teknik bilgiler (2) PE ek parçaların (fittings), enjeksiyon yöncemiyle üretimi mümkündür. (3) Fi.izyon yoluyla birleştirme, homojen ve monolitik bir yapı sağlar. (4 ) Kullanımı kolay kaynak cihaz ları gel i ş ri rilm i ş ri r. 2. GAZ DAGITIM ŞEBEKELERiNDE iŞLETME BASlNÇLARI Gaz dağıtım şebekeleri işletme basınçlarına göre aşağıdaki katego ri le re ayrı lmaktadır: a- Düşlik basınç- 100 mbar'a kadar b- Orta basınç- 4 bar'a kadar c - Ara basınç - 5 - 19 bar arası d- Yüksek basınç- 20 -70 bar arası Başlang ıçta, Polierilen (PE) borular sadece düşük basınç uygulaınalarında kullanılm ıştır. Zaman içinde, 1970'li yıllarda PE borularda yererli deneyim kazanılmıştır ve gaz firmaları 4 bar işletme basıncı na kadar PE boru kullanmaya başlamış lardır. Bugünkü uygulamada; yüksek işletme basınçları için PE kaplı çelik boru, 4 bar'a kadar olan işletme basınçları için PE boru en uygun seçimdir. a) MUKAVEMET (STRENGTH): Malzemenin tatbik edilen bir gerilime karşı dayanma gücünü göstermektedir. b ) DEFORMASYON MUKA VEMETİ (STIFFNESS): Malzemenin tatbik edilen bir gerilime (Genellikle üst yükleme) karşı eleformasyon mukavemetini göstermektedir. c ) KOLAY ŞEKİL ALMA - YUMUŞAKLIK (DUCTILITY): Malzemenin kırılma 1 çarlamadan önceki enerji absarbe etme kabiliyeri, d) KİMYASAL MADDELERE DAYANIM (CHEMICALRESlSTANCE): Malzemenin her türlü kimyasal maddeye karşı reziseansını göstermektedir. Yukarıdaki faktörlerin kısa ve uzun dönem erkileri farklı farklıdır. Bazıları kısa dönem, bazıları ise uwn dönem için önem kazanırlar. Malzeme seçiminde asıl önemli olan uzun dönem performansıdır. Kısa dönenı sadece darbe mukavemeri ve hızlı çatlak büyümeye karşı reziseansı içerir. Bu faktörler de sadece boru sisceminin monrajı esnasında önem taşırlar. ZAMA~ DiLİMİ Kısa Dönem ÖN_P..LANA_ÇIKARF_AKIÖR Kolay şekil alma (Ducrility) EO~KSiY_O~ -Darbe ııı ukavenıeti (lnıpact Resiseaneel -Hızlı çatlak Uzun Dönem -Mukavemet (Srrength) büyiinıeye karşı rezistans (Resisrance ro Rapid Crack Growrlı) -İç basınca dayanını - Defornıasyon Mukavenıeti -Üst yiikl enıeye (Top Kısa 1 Uzun Dönem (Stiffness) -Fieksibilite -Kimyasal Maddelere Dayanını Loading) dayanını -Gerilimin absarbe edilmesi sonucu sınırlı eleformasyon -Yavaş Çatlak büyiinıeye karşı rezisrans 3. POLiETiLEN MALZEMENiN SEÇiM KRiTERLERi 3. 1 ÖZELLiKLER YE GEREKSiNiMLER PE malzemenin boru üreriminde kullanımında , önceleri en önemli kriter malzemenin iç basınç resrinde uzun bir zaman diliminde verdiği reaksiyon (davranış) idi. Zamanla, malzeme seçiminde başka önemli kriterlerin de hesaba karılmas ı gerektiği sonucuna varıldı. Seçim faktörlerini 4 ana grup altında toplamak mümkündür: e DOGAL GAZ DERGiSi SAYI 42 3.2 BORU PERFORMANS KRiTERLERi 3.2.1 Uzun Süreli Hidrostatik Mukavemet (Long Term Hydrostatic Strength) Plastikterin boru tatbikatlarında kullan ımında temel faktör, mekanik ve termal yüklere karşı gösterdikleri uzun süreli rezisrans olup bu, zamana bağlı bir krirerdir. Bu nedenle uzun süreli davranışı n gözlenmesi gerekir. Bu analizde, boru numuneleri, belli bir sıcaklıkta çeşitli basınçlam maruz bırakılır
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=