başlangıçta doğal gaz kullanımına dönüşümünde tereddütlerin oluşmasına ve talebin düşük olmasına neden olmuştur. Ancak BOTAŞ'ın doğal gazın özellikleri, kullanım kolaylığı, teknik ve ekonomik açıdan sağladığı avantajlar hakkında kamuoyu bilgilendirme çalışmaları, doğal gaz kullanmaya başlayan sanayi tesislerinin doğal gazın avantajlarını görmel eri ve diğer kamu ve özel sektör kuruluşlarının; doğal gazın, aletve ekipmanlarının tanıtım kampanyaları sayesinde tanıtım sağlanmış ve sanayi sektöründeki teknolojik gelişmeler ile şehirlerdeki hava kirliliğinin artmasının da etkisi ile talep hızla artmıştır. Dünyada doğal gazın önceleri elektrik santrallarında kulIanılması na karşı bir tepki oluşmuş ve sınırlamalar getirilmişken, verim, çevre, yatırım maliyetleri ve işletim kolaylıkları açısından diğer santrallere göre oldukça büyük avantajları bulunması nedeniyle, 1980'li yılların başından itibaren getirilen sınırlamalar kaldırılmış ve sektörde ele doğal gaz kullanımı ve yeni teknolojiler hızla gelişmeye başlamıştır. Dünyada henüz sınırlı sayıda Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali bulunurken, Türkiye'de ilk defa Hamitabat ve daha sonra da Ambarlı'da Doğal Gaz Kombine Çevrim Santralleri çok kısa sürede tesis edilerek sırasıyla 1986 ve 1988 yılından itibaren işletmeye açılmıştır. Doğal gaz ısı-güç santrali teknolojisindeki gelişmeler Türkiye'de de etkisini göstermiş ve bu teknik ile sanayici hem kendi elektrik enerjisini daha ucuza elde etmek ve elektrik kısıntıları nedeniyle de oluşabilecek üretim ve aksaklıklarını giderebilmek, hem ele üretimleri için gerekli sıcak hava, buhar ve sıcak su ihtiyacını karşılamak için Otoprodüktör statüsünde Kojenerasyon Santrali kurmaya başlamış olup, bu teknolojiyle doğal g�ın elektrik üretimine geçmede hızlı bir gelişim kaydedilmiş ve 1992 yılında ilk Otoprodüktör Santral devreye alınmıştır. 1987 yılında ithal edilen doğal gazın %1 00'ü (51 3 milyon m3) sadece elektrik sektöründe kullanılmış, daha sonraki yıllarda ithal edilen doğal gazın diğer sektörde de kullanılmaya başlanması elektrik sektörünün kullanım oranını düşürmesine rağmen miktar olarak artışını engellememiştir. 1990 yılında toplam doğal gaz tüketiminde % 70'Iik pay ile 2.555 milyar m3'e, 1992 yılında% 58'Iik pay ile 2.588 milyar m3'e, 1994 yılında % 53'lük pay ile 2.745 milyar m3'e ve 1 996 yılında ela % 53'Iük pay ile 4.050 milyar m3'e ulaşmıştır. Bu sektörde talep hızla artmaktadır. Halen doğal gaz kulDoğal Gaz Dergisi 39 Article lanan ve sözleşmeleri yapılmış olup, henüz işletmeye alınmamış olan santrallerin toplam gücü 6309,2 MW, doğal gaz ihtiyacı 9.232 milyon m3'e ulaşmış bulunmaktadır. 9.232 milyon m3 miktarındaki doğal gaz satışına 2000 yılında ulaşılacak olup, 6309,2 MW gücündeki bu santrallerin yıl bazında tüketim tahminleri şu şekilde olacaktır. ELEKTRİK OTOPRODÜKTÖR SANTRALLERİ SANTRALLERİ TOPLAM YILLAR (5361 MW) (948 MW) (Milyon m3 ) 1997 1998 1999 2000 3862 4985 7162 7514 1 247 1 581 1 71 8 1 71 8 5109 6566 8880 9232 Ayrıca, arz ve iletim imkanlarımızın yetersizliği nedeniyle yılın sadece 7 aylık döneminde (01 Nisan31 Ekim) gaz verilmek üzere yeni bir müşteri sınıfı oluşturulmuştur. Bu kategori içinde Otoprodüktör Santral talepleri de yer almakta olup, yukarıdaki tüketim tahmin tablosuna bunlar da dahil edilmiştir. Yukarıdaki doğal gaz tüketim tahminlerinin dışında ayrıca Türkiye genelinde Otoproclüktör santral kurmak için BOTAŞ'a talepte bulunan Otoprodüktör Santrallerin toplam gücü 1205 MW, doğal gaz ihtiyacı ise 2.346 milyon m3'tür. Ancak mevcut arz ve iletim imkanlarımızın yetersizliği nedeniyle mevcut şartlarda da bu santrallerin talepleri karşılanmamaktadır. Şayet arz ve iletim imkanlarımız yeterli seviyeye geldiğinde 2000 yılında otoprodüktör santrallerin toplam gücü 2000 MW'ı, toplam doğal gaz ihtiyacı ela 4.000 milyon m3'ü aşabilecektir. Ayrıca, Türkiye Elektrik arz-talep dengelerinin yakın zamanela açık vereceği üzerine tahminler, BOT ve BO modeli yatırı mi arı ve yabancı sermayeyi teşvik kararları, doğal gaz kombine çevrim santrali kurma taleplerini de hızla artırmaktadır : 8 Haziran 1996 tarih ve 96/8269 sayılı Elektrik Enerjisi Uretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi hakkındaki kararın uygulama usul ve esaslarına ilişkin 1 O Temmuz 1 996 tarih ve 22692 sayılı Resmi _ Gazete'de yayımlanan tebliğ hükümleri çerçevesinde Yap-işlet modeli ile yapılacak olan ve aşağıdaki tabloda belirtilen 1 O adet termik santral 29 Ağustos 1996 tarih ve 22742 sayılı Resmi Gazete'cle ilan edi l miştir. E lül-Ekim'97 Sa ı 52
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=