-2,5 milyar dolarlıkbir yatırım gündeme getirmektedir. İleriki yıllarda elektrik enerjisi talebimizin daha da güvenilir olarak karşılanması ve özellikle mali kaynağın temini bakımından, kamu sektörünün yanı sıra, özel sektörün de enerji sektörüne katılımının sağlanması amacıyla teşvik edici önlemler
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=