Asuman ÜSKENT ı 989 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nden mezun oldu. YETSAN Grubu'nda Satış Mühendisi alarak çalışmaktadır. o •• •• • KUKURT OKSiTLER • • • w • • VE HAVA KIRLILIGI • • • • • • • • • • • • • • • Sulfur Oksides and Air Pollution ÖZET Kükürt oksitler, özellikle doğalgazın dıpndaki fosilyakacakların yanması sonucunda oluşan en önemliatmosferik kirleticı1erden biridir. Belli başli bileşenleriS02 (kükürt dioksit), S03 (kükürt trioksit), H2S03 (sülfürozasit) ve H2SO, (sülfiri k asit) olarak sıralanabi l ir. Bunların yanında endüstriye/ijlemlerden kaynaklanan CuSO, (bakır sülfat), CaSO, (kalsiyum sülfat) ve MgSO, (magnezyum sülfat) ile kükürt oksit emisyonlarının giderı1mesinde kullanılan kontrol tekniklerinin son ürünleri olan bazı kükürt tuzları da önemli kükürt bı1eşenleridir . Yerleşim bölge/erindeki hava kirli/iginin ana sebeplerinden biri olan kükürt dı'oksit (S02 ), kükürdün yanması sonucunda S +02 --""? S02 şeklindeki reaksiyon sonucunda ortaya çıkar. Bu kirletici özelikle sisligünlerde solunum yolarını tahrif etmenin yanısıra, havadan 2, 2 kat daha ağır olması sebebiyle çökeli, ve toprakta suyla birleşerek sülfürik asidı' meydana getı'rı'r. Bu asidin bıiıalar ve metal er üzerıiıdeki agresif ve korozifetkisi oldukça fazladır. Günümüzde kükürt içeren fosı1yakacakların yanması sonucunda açığa çıkan kükürt dioksitleri ko/aylikla elimine eden yakma teknolo;i1eri henüz gelijtirı1ememiJtir. yakın bır gelecekte katalizörlerıiı de yardımı ı1e bunun gerçekleşeceği umulmaktadır . ABSTRAa Su!fur oxıdes which are common atmospheric pollutant, are produced by combustion offossil fue!s, except natura!gas. The compounds ofmajorinterestare SOP" SO 7 H2S03 and H2S0,. Thesu!fursaltsforexamp/e CuSO,, CaSO, andMgSO, are also ı'mportantcompoundsandcan resu!tindustria/processes. Some su!fur salts are also endproducs of contro/ techniques to reduce SO, emmissions. Sulfur bumsandproducessulfurdioxıde which is one ofthemain aı'rpo/!utersin centralbuı1t- up areas, according to the formula S + 02 -"'? S02 They are also responsible lor the industrialsmog in the great metropli'ses (the dark one is also called "L ondon Smoke "to dıstıiıguish it !rom the light one or ''photochemicalsmog "present e.g. in LosAng/esandowedto nitric oxıdes). Sulfur dioxide, especial/y on foggydays, ısa stronglyı'rritatıiıggas lor the respı'ratoryapparatus1 sinceit weıghts 2, 2 times more than air, ita/so has disadvantage offa/ling ıiıpart to theground On thegrouditcan disso!ve itse!/with watergivıiıg su!furous acid which ıs than absorbed S02 ıs very agressive andcorrosive on buildings andmeta!lic parts . There areno easi/yaccessible combustion techno/ogies able to elimıiıate it. in future somethıiıg is hopedto be ab/e to be done with the use ofcombustion cata/ysts . 1. GİRİŞ Kükürt dioksit yanıcı olmayan, renksiz, kokusuz, gözü, deriyi ve solunum yollarını tahriş edebilen bir gazdır. Karakteristik bazı özelikleri Tablo 1'de verilmiş olan bu gaz oksijenle reaksiyona girdiğinde S0 2 + (1/2)0 2 ➔ S0 3 kükürt trioksit bileşenini oluşturur. Ayrıca su ile reaksiyona girerek • • • • • • • • • • • • • • • • • • ■ • • • • • • .. • • • • • • • • • • • • • • • .. • • • • • • ■ • • • • ■ • • • • .. .. .. • • • • • • • Ilı :,
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=