• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • farkedilemeyen hasar ve/veya delinme olabilir. Derine çakılan bir çivinin veya tente kazığının, benzer hasar verdiği yaşanmış olaylardandır. Bu hasarlar en tehlikeli olanlardandır, zira farkedilmeyebilirler. Böylece kaçan gaz bulabildiği yollardan boşluklara dolabilir ve paclayıcı karışım oluşabilir. 3. Mevc11t diğer altyapı tesislerinden kaynaklanan hasarlar: Sokak ve kaldırımların alclarında, doğal gaz şebekesi ile birlikte bulunan ve elektrik şebekelerinde kaçaklar meydana gelebilir. Bu kaçaklar, doğal gaz borularına zarar verebilir. a. Su borularında kaçak Su borularında meydanagelenkaçaklar, kaçağın olduğu yerde zamanla bir boşluk yaratırlar. Bu boşluk içine bir gaz borusu rasclaması halinde, kaçak suyun harekete geçirdiği silis/kum taneciklerinin uzun bir zaman sonra gaz borusunun yüzeyinde noktasal bir aşınma ve neticede delinme meydana getirdiği, tespit edilmiş vakalardandır. b. Elektrik kaçakları Elektrik tesisat kurallarına göre her kablo, kendinden evvel yerleştirilmiş bir sigorta ile korunmuş olmalıdır. Başka bir deyişle, herhangi bir aşırı yüklenme veya kısa devre halinde sigorta açmalı ve kablo zarar görmemelidir. Ancak biliyoruz ki, nerede bir yangın çıksa, yangın başlangm elektrik kontağına bağlanır. Yani mevcut sigortanın kabloyu korumamış olduğuna. Herhangi bir elektrik şebekesinde şayet kabloyu yakan bir kısa devre varsa orada bir işletme hatası var demektir; ya sigorta yanlıştır, ya tel sarılmıştır, ya yüksek değerlere ayarlanmıştır yani sigorta açmamıştır. İşte böyle bir durum yer altında olur ise, yani halk deyimi ile yer akında "elektrik kontağı" olur ise, bu "kontağın" şiddeti ve yerinin bir doğal gaz borusuna rastlamasına bağlı olarak boruda bir ergime ve/veya yanma sonucu bir hasar ve delik oluşabilir. Her ne kadar doğal gaz boruları, paralel gittikleri veya kesiştikleri diğer alcyapı tesislerinden uluslararası standartlarda belirtilmiş aralıkta döşenmek suretiyle veya bu mesafelerin tutturulamaması halinde kılıf ve benzeri ek malzemelerle korunmuş iseler de, öngörülenin ötesinde bir şiddette oluşabilecek bir ark, elektrik kablolarını ergimiş bakır külçeye çevirirken PE doğal gaz borularını da etkileyebilir. Delinen borudan çıkan gazın yer altından (9 DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 36 binalara sızması ve bu esnada kaçak olduğunun anlaşılamaması, gazın birikip hava ile patlayıcı karışım meydana getirmesini ve olası bir ateş veya kıvılcım ile muhtemel patlamalara sebep olabilir. Elektrik şebekelerinin yukarda izah edilen şekilde PE borularaverdikleri hasarlar, kazılarla verilen zararlardan sonra en sık rastlanan hasarlardandır. Valikonağı No: 92'deki olayın da bu şekilde gerçekleştiği tahmin edilmektedir. :,s. SONUÇ Doğal gazla ilgili kazalar genellikle patlama şeklinde olmakta ve bu gibi olaylar, sık olmamakla birlikte dünyanın her yerinde, diğer kazalar gibi, zaman zaman olabilmektedir. Diğer tüm kazalar gibi, doğal gaz patlamalarını önlemenin de yolu eğitim ve teknik tedbirlerin titizlik ve dikkacle uygulanmasından geçmektedir. Yukarda izah edilen tedbirlerin uygulanması ile şebekeden kaynaklanabilecek kazalar sıfıra indirilebilir. Bu arada cihaz ve bina iç tesisatlarının da benzer titizlikle ele alınmasının önemine dikkat çekerken, kullanıcıların bilinçlendirilmesi ve gaz kaçağı olması halinde nasıl davranması gerektiğini gösterir bir kılavuz aşağıda sunulmuşrur. .o DiKKAT ! GAZ KOKUSU ALDIĞINIZDA 1. Ateı yakmayınız. !. Elektriğe dokunmayınız. 3. Kapı ve pencereleri asınız. lı. Mahalli yürüyerek terk ediniz. (Merdiven aydınlatması-kapıotomatiği-zil -asansör KULLANMAYINIZ). 5. Derhal durumu 187 Nolu telefona bildiriniz. Not: Elinizden geliyorsa bina giriı gaz ana vanasını kapatınız. 1 •
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=