Şekil 1 COGENERATION için son derece geniş uygulama alanları mevcuttur. Seydişehir Alüminyum Tesislerinde, şeker fabrikalarında, gübre fabrikalarında, rafinerilerde, kağıt sanayiinde, tekstil fabrikalarında, demir- çelik fabrikalarında yapılacak COGENERATIONuygulamaları, 4-5 yıl içerisinde yatırım bedelini ödeyecek kadar büyük rantlar getirecektir. Dünyadaki teknolojik gelişmeleri yakınen izleyen bazı iş adamlarımızın kendi fabrikalarında COGENERATION uygulamasını yıllar önce başlattıklarını görüyoruz. AK-SA, YALOVA ELYAF, SİFAŞ, ÇOLAKOĞLU METALURJİ, ŞAHİNLER HOLDİNG, ÇERKEZKÖY ve BURSA SANAYİ BÖLGELERİ bu yolda ilk adımı aran sanayi kuruluşlarımızdır. Bunları KOÇ HOLDİNG ve SABANCI HOLDING'in rakip edeceği yolunda bilgiler alıyoruz. Şekil 2 Krasnodar Askeri Komıtlar Projesi /Jı ııe Giif Merkezi Fonksiyon Şeması 1,Goı l(e,pptto6ı0'2.Coırıh.,,10f 1 J-ttoYOfi,l..n,4,Ho\'O lCon'lıpı.O,.;, S-Goı H,ıboni 6 O.,,tt"otöt 7-NA.lıo�&-Aıılıkol!4l0tıııoco.. 9-Alııllı,Ko.tonıı...mel"ompokıı" JO,lı,N,,"""kııı6,0 ........ l'ompob ll-lııı.ı.�1('2°\SOın'I 12-Stcolı Sı.ı SiolCılo,,yon Pompokıt, IJ•��Jı:olOl\loııj4'9MW) 14-Kc,,,ıcı,,S.. ICo.ıonkın loc:oM IS-lulıor !Coıonlo,,f2'3 Mwt 16-lulwrlCı.mınlon loı;C™ ® DOĞAL GAZ DERGİSİ SAYI 41 j Esasen COGENERATIONalanında bu gelişme, Türkiye'de sanayide kullanılan elektrik enerjisi fiyatının yüksekliğinden kaynaklanmaktadır. Sanayicilerimiz (TEDAŞ)'ın (ESKİ TEK) yüksek elektrik faruraları karşısında (özellikle elektrik tüketiminin yoğun olduğu sanayilerde) bunalmışlar ve sırfelektrik fiyarının yüksekliği nedeniyle dünyadaki rekabet üstünlüklerini kaybetmek durumuyla karşılaşmışlardır. Onlar için COGENERATION yüksek elektrik tarifelerinin baskısından kurruluş ve güvenli elektrik sağlama yolu olmuştur. Bir örnek olarak Seydişehir Alüminyum Tesisleri için 1991 yılında yaptığımız ve Eribank Genel Müdürlüğü'ne takdim ettiğimiz ön fizibilite raporunu verebiliriz. Bu raporların sonucuna göre adı geçen tesislerde COGENERATION uygulaması yapılırsa elektriğin TEK'ren alınan 7 cenr/kwh yerine 4,5 cenr/kwh'a mal edilebileceği (%35 daha ucuz) ayrıca buhar maliyecinin de 4 cenr/kg'dan 2,5 cenr/kg'a düşeceği görülmektedir. Buhar ve elektrik üretiminin COGENERATION'la %40 daha ucuza üretilmesi mümkün olduğu halde Eribank, Seydişehir'de tükettiği elektrik enerjisi için devletten sübvansiyon sağlayarak kwh başına fiyatı 7 cenr'ren 4,5 cenr'e indirme imkanı bulunduğu için o günlerde COGENERATION'u rafa kaldırmıştır. Sübvansiyonların Türkiye ekonomisini ne hale getirdiği herkesce malumdur. Piyasa ekonomisinin vazgeçilmez olduğu çağımızda sub-vansiyonlar, kansere ke-moterapi yerine aspirin tedavisi uygulamakla eş anlamlıdır. Bu bağlamda, gerekli ilaç COGENERATION'dur. Yetkililerin gerçeği görerek, daha fazla gecikmeden COGENERATION uygulamasına geçmesini öneriyoruz. Özellikle özel sektörün önümüzdeki yıllarda COGENERATION yatırımlarını arttıracağına inanıyoruz. 5.2 Toplu Konutta Cogeneration Sanayi Tesisleri civarına kurulmuş olan konutlarda, yukarıdaki modelde olduğu gibi, sanayi için elektrik ve buhar, konutlar için ısırma suyu ve sıcak kullanma suyu üreten böylece hem elektriği hem buharı/ hemde sıcak suyu çok ekonomik maliyetlerde üreten COGENERATION merkezleri dünyada 30-40 yıldan beri kullanılmaktadır. Finlandiya'da İsveç'te ve Kanada'da şehirler bu sisteme göre ısıcılmakra ve aydınlatılmaktadır. Bu uygulama İsranbul'da Esenyurr (Bahçeşehir) ve Çorlu'da başlamıştır. Böylece, ithal edilen enerji hammaddelerinin hem ekonomik kullanılmasını sağlayacak hem , doğal gaz yakan bu tesisler sayesinde baca gazı arıkları (NO,, CO, SO/SO }) Çevre Bakanlığı'nın koyduğu sınırların çok altında tutularak hava temizliğine katkıda bulunacaktır.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=