• pompaları, depolama ve servis tankları, filtreler, akış ölçerler, regülatörler ile elektronik kontrol aygıcları olarak sıralanabilecek ekipmanlardan oluşmaktadır. Bu üniteler, üretici firmalarca, kullanım amaç ve kapasitesi, kolaylığı (şebeke basıncı, debisi, sıcaklığı, uzunluğu gibi...) malzeme özelikleri göz önünde bulundurularak farklı tiplerde üretilmektedir. Bugün için; iletim, dağıtım şirkecleriyle, büyük doğal gaz kullanıcıları ihtiyaç ve istekleri ölçüsünde kokulandırma üniteleri kullanmaktadırlar. BOT AŞ, tarafından Malkoçlar istasyonundan, İscanbul'da ise İGDAŞ tarafından Esenyurt ve Pendik istasyonlarından kokulandırma yapılmaktadır. :,s.KOKULANDIRICILARIN KULLANIMI VE KULLANIM ETKİLERİ □Güvenlik: Kokulandırıcılar, yüksek derecede coksik olarak düşünülmemelerine rağmen; bir takım yan etkileri (yapılacak) temas neticesinde oluşabilmektedir. Bu etkiler; kokulandırıcı buharının uzun süre teneffüs edilmesi sonucu; başağrısı, mide bulantısı, ağız kuruluğu, boğazda yanma, özellikle kapalı ortamlarda kısmi bilinç kaybı ve zehirlenme etkisi yaratabilir. Deri ile temaslarda koku uzun bir süre etkisini kaybetmeyebilir. Deri üzerinde, kokulandırıcının sıvı halde yoğun olarak dökülmesi "yanma" hissi yaratabilir. Bu etkilere karşın, kokulandırıcı ile direkt temasta bulunan personel emniyet tedbirleri alarak uygulanmalıdır. Sıvı kokulandırıcı kullanımında koruyucu malzeme olarak; göz koruyucuları, kimyasal dirençli eldiven ve özel koruyucu elbiseler kullanılmalıdır. Açık alanlarda solunumla ilgili korumaya ihtiyaç yoktur. Ancak kokulandırıcı kapalı bir ortamda bulunuyorsa, maske kullanılmalıdır. Böyle bir ortamda koku direkt teneffüs edildiyse, derhal açık havaya çıkılmalı, oksijen alınmalıdır. Kokulandırıcının dökülmesi durumunda, ıslanan elbise çıkarılmalı, deri ile temas noktası bol sabunlu su ile en az onbeş dakika yıkanmalıdır. Koruyucu malzemenin yanısıra, tüm personel rüzgar yönünün belirlenmesi ve yangın kaynakları ile yangına sebebiyet verecek tehlikeler konusunda eğitilmelidir. □ Muhafaza-Depolama-Nakliye: Kokulandırıcılar farklı boyutlardaki depolara doldur-ulur. Bunlar 50,100,200 ya da 400 it. kapasitelidirler. Depoların kullanımında, aşağıdaki hususlara uyulması önerilmektedir: Depolar, nakliye esnasında yer değiştirmeyecek cm, DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 36 şekilde sıkıca tutulmalı; devrilme olasılığına karşın tıpalar uygun şekilde sıkıştırılmalı, delinmemesi için uygun araçlarla yer değiştirilmelidir. Depoların doldurulması esnasında, güneş ışığı, ısı ve yağmurdan sakınılmalıdır. Isı etkisinde, depo içinde buhar basıncı oluşacak ve açılmasıyla birlikte yoğun bir koku olacaktır. Yağmur altında kalma ise, depoların bozulmasına, sonuç olarak dirençsizliğe ve delinmeye yol açabilir. Bundan korunmak için açık havada depolar yatay şekilde konulmalıdır. O Kokulandırıcının Dökülmesi-Kaçağı: Yukarıda sıralanan sebeplerden dolayı; kokulandırıcının dökülmesine karşın acil müdahale tedbirleri alınmalıdır. Herhangi bir yüzeye (coprak gibi...) dökülme neticesinde, yayılma ve buharlaşmayı önlemek için yüzey örtülmelidir. Bu aktif hale getirilmiş karbon, kuru kil ile sağlanabilir. Dökülme ya da kokulandırıcı ekipmanlarındaki kaçak neticesinde oluşan koku disülfüdler kullanılarak giderilebilir. Yöntem olarak, püskürtme yapılmalıdır. Temizlik için ise "beyazlatıcı" ve sıvı sabun kullanılmalıdır. :,6. SONUÇ Doğal gaz kullanımında, insan ve çevre emniyeti açısından kokulandırıcıların kullanımı süregelen ve etkili yöntemlerdendir. Kokulandırıcı kullanımında yer alan personelin eğitim, sağlık ve emniyet anlamında korunması ise kokulandırıcıların özeliklerinden kaynaklanmaktadır. Kaynaklar: 1. Gas Engineers Handbook The lndustrial Press Newyork - 1965 2. Pennwa!t, RMG, LEWA, P. Fiorencini, Williams firmalarının notları. 3. İGDAŞTeknikEmniyet MüdürlüğüNocları.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=