1 iGDAŞ GENEL MÜDÜR VEKiLi FUAT ŞENGÜL: • w 11ISTANBUL1DA DOGAL •• •• •• GAz SEKIORUNUN .. .. ' ONU AÇIK.. !~tanbul'cla doğa/ gaz tüketimindeki arti} ile ortaya ÇJkan arz kaynaklanmn arttmlmasi ve sağlanan gazm kul/amma sunulmasi konulan üzerine iGDAŞ Genel Müdür Vek11t" fuat ŞENGÜL ile yapfiğimiz söylejiyi yaym!tyoruz. SOLEYMAN BUI.AK: Sayın hocamız Ümit Doğay ARINÇ 'la birlikte kısa bir süre önce Almanya'ya gittiniz ve birtakım incelemelerde bulundunuz. Yaptığınız incelemeler ağırlıkl ı olarak İGDAŞ personelinin eğitimi ile ilgiliydi. Bu arada Ruhr Gas'ın Almanya dışına gazsatış kapasiresini inceledin iz. Kentler için yapılan dağıtımlarda en önemli sorun olan depolama ile ilgili durumu gözlediniz. Bu konuyu İstanbul'un doğal gazla ilgili en önemli sorunlarından biri olan gaz arzı sorunu ile paralelleştirerek nasıl değerlendiriyorsunuz? FUAT ŞENGOL: Almanya seyaharimizde ağırl ı klı olarak Almanya'nın en büyük gaz dağıtıcı firması olan Ruhr Gas ile görüşmelerimiz oldu. Ruhr Gas direkt olarak şehirlere dağıtım yapmıyor, Tlirkiye'deki BOTAŞ gibi. Ama firmanın srarli ve çalışma prensipleri farklı. Ruhr Gas, Mannesmann, Mercedes gibi dünya çapında yatırımları olan büylik sermaye gruplarının oluşnırduğu bir holding. Kamu ortaklığı söz konusu değil. Almanya'da 268 bin km. boru hattı döşemişler. Hem Kuzey Almanya'dan kendi yarakları vasıtasıyla gaz çıkartıyorlar hem de Rusya'dan ve bir miktar da Hollanda'dan gaz ithal ediyorlar. Hollanda'dan ithal edip sınıra yakın bölgelere gaz veren başka bir gaz şirketi daha var, ERDGAS a.i. Bunun dışında Almanya'da bölgelere, ilçelereya da ilçe belediyelere gaz ithalatı yapan kliçük çaplı firmalar var. SOLEY!tJAN BUI.AK: Ruhr Gas yetkiyi nereden alıyor? FUAT ŞENGOL: Kamunun müdahale etmediği bir satış işlemi söz konusu. İthalat izni verilen veya verilmeyen fırmalar gibi bir sınıflama yok. Pazar, ithal gaz ve pazariayacak insanlar bulunabiliyorsa bu konuda bir sınırlama yok. Almanya'daki Tlirkler de gaz dağıtım firması kurup gaz bulabiliyorlarsa sarabilirler. Bizdeki 397 sayılı KHK Almanya'da mevcur değil. SOLEYMAN BUI.AK: Devlet ya da kamu kuruluşu yerkil ileri, "Bir takım devletlerarası anlaşmalar neticesinde dönüşüm yapan firmaları veya kişileri ileridemağdur cememek üzere gazın süreklilik arzermesi gerekir. Gaz alımları devletlerarası anla.şmalara bağlı kalmaksızın spor alımtarla kısa devreler için yapıldığı taktirde kullanıcılar için mağduriyet sözkonusu olabilir" diyorlar. FUAT ŞENGOL: Türkiye için böyle bir problem yok. Çünkü Almanya, Fransa ve ABD'de gaz dağıtıcıları gazı direkt olarak tükericilere vermiyor. Örneğin Almanya'da Ruhr Gas'ın alcında yüzlerce İGDAŞ var. Arada ya bir belediye ya da ayrı bir dağıtım şirketi sözkonusu. Bu kuruluşlar tükeciciyle direkt olarak ilişki içindeler. Yani arada ikinci, liçüncli dağ ıtıcılar var. Biz İstanbul'da insanları gazın güvenilirliğine, devamlılığına, remizliğine, hesaplılığına ikna edene kadar çok uğraştık,hala uğraşıyoruz. Tükecici kapısına gaz bağlanması için hazır değildi. Neden Almanya'da Ruhr Gas 268 bin km. boru harcı döşedi de ERDGASa.i 30.000 km.'de kaldı? Dağıtıcı fırmalar kimi daha güvenli görürlerse onun hattını yapıyorlar. Örneğin Almanya 'da küçlik bir kasabanın Belediye Başkanı "Ruhr Gas, ERDGAS a.i ve diğer firmaların cekliflerini inceledik. Bizim için en garantili olan Ruhr Gas'ı seçrik." dedi. Onların tercih erme imkanları var. Bir şehre birkaç satıcı firma da ayrı ayrı boru hattı çekebiliyor. SOLEYMAN BULAK: Bu durumda şehirl er in ale yapısı hazır. • DOGAL GAZ DERGiSi SAYI42 FUAT ŞEN GOL: Tabii. Aleyapılar şehirlere ait. Ana dağıtım boru harları birkaç fırma tarafından çekilebiliyor. Tlirkiye'de enerji konusuna kısır bir bakış açısı var. SOLEYlı'lAN BUI.AK: Pik çekişlerde sorun var mı? FUAT ŞEN GOL: Ruhr Gas ile görüşmemizde "İsranbul'un en bliylik sorunu pik çekişler. Siz bu konuda ne yapıyorsunuz? İnsanlar dlizenli olarak gaz çekebiliyorlar mı? Belli saatlerde değiş i klik ler oluyor mu' Bunları nasıl karşı lıyorsunuz?" diye sorduk. Onlarda RMS istasyonlarının şehirlerdeki elikerime göre revize edildiğini, RMS iseasyontarının 6 ay veya 1 senelik sürelerle değil de paket halinde rakıldığını söylediler. Yine iseasyonları n olmadığı durumlarda ve gazın dlizensiz çekildiği veya yetmediği dönemlerde pik çekişleri sıvı propanla takviye ettiklerini belimiler. Almanya'da daarıza sorunu varmış. Bunu propan enjekte ederek çözümlediklerini söylüyorlar. Yine mevcut yeralcı kaynaklarını ifade erciler. Onlar ülkelerinde doğal gaz çıktığı için avantajlı durumdalar. Yine açılan perrol yaraklarını ve kömlir yaraklarını depo olarak kullanıyorlar. Ben kömür yaraklarının depo olarak kullanıldığını ilk defa orada duydum. SOLEY!tiAN BUI.AK: Propan için de depo yapılması gerekiyor mu? Propanı ithal mi ediyorlar? FUAT ŞEN GOL: Elindeki fazlalıkları propan olarak değerlendiriyor. SOLEYMAN BULAK: Yarımen'dak i YARPET 'de de yererli propan lirerilemiyor.Her hallikarda bir depo gerekiyor. Propanın depolama kolaylığı var. Bunun için yatırım yapmak ?.erekiyor. FUAT ŞENGUL: Istanbul'da doğal gaz
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=