• • • • • • dağıtımı sağlanmış olur. Evlerin önünden geçen ve içinde 4 bar basınçta doğal gaz bulunan PE borulardan, kolaylıkla ve gazı kesmeden, evlere servis ham döşenebilir. Bu servis hatlarının ucunda, bir kuru içine konmuş regülatörler ile, gaz basıncı 4 bar'dan, evlerde kullanma basıncı olan 21 mbar (veya bazı kazanlar için 300 mbar)değerine düşürülür. :>3. GÜVENLİK ÖNLEMLERİ İstanbul'da şehrin sokaklarından geçen doğal gaz boruları, iki cinsten oluşur. Ana şebekeyi oluşturan ve içinde 20-25 bar basınç bulunan çelik borular ile dağıtım şebekesini oluşturan ve içinde 4 bar basınç bulunan polietilen (PE) borular. Çelik borular API 5L Grade B kalitesinde olup fabrikada PE kaplanmış, ayrıca tesis edilen katodik koruma sistemi ile korozyona karşı aktif olarak korunmaktadır. PE borular NF normunda olup korozyon ömür limiti teorik olarak sonsuz, HD Polietilen malzemeden imal edilmişlerdir. Tüm gaz boruları ANSI standartlarının tariflerine uygun döşenmiş, koruma tedbirleri alınmış, işaretlemeleri yapılmıştır. Bu itibarla, bir dış etken olmadan gaz şebekesinden bir kaçağın meydana gelmesi mümkün değildir. Nitekim Valikonağı No: 92'de meydana gelen olay da bir dış etkinin PE boruda meydana getirdiği tahribat ve delinmeden olmuştur. Bu gibi olayları ve doğal gaz kazalarını önlemek için şebeke işletimi esnasında alınabilecek önlemler aşağıdaki şekilde sıralanabilir . 1. Doğal gaz bulunan sokaklarda kazı çalışmaları disiplin altına alınır. Bu amaçla; □Görünür yerlere konan levhalarla, o sakakta doğal gaz bulunduğu ve kazı yapılmadan evvel gaz şirketine haber verilmesi gerektiği belirtilir. □Kazı müsaadelerini veren kuruluşa (APK) gaz şirketinin de katılması sağlanır. □Kazı müsaadesi olmadan yapılan kazılarda ise gerek vatandaşların gerekse kazıyı yapacak kişi veya kuruluşların (su-elektrik-kablolu TV v.b.) telefonla ihbarda bulunmasını kolaylaştıracak veya imkan dahiline sokacak tedbirler alınır. □Gaz şirketi elemanlarının uyanık olmaları, görevli olsun olmasın, kazı çalışmalarını gördüğünde merkezlerine telsiz veya telefonla bilgi vermelerini zorunlu hale getirecek eğitim, görev ve bilgilerin verilmesi sağlanır. CD DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 36 2. Doğal gaz hakkında belirli aralıklarla ve sürekli olarak vatandaşların bilgilendirilmesi gerekir. O Radyo ve televizyonlarda programlar yapılarak, kısa ve sıkmadan vatandaşlar aydınlatılır. □Kısa reklamlar ile önemli mesajlar özetlenerek verilir. □Genel şehir; poster pano/bili board ilanları ile bilgilendirme yapılır. □Gaz faturaları üzerinde veya ekinde verilecek broşürler ile tedbirler anlatılabilir. □Gaz gelen sokaklara özel ilan ve tanıtım programları uygulanır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, vatandaşı bilgilendirirken ürkütmemek ve korkutmamak gerektiğidir. 3. Diğer altyapı inşaatları, doğal gaz şebekesi yapım normlarını bozmayacak şekilde yapılmalıdır. Bunun için altyapı yapım yönergeleri Belediyeler tarafından revize edilmeli ve gaz şirketinin koyacağı kriterler diğer altyapı hizmetlerinin yapımında uygulanmalıdır. :>4. ŞEBEKEDEN GAZ KAÇAĞINA SEBEP OLAN ETKENLER Yukarıda belirtildiği gibi, bir dış etken olmadan doğal gaz şebekesinin gaz kaçırması mümkün değildir. Muhtemel dış etkenler aşağıda sıralanan nedenlerden olabilir. 1. Her tiirlii hafriyat: Doğal gaz şebekeleri, sokağa konan levhalarla ve ev önlerinde bulunan servis kurularının mevcudiyetinden kolayca anlaşılabilir ve gaz borularının kesin yerleri de; gaz şirketinde mevcut projelerden ve en kötü halde boruların 20 cm üzerine yerleştirilmiş ikaz ağından anlaşılabilir ve tespit edilebilir. Bunlara dikkat etmeden ve önlem alınmadan yapılan kazılarda, hafriyat makineleri veya kazma kürekle, mevcut doğal gaz boruları delinebilir. Orta basınç dağıtım şebekelerinin bir diğer avantajı olarak, bu gibi hasarlar, boruda delinme olması halinde, en az tehlikeli olanlardır. Zira ya yanma başlamak suretiyle ve/veya kaçağın yapacağı ses ile derhal fark edilirler ve gerekli önlemlerin alınmasına olanak sağlarlar. 2. Yol ve kaldırım falı1maları: Özellikle kot değişikliği ve satıhta yapılan çalışmalarda, gaz borusuna çok yaklaşılabilir. Bu yaklaşma esnasında boruda o anda
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=