Doğalgaz Dergisi 36. Sayı (Ocak-Şubat 1995)

Hakan KIZILÖREN 1989'da İTÜ Petrol Mühendisliği Bölümü'nden mezun oldu. 1992 yılından itibaren Marmara Üniversitesi İktisadi ve Ticari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü'ne devam etmektedir. Su sondajıyla ilgili yürüttüğü çalışmaların ardından, çalışma hayatını İGDAŞ'ta devam ettirmektedir. Şuanda İGDAŞ Küçuk Çekmece İşletme Şefliği görevini yürütmektedir. w DOGALGAZ VE KOKULANDIRICILAR Natura/ Gas and Odarization Özet: Doğal gaz, rezeNuarından (kuyudan) çıkarılması sonrasında saflaJtırma a1amalarına tabi tutulur. Bunun sonucunda doğa/gazın hissedı1ebı1ir kokusu azalır. Kullanım emniyeti açısından, iletim ve dağıtım esnasında gaz kokulandırılır. Bu kokulandırıcıların, ticari olarak, yaygın biçimde kullanılan türleri vardır. Kokulandırıcıda aranan temel öze/ık, verdı'ği kokudaki devamlılıktır. Kokulandırıcı, Jebekeye kokulandırma üniteleri aracılığıyla enjekte edilir. Kimyasal bir ürün olan kokulandırıcıların çalı1an personel sağ/ığı açısından bir takım yan etkileri olabilir. Ancak korunma anlamında ge/ijtirilen yöntemler, uygulandığında önleyici nitelıkler taJımaktadır. Abstract: Since natura!gas is processedafter removed!rom the reseNoirs, it has no sensible odour. Gas is odorized lor the sake ofpub/ic during its transmission and distibution staged Some types of odorants are commercia//y being widespread today. The main property sought lor an odorant is its odour persistency, odorants are added to the network by means ofspecial units. As a chemicalsubstance, an odorant may cause some harm to the personel which handles it. However, the methods, developped lor the protection ofpersonelsafety can be a solution to that. :>1. GİRİŞ Doğal gaz rezervuarlarından (kuyudan)çıkarılan doğal gaz ile evlerde, fabrikalarda, bürolarda kullanılan doğal gaz arasındaki fark; onaeklenen kokudur. Doğal gazın kuyudan çıkarılmasıyla erhane (C 2 H 6 )dan yüksek hidrokarbonlar ya da asitli bileşikler (sülfür taşıyan bileşikler H 2 S g i b i .. ), mercaptanlar koku yoluyla kolayca tespit edilebilir. Yüksek metan (CH4 ) içerikli gazlar ise koku yoluyla zor hissedilir. Kuyudan çıkarılan doğal gazın saflaştırılması aşamalarında; yoğunlaşma yoluyla; bir kısım hidrokarbonlar ile birlikte koku taşıyan bileşiklerin önemli bir kısmı da ayrılır. Bu nedenle doğal gazın hissedilebilir kokusu yoktur. G DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 36 :>2. GAZIN . KOKULANDIRILMASINDAKI AMAÇ VE BAŞLANGIÇ Doğal gazın kokulandırılmasındaki tek gerekçe "emniyet"tir. Doğal gaz kullanıcılarının, gazı koklayarak tespit etmeleriyle; bina içi tesisat hatlarında ve cihazlarda gaz kaçakları ile kaçak bölgeleri belirlenebilir. Ayrıca, şebeke hatları, dağıtım, kompresör ve regülatör istasyonları; servis hatlarında da gaz kaçakları koku yoluyla keşfedilir. . Gazın kokulandırılması, 1885 yıllarına dek dayansa da 1918 ve 1919 yıllarında üretim ve su gazının kokulandırılmasıyla başlamıştır. Amerikan Gaz Birliği, bu konuda uzun yıllar (1920'den 1959'adek) araşcırmalar yapılmasını

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=