M A K A L E 3. Yakıt ve prossese bağlı emisyanlar - Toz,halojenler,ağ ır metaller - Azoco ksi d e r Nox Çevre bilincinde önemli yol kateden avrupa ülkeleri kendi bünyelerinde çıkardı kları kanun ve kararnamelerle farklı da olsa emisyon değe rler i ne önemli sınırlamalar getirerek, bölgesel veya genelde oluşan ormanların yokolması,çevre kirliliği,ozon tabakası n ın delinmesi gibi günümüz sorunlarına kısmen deolsa önlem almışlardır. Yakıt olarak doğal gaz kullan ım ı halinde zararlı emisyon oluşumu asgari seviyeye inmekredir.Diğer yakıciarda oluşan belli em isyon lar 1istesi nden doğal gaz kullan ını ı nda sad ece azot oksi tl er kalmakradır.Doğal gazın yapısındaki uygun C/H oranı nedeniyle bütün fosil yakıciara göre en az co1 emisyonu doğal gaz yakmada oluşmaktadır. Yakma sistem leri nin baca gaz larında n insanlar,hayvanlar ve birkiler büyük oranda erkilenmekredieler.Tehlike yara ran emisyanların zararlı olmaması için maximum değerler resbit edilmiştir. Bu sınır değerlerden bir ranesi çalışma ortamındaki konsantrasyon (MAK ) ppm (m ilyonda miktar ) olarak tarif edilir . l ppm = ı cml 1 ml = Mol miktar : mol hacim ( mg 1 ml ) Hava konsantrasyonu çalışma ortanıında nefes alma seviyesinde sekiz saarlik çalışma süresinde insan sağlığına zarar vermeyecek değerde olmalıdır. Diğer bir sınır değer şu andaki deneyimlere göre belli sıklık ve devaml ılı kra insan,hayvan ve bitkilere zarar verecek nitelikte yere yakın seviyede armosferde oluşan maximum emisyon değerid i r ( MİK ). 2. YANMA V E ATlK GAZLAR Bir gazın yanması gaz içinde bulunan kimyasal enerjinin kuvvetli bir sıcaklık ve ışık ürerecek ortaya ç ı ktığı kimyasal ve fiziksel bir olaydır.Yanma olayı yanıcı elemanların oksijen ile kimyasal reaksiyona girmesidir. Yanma yakıtın bir ateşleme kıvılcımı veya alevi ile ısıtılıp ruruşruruldukran sonra alevin kendi sıcaklığı ile reaksiyona devanı • DOGA L GAZ DERGiS i SAY I 42 ermesi d ir. Gaz l arı n yanabili c eleman ları karbonmonoksit (CO),hidrokarbonlar (C,H),hidrojen (H2 ) ve kükürrdioksi r (501 ) ve yanmayan elemanları ise karbomonoksir (C01),azoroksit (N2 ) ve oksijen (02 ) dir. Tam yanma (stökiometrik) baca gazlarında hiçbir yanıcı maddenin olmadığı durumdur ve A. = ı hava katsayısı ile ranınılanır.Tanı yanına olmadığı hallerde yakıt içindeki enerj i ram ku llanılmamış oluyor, yani bacagazı içinde yannıaınış elemanlar bulunuyor. 3. YAKITA BAGLI BACAGAZLARI Bacagazın ın ana elemanları karbondioksit C02 ve subuharı H20 olarak ortamı terkeder. Karbondioksitin teneffüs edilme süresi ve havadaki yüzde oranına göre öllim veya sağlık bozulması olağandır.Hidrokarbonu çok olan bir ortamda oksijen azal ır.Karbon d ieksicin yüksek konsantrasyonu beyin hücrelerini uyuşruru r,az konsantrasyonu nefes alma zorluğu yaratır. Karbonmonoksi c için % 0.5 (5000 ppm) den yüksek konsantrasyon MAK değeri insan vücudu için zararlıdır. 3.1KÜKÜRTDiOKSiT (S0 2 ) Gaz yakıtlarda özellikle doğal gazcia eser miktarda kükürt bulunduğu ıçın kükürtdioksit oluşumu dikkate alınmaz.Cam sanayiinde olduğu gibi hammadde girişi nedeniyle prosese bağlı olarak kükiirrdioksit oluşuyarsa özel önlem almak gerekir. 4. TOZ, HALOJENLER, AGlR METALLER Yakılan yakıt gaz fazında olduğu ıçın roz oluşumu mümkün değildir.Ağırmeraller yakmadan değil proses gereği oluşurlar.Bu halde özel önlem almak gerekir. Halojenler yanına gazlarında çok az miktarda oluşurlar.İncelemeler halojenlerin yakma havası nedeniyle yanma gazlarıyla prosese girdiğini gösrernıişrir.Halojenlerin daha ziyade kuru temizleme ve yüzme havuzları (klor) yakınında oluşcukları gözlenmiştir. IIalojenlere temizlik malzemeleri,inşaat
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=